Andrijevica
Andrijevica
Андријевица | |
|---|---|
Qytezë dhe qendër komunale | |
 Kishë në Andrijevica | |
 Coat of arms | |
  Andrijevica | |
| Koordinatat: 42°44′23″N 19°47′09″E / 42.73972°N 19.78583°E | |
| Shteti |  Mali i Zi |
| Komuna | Andrijevica |
| Qeverisja | |
| • Kryetari i komunës | Željko Ćulafić (SNP) |
| Sipërfaqja | |
• Total | 340 km2 (130 sq mi) |
| Popullsia (2023) | |
• Total | 960 |
| • Komuna | 3.910 |
| Zona kohore | UTC+1 (CET) |
| • Verë (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Kodi postar | 84320 |
| Faqja zyrtare | opstinaandrijevica |
Andrijevica (malazezisht: Andrijevica; cirilik: Андријевица) është qytezë në verilindje të Malit të Zi dhe qendra administrative e komunës së Andrijevicës. Ajo ndodhet në rrjedhën e sipërme të lumit Lim, në një zonë malore të rrethuar nga masivet e Bjelasicës, Komovit dhe Prokletijes.[1]
Gjeografia
Komuna e Andrijevicës shtrihet në pjesën verilindore të Malit të Zi dhe ka sipërfaqe rreth 340 km². Territori i saj ka karakter kryesisht kodrinor-malor dhe përfshin zona rurale, lugina lumore dhe hapësira të rëndësishme pyjore.[1]
Lumi Lim përbën boshtin kryesor hidrografik të zonës, ndërsa ndër rrjedhat e tjera përmenden Zlorečica, Kraštica, Gradišnica dhe Trebačka. Pika më e lartë e zonës lidhet me masivin e Komovit, ku Vasojevićki Kom arrin 2.461 metra mbi nivelin e detit.[1]
Andrijevica kufizohet me komunat Plavë, Guci, Berane, Kolašin dhe Podgorica, si edhe me Shqipërinë.[1]
Historia
Bërthama urbane e Andrijevicës është relativisht e re dhe fillimet e saj lidhen kryesisht me mesin e shekullit XIX. Megjithatë, zona përreth ka gjurmë më të hershme banimi: kërkimet arkeologjike kanë evidentuar gjurmë të kulturës materiale neolitike, ilire dhe romake në hapësirën më të gjerë të luginës së Beranes dhe rrethinave të Andrijevicës.[2]
Në mesjetë, zona kishte rëndësi strategjike për shkak të rrugëve që kalonin përgjatë lumit Lim dhe degës së tij Zlorečica. Emri i qytezës lidhet me kishën e vjetër “Andrijevna”, rreth së cilës u zhvillua vendbanimi i mëvonshëm.[2]
Në vitin 1858, vojvoda Miljan Vukov shpalli bashkimin e krahinës së Vasojeviqëve me Malin e Zi. Në fund të shekullit XIX Andrijevica u zhvillua si qendër administrative, tregtare dhe arsimore e zonës. Pas Luftës së Parë Botërore ajo ishte qendër qarku dhe më pas qendër e një njësie më të gjerë lokale. Statusi i komunës u humb në vitin 1960 dhe u rikthye në vitin 1991.[2]
Popullsia
Në regjistrimin e vitit 2023, vendbanimi urban i Andrijevicës kishte 960 banorë, ndërsa komuna kishte 3.910 banorë.[3][4]
Popullsia e komunës ka shënuar rënie të vazhdueshme krahasuar me regjistrimet e mëparshme. Në vitin 2011 komuna kishte 5.071 banorë, ndërsa në vitin 2023 numri ra në 3.910 banorë.[1]
Ekonomia dhe turizmi
Ekonomia lokale mbështetet në administratën publike, shërbime, bujqësi, pylltari dhe potencialet turistike të zonës malore. Hapësirat natyrore të Komovit, Bjelasicës, lumit Lim dhe rrjedhave të tjera krijojnë kushte për zhvillimin e turizmit malor, ecjes në natyrë, çiklizmit, peshkimit sportiv dhe formave të tjera të turizmit të qëndrueshëm.[1]
Administrata
Andrijevica është qendra administrative e komunës me të njëjtin emër. Kryetar i komunës është Željko Ćulafić, i rizgjedhur në vitin 2024.[5]
Shih edhe
Referime
- 1 2 3 4 5 6 "Strateški plan razvoja opštine Andrijevica 2025–2029" (PDF) (në serbisht). Opština Andrijevica. Marrë më 26 maj 2026.
- 1 2 3 "Историја Општине Андријевица" (në serbisht). Opština Andrijevica. Marrë më 26 maj 2026.
- ↑ "Stanovništvo po naseljima, Popis 2023" (në serbisht). MONSTAT – Uprava za statistiku Crne Gore. Arkivuar nga origjinali më 23 nëntor 2025. Marrë më 26 maj 2026.
- ↑ "Stanovništvo Crne Gore po opštinama, Popis 2023" (në serbisht). MONSTAT – Uprava za statistiku Crne Gore. Marrë më 26 maj 2026.
- ↑ "Ćulafić izabran za predsjednika opštine Andrijevica" (në serbisht). DAN. 21 shtator 2024. Marrë më 26 maj 2026.