88 yjësitë moderne
Në astronominë bashkëkohore, qielli ndahet në 88 regjione që quhen yjësi ose konstelacione.
| Yjësia | Shkurtesat | Gjinia | Origjina | Emërtimi shqip | Ylli më i ndritshëm | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| IAU[1] | Tjetër[2] | |||||
| Andromeda /ænˈdrɒmᵻdə/[3] | And | Andr | Andromedae /ænˈdrɒmᵻdiː/ | antik (Ptolemeu) | Andromeda | Alpheratz |
| Antlia /ˈæntliə/[3] | Ant | Antl | Antliae /ˈæntliiː/ | 1763, Lacaille | Pompa | α Antliae |
| Apus /ˈeɪpəs/[4] | Aps | Apus | Apodis /ˈæpoʊdᵻs/[4] | 1603, Uranometria, krijuar nga Keyser dhe de Houtman | Zogu i Parajsës | α Apodis |
| Aquarius /əˈkwɛəriəs/[3] | Aqr | Aqar | Aquarii /əˈkwɛəriaɪ/ | antik (Ptolemeu) | Ujëderdhësi | Sadalsuud |
| Aquila /ˈækwᵻlə/[3] | Aql | Aqil | Aquilae /ˈækwᵻliː/ | antik (Ptolemeu) | Shqiponja | Altair |
| Ara /ˈɛərə/[4] | Ara | Arae | Arae /ˈɛəriː/[4] | antik (Ptolemeu) | Altari | β Arae |
| Aries /ˈɛər(i)iːz/[3][4] | Ari | Arie | Arietis /əˈraɪ.ᵻtᵻs/[4] | antik (Ptolemeu) | Dashi | Hamal |
| Auriga /ɔːˈraɪɡə/[3][4] | Aur | Auri | Aurigae /ɔːˈraɪdʒiː/[4] | antik (Ptolemeu) | Karrocieri | Capella |
| Boötes /boʊˈoʊtiːz/[3] | Boo | Boot | Boötis /boʊˈoʊtᵻs/ | antik (Ptolemeu) | Lopari | Arcturus |
| Caelum /ˈsiːləm/[4] | Cae | Cael | Caeli /ˈsiːlaɪ/[4] | 1763, Lacaille | Prerësi | α Caeli |
| Camelopardalis /kəˌmɛloʊˈpɑːrdəlᵻs/[4] | Cam | Caml | Camelopardalis /kəˌmɛloʊˈpɑːrdəlᵻs/[4] | 1613, Plancius[5] | Gjirafa | β Camelopardalis |
| Cancer /ˈkænsər/[3] | Cnc | Canc | Cancri /ˈkæŋkraɪ/ | antik (Ptolemeu) | Gaforrja | Tarf[6] |
| Canes Venatici /ˈkeɪniːz vᵻˈnætᵻsaɪ/[4] | CVn | CVen | Canum Venaticorum /ˈkeɪnəm vᵻnætᵻˈkɒrəm/ | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | Langonjtë | Cor Caroli |
| Canis Major /ˈkeɪnᵻs ˈmeɪdʒər/[4] | CMa | CMaj | Canis Majoris /ˈkeɪnᵻs məˈdʒɒrᵻs/ | antik (Ptolemeu) | Qeni i Madh | Sirius |
| Canis Minor /ˈkeɪnᵻs ˈmaɪnər/[4] | CMi | CMin | Canis Minoris /ˈkeɪnᵻs mᵻˈnɒrᵻs/ | antik (Ptolemeu) | Qeni i Vogël | Procyon |
| Capricornus /ˌkæprᵻˈkɔːrnəs/[4] | Cap | Capr | Capricorni /ˌkæprᵻˈkɔːrnaɪ/[4] | antik (Ptolemeu) | sea Bricjapi | Deneb Algedi |
| Carina /kəˈraɪnə/[3] | Car | Cari | Carinae /kəˈraɪniː/ | 1763, Lacaille, split from Argo Navis | Karena | Canopus |
| Cassiopeia /ˌkæsioʊˈpiːə/[3][4] | Cas | Cass | Cassiopeiae /ˌkæsioʊˈpiːiː/[4] | antik (Ptolemeu) | Kasiopea | Schedar[6] |
| Centaurus /sɛnˈtɔːrəs/[3] | Cen | Cent | Centauri /sɛnˈtɔːraɪ/ | antik (Ptolemeu) | Centauri | Rigil Kentaurus[6] |
| Cepheus /ˈsiːfiəs,_ʔfjuːs/[4] | Cep | Ceph | Cephei /ˈsiːfiaɪ/[4] | antik (Ptolemeu) | Cefeu | Alderamin |
| Cetus /ˈsiːtəs/[4] | Cet | Ceti | Ceti /ˈsiːtaɪ/[4] | antik (Ptolemeu) | Balena | Diphda[6] |
| Chamaeleon /kəˈmiːliən/[3] | Cha | Cham | Chamaeleontis /kəˌmiːliˈɒntᵻs/ | 1603, Uranometria, created by Keyser dh de Houtman | Kameleoni | α Chamaeleontis |
| Circinus /ˈsɜːrsᵻnəs/[3] | Cir | Circ | Circini /ˈsɜːrsᵻnaɪ/ | 1763, Lacaille | Kompasi | α Circini |
| Columba /koʊˈlʌmbə/[3] | Col | Colm | Columbae /koʊˈlʌmbiː/ | 1592, Plancius, split from Canis Major | Pëllumbi | Phact |
| Coma Berenices /ˈkoʊmə bɛrəˈnaɪsiːz/[4] | Com | Coma | Comae Berenices /ˈkoʊmiː bɛrəˈnaɪsiːz/[4] | 1603, Uranometria, split from Leo | Flokët e Veronikës | β Comae Berenices |
| Corona Australis[7] /koʊˈroʊnə ɔːˈstrælᵻs,_ʔˈstreɪʔ/[3][4] | CrA | CorA | Coronae Australis /koʊˈroʊniː ɔːˈstrælᵻs/ | antik (Ptolemeu) | Kurora e Jugut | Meridiana[6] |
| Corona Borealis /koʊ-ˈroʊnə ˌbɔəriˈælᵻs,_ʔˈeɪlᵻs/[3][4] | CrB | CorB | Coronae Borealis /koʊ-ˈroʊniː bɔəriˈælᵻs/ | antik (Ptolemeu) | Kurora e Veriut | Alphecca |
| Corvus /ˈkɔːrvəs/[3] | Crv | Corv | Corvi /ˈkɔːrvaɪ/ | antik (Ptolemeu) | Korbi | Gienah |
| Crater /ˈkreɪtər/[3] | Crt | Crat | Crateris /krəˈtɪərᵻs/ | antik (Ptolemeu) | Kupa | δ Crateris |
| Crux /ˈkrʌks/[3] | Cru | Cruc | Crucis /ˈkruːsᵻs/ | 1603, Uranometria, split from Centaurus | Kryqi i Jugut | Acrux |
| Cygnus /ˈsɪɡnəs/[3] | Cyg | Cygn | Cygni /ˈsɪɡnaɪ/ | antik (Ptolemeu) | Mjellma ose Kryqi i Veriut | Deneb |
| Delphinus /dɛlˈfaɪnəs/[3] | Del | Dlph | Delphini /dɛlˈfaɪnaɪ/ | antik (Ptolemeu) | Delfini | Rotanev |
| Dorado /dəˈrɑːdoʊ/[8] | Dor | Dora | Doradus /dəˈreɪdəs/ | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | Peshku i Artë | α Doradus |
| Draco /ˈdreɪkoʊ/[4] | Dra | Drac | Draconis /drəˈkoʊnᵻs/[4] | antik (Ptolemeu) | Dragoi | Eltanin[6] |
| Equuleus /ᵻˈkwuːliəs/[4] | Equ | Equl | Equulei /ᵻˈkwuːliaɪ/[4] | ancient (Ptolemy) | pony | Kitalpha |
| Eridanus /ᵻˈrɪdənəs/[4] | Eri | Erid | Eridani /ᵻˈrɪdənaɪ/[4] | ancient (Ptolemy) | river Eridanus (mythology) | Achernar |
| Fornax /ˈfɔːrnæks/ | For | Forn | Fornacis /fɔːrˈneɪsᵻs/ | 1763, Lacaille | chemical furnace | Dalim[6] |
| Gemini /ˈdʒɛmᵻnaɪ/[3] | Gem | Gemi | Geminorum /ˌdʒɛmᵻˈnɒrəm/ | antik (Ptolemeu) | Binjakët | Pollux |
| Grus /ˈɡrʌs/[4] | Gru | Grus | Gruis /ˈɡruːᵻs/[4] | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | Crane | Alnair |
| Hercules /ˈhɜːrkjʊliːz/[4] | Her | Herc | Herculis /ˈhɜːrkjʊlɪs/ | ancient (Ptolemy) | Hercules (mythological character) | Kornephoros |
| Horologium /ˌhɒrəˈlɒdʒiəm,_ʔˈloʊʔ/[3][4] | Hor | Horo | Horologii /ˌhɒrəˈloʊdʒiaɪ/ | 1763, Lacaille | pendulum clock | α Horologii |
| Hydra /ˈhaɪdrə/[3] | Hya | Hyda | Hydrae /ˈhaɪdriː/ | ancient (Ptolemy) | Hydra (mythological creature) | Alphard |
| Hydrus /ˈhaɪdrəs/[3] | Hyi | Hydi | Hydri /ˈhaɪdraɪ/ | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | lesser water snake | β Hydri |
| Indus /ˈɪndəs/[3] | Ind | Indi | Indi /ˈɪndaɪ/ | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | Indian (of unspecified type) | α Indi |
| Lacerta /ləˈsɜːrtə/[3] | Lac | Lacr | Lacertae /ləˈsɜːrtiː/ | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | lizard | α Lacertae |
| Leo /ˈliːoʊ/[3] | Leo | Leon | Leonis /liːˈoʊnᵻs/ | ancient (Ptolemy) | lion | Regulus |
| Leo Minor /ˈliːoʊ ˈmaɪnər/[3] | LMi | LMin | Leonis Minoris /liːˈoʊnᵻs mᵻˈnɒrᵻs/ | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | lesser lion | Praecipua |
| Lepus /ˈliːpəs/[4] | Lep | Leps | Leporis /ˈlɛpərᵻs/[3][4] | ancient (Ptolemy) | hare | Arneb |
| Libra /ˈlaɪbrə,_ˈliːʔ/[3] | Lib | Libr | Librae /ˈlaɪbriː/ | ancient (Ptolemy) | balance | Zubeneschamali[6] |
| Lupus /ˈljuːpəs/[3] | Lup | Lupi | Lupi /ˈljuːpaɪ/ | ancient (Ptolemy) | wolf | α Lupi |
| Lynx /ˈlɪŋks/[3] | Lyn | Lync | Lyncis /ˈlɪnsᵻs/ | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | lynx | α Lyncis |
| Lyra /ˈlaɪrə/[3] | Lyr | Lyra | Lyrae /ˈlaɪriː/ | ancient (Ptolemy) | lyre / harp | Vega |
| Mensa /ˈmɛnsə/[3] | Men | Mens | Mensae /ˈmɛnsiː/ | 1763, Lacaille | Table Mountain (South Africa) | α Mensae |
| Microscopium /ˌmaɪkroʊ-ˈskoʊpiəm/ | Mic | Micr | Microscopii /ˌmaɪkroʊ-ˈskoʊpiaɪ/ | 1763, Lacaille | microscope | γ Microscopii |
| Monoceros /məˈnɒsᵻrəs/[3][4] | Mon | Mono | Monocerotis /ˌmɒnəsᵻˈroʊtᵻs/ | 1613, Plancius | unicorn | β Monocerotis |
| Musca /ˈmʌskə/[4] | Mus | Musc | Muscae /ˈmʌsiː/[3][4] | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | fly | α Muscae |
| Norma /ˈnɔːrmə/[3] | Nor | Norm | Normae /ˈnɔːrmiː/[3] | 1763, Lacaille | carpenter's level | γ2 Normae |
| Octans /ˈɒktænz/[4] | Oct | Octn | Octantis /ɒkˈtæntᵻs/[4] | 1763, Lacaille | octant (instrument) | ν Octantis |
| Ophiuchus /ˌɒfiˈjuːkəs/[3] | Oph | Ophi | Ophiuchi /ˌɒfiˈjuːkaɪ/ | ancient (Ptolemy) | serpent-bearer | Rasalhague |
| Orion /oʊ-ˈraɪən/[3] | Ori | Orio | Orionis /oʊ-ˈraɪənᵻs,_ˌɒriˈoʊnᵻs/[4] | ancient (Ptolemy) | Orion (mythological character) | Rigel |
| Pavo /ˈpeɪvoʊ/[3][4] | Pav | Pavo | Pavonis /pəˈvoʊnᵻs/[4] | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | peacock | Peacock |
| Pegasus /ˈpɛɡəsəs/[3] | Peg | Pegs | Pegasi /ˈpɛɡəsaɪ/ | ancient (Ptolemy) | Pegasus (mythological winged horse) | Enif |
| Perseus /ˈpɜːrsiəs,_ʔsjuːs/[4] | Per | Pers | Persei /ˈpɜːrsiaɪ/[4] | ancient (Ptolemy) | Perseus (mythological character) | Mirfak |
| Phoenix /ˈfiːnᵻks/[3] | Phe | Phoe | Phoenicis /fᵻˈnaɪsᵻs/ | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | phoenix | Ankaa |
| Pictor /ˈpɪktər/[4] | Pic | Pict | Pictoris /pɪkˈtɔərᵻs/[4] | 1763, Lacaille | easel | α Pictoris |
| Pisces /ˈpaɪsiːz,_ˈpɪʔ/[3][4] | Psc | Pisc | Piscium /ˈpɪʃiəm/[4] | ancient (Ptolemy) | fishes | Alpherg |
| Piscis Austrinus /ˈpaɪsᵻs ɔːˈstraɪnəs/ | PsA | PscA | Piscis Austrini /ˈpaɪsᵻs ɔːˈstraɪnaɪ/ | ancient (Ptolemy) | southern fish | Fomalhaut |
| Puppis /ˈpʌpᵻs/[4] | Pup | Pupp | Puppis /ˈpʌpᵻs/[4] | 1763, Lacaille, split from Argo Navis | poop deck | Naos |
| Pyxis /ˈpɪksᵻs/[3] | Pyx | Pyxi | Pyxidis /ˈpɪksᵻdᵻs/ | 1763, Lacaille | mariner's compass | α Pyxidis |
| Reticulum /rɪˈtɪkjʊləm/[3] | Ret | Reti | Reticuli /rɪˈtɪkjʊlaɪ/ | 1763, Lacaille | eyepiece graticule | α Reticuli |
| Sagitta /səˈdʒɪtə/[3] | Sge | Sgte | Sagittae /səˈdʒɪtiː/ | ancient (Ptolemy) | arrow | γ Sagittae |
| Sagittarius /sædʒᵻˈtɛəriəs/[3] | Sgr | Sgtr | Sagittarii /ˌsædʒəˈtɛəriaɪ/ | ancient (Ptolemy) | archer | Kaus Australis |
| Scorpius /ˈskɔːrpiəs/[3] | Sco | Scor | Scorpii /ˈskɔːrpiaɪ/ | ancient (Ptolemy) | scorpion | Antares |
| Sculptor /ˈskʌlptər/[3] | Scl | Scul | Sculptoris /skəlpˈtɒrᵻs/ | 1763, Lacaille | sculptor | α Sculptoris |
| Scutum /ˈskjuːtəm/[3] | Sct | Scut | Scuti /ˈskjuːtaɪ/ | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | shield (of Sobieski) | α Scuti |
| Serpens[9] /ˈsɜːrpɛnz/ | Ser | Serp | Serpentis /sərˈpɛntᵻs/ | ancient (Ptolemy) | snake | Unukalhai |
| Sextans /ˈsɛkstənz/[4] | Sex | Sext | Sextantis /sɛksˈtæntᵻs/[4] | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | sextant | α Sextantis |
| Taurus /ˈtɔːrəs/[3] | Tau | Taur | Tauri /ˈtɔːraɪ/ | antik (Ptolemeu) | Demi | Aldebaran |
| Telescopium /ˌtɛlᵻˈskɒpiəm/ | Tel | Tele | Telescopii /ˌtɛlᵻˈskɒpiaɪ/ | 1763, Lacaille | telescope | α Telescopii |
| Triangulum /traɪˈæŋɡjʊləm/ | Tri | Tria | Trianguli /traɪˈæŋɡjʊlaɪ/ | ancient (Ptolemy) | triangle | β Trianguli |
| Triangulum Australe /traɪˈæŋɡjʊləm ɔːˈstræliː,_ʔˈstreɪʔ/ | TrA | TrAu | Trianguli Australis /traɪˈæŋɡjʊlaɪ ɔːˈstrælɪs/ | 1603 Uranometria, created by Keyser and de Houtman | southern triangle | Atria |
| Tucana /tjuːˈkeɪnə/ | Tuc | Tucn | Tucanae /tjuːˈkeɪniː/ | 1603 Uranometria, created by Keyser and de Houtman | toucan | α Tucanae |
| Ursa Major /ˌɜːrsə ˈmeɪdʒər/[3] | UMa | UMaj | Ursae Majoris /ˌɜːrsiː məˈdʒɒrᵻs/ | ancient (Ptolemy) | great bear | Alioth |
| Ursa Minor /ˌɜːrsə ˈmaɪnər/[3] | UMi | UMin | Ursae Minoris /ˌɜːrsiː mᵻˈnɒrᵻs/ | ancient (Ptolemy) | lesser bear | Polaris |
| Vela /ˈviːlə/[3] | Vel | Velr | Velorum /vᵻˈlɔərəm/ | 1763, Lacaille, split from Argo Navis | sails | γ2 Velorum |
| Virgo /ˈvɜːrɡoʊ/[3] | Vir | Virg | Virginis /ˈvɜːrdʒᵻnᵻs/ | ancient (Ptolemy) | virgin or maiden | Spica |
| Volans /ˈvoʊlænz/[4] | Vol | Voln | Volantis /voʊ-ˈlæntᵻs/[4] | 1603, Uranometria, created by Keyser and de Houtman | flying fish | β Volantis |
| Vulpecula /vʌlˈpɛkjʊlə/[3] | Vul | Vulp | Vulpeculae /vʌlˈpɛkjʊliː/ | 1690, Firmamentum Sobiescianum, Hevelius | fox | Anser |
Referime
- ↑ Gabim citimi: Etiketë
<ref>e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura "iau" - ↑ "NASA Dictionary of terms for Aerospace Use - table V, Constellations" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 16 janar 2009. Marrë më 13 tetor 2018.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 OED, 2nd edition
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 Random House Dictionary
- ↑ The constellations Camelopardalis, Columba, and Monoceros, formed by Petrus Plancius in 1592 and in 1613, are often erroneously attributed to Jacob Bartsch dhe Augustin Royer
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Naming Stars" (në anglisht). IAU.org. Arkivuar nga origjinali më 11 prill 2020. Marrë më 30 korrik 2018.
- ↑ Corona Australis is sometimes called "Corona Austrina" /ɔːˈstriːnə/ (genitive: Coronae Austrinae)
- ↑ "Definition of dorado". Collins English Dictionary (në anglisht). Marrë më 28 nëntor 2012.
- ↑ Serpens may be divided into Serpens Cauda (serpent's tail) and Serpens Caput (serpent's head)