Arsimi në Stokholm
Arsimi në Stokholm ka rrënjë të thella historike që shtrihen aty kaf fundi i shekullit XVI. Një nga momentet më të rëndësishme në këtë zhvillim ndodhi në vitin 1583, kur Mbreti John III i Suedisë themeloi në kryeqytetin suedez një institucion arsimor të quajtur, "Collegium Regium Stockholmense." Ky kolegj i vogël mbante karakterin e një institucioni të arsimit të lartë dhe u krijua me qëllimin për të ofruar arsim të avancuar në një periudhë kur Suedia po përjetonte ndryshime të mëdha kulturore dhe fetare, veçanërisht në kuadër të Reformës Protestante.
Collegium Regium përfaqësonte një përpjekje të rëndësishme për ta përqendruar arsimin në kryeqytet dhe për ta afruar atë me udhëheqjen mbretërore, një veprim që reflektonte aspiratat e mbretit për ta ngritur statusin intelektual të Suedisë dhe për të formuar një elitë të arsimuar që do të udhëhiqte reformat shoqërore dhe fetare të kohës. Edhe pse ky institucion nuk e pati një jetëgjatësi të madhe, ai shënon fillimin formal të historisë së arsimit të organizuar në Stokholm dhe hodhi themelet për zhvillimet e mëvonshme akademike në qytet.
Historia
Dhjetë vjet pas hapjes së Collegium Regium Stockholmense ai u mbyll me shumicën e profesorëve të tij që u transferuan në Universitetin e ringjallur të Uppsala . Kërkimi dhe arsimi i lartë në shkenca ka një histori të pandërprerë që nga shekulli i 18-të, kur filloi një arsim jo i plotë në mjekësi nën kujdesin e Collegium Medicorum (= Collegium medicum)[1] dhe institucione të ndryshme kërkimore (si Observatori i Stokholmit ) u themeluan nga Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave . Edukimi mjekësor përfundimisht u zyrtarizua në formën e Institutit Karolinska, i themeluar në vitin 1811. Instituti Mbretëror i Teknologjisë ( Kungliga Tekniska Högskolan, ose KTH ) u themelua në vitin 1827 dhe aktualisht është instituti më i madh i teknologjisë i arsimit të lartë në Skandinavi me 13,000 studentë.
Universiteti i Stokholmit u themelua në vitin 1878 si një sipërmarrje e vogël komunale/private, por mori statusin e universitetit dhe u bë pjesë e sistemit universitar shtetëror në vitin 1960.[2] Që nga viti 2020 ka 27,000 studentë.[3] Ai ka marrë përsipër shumë nga institucionet e themeluara nga Akademia e Shkencave, si Observatori, Muzeu Suedez i Historisë Natyrore dhe kopshti botanik Bergianska trädgården . Shkolla e Ekonomisë e Stokholmit, e themeluar në vitin 1906, është një nga institucionet e pakta private të arsimit të lartë në Suedi.[4]
Në artet e bukura, institucionet arsimore përfshijnë Kolegjin Mbretëror të Muzikës, i cili ka një histori që kthehet në konservatorin e themeluar si pjesë e Akademisë Mbretërore Suedeze të Muzikës në 1771 dhe Kolegjin Mbretëror Universitar të Arteve të Bukura, i cili ka një lidhje të ngjashme historike me Akademinë Mbretërore Suedeze të Arteve dhe një datë themelimi në 1735. Në vitin 2014 Akademia e Arteve Dramatike e Stokholmit (vazhdimi i shkollës së Teatrit Dramatik Mbretëror, ku dikur ndiqte Greta Garbo ), Kolegji Universitar i Operës (i themeluar në vitin 1968, por me rrënjë më të vjetra) dhe Shkolla e Valleve dhe Cirkut formuan Universitetin e Arteve të Stokholmit . Shkolla të tjera përfshijnë shkollën e dizajnit Konstfack, e themeluar në 1844, dhe Institutin Musikpedagogiska të Stokholmit (Kolegji Universitar i Edukimit të Muzikës).
Universiteti Södertörn u themelua në 1995 si një kolegj universitar multidisiplinar për Metropolitanin jugor të Stokholmit, për të balancuar shumë institucione të vendosura në pjesën veriore të rajonit.
Institucione të tjera
Institucione të tjera të arsimit të lartë në Stokholm përfshijnë:
- Shkolla e Ekonomisë e Stokholmit
- Instituti Karolinska
- Kolegji Mbretëror i Muzikës
- Instituti Mbretëror i Artit
- Konstfack, Kolegji Universitar i Arteve, Artizanatit dhe Dizajnit
- Kolegji MKFC i Stokholmit
- Universiteti Södertörn
- Kolegji Universitar Ersta Sköndal
- Akademia e Arteve Dramatike e Stokholmit
- Kolegji Universitar i Operës
- Kolegji Universitar i Stokholmit i Edukimit të Muzikës
- Shkolla e kërcimit dhe cirkut
- Kolegji Universitar i Stokholmit
- Shkolla Suedeze e Shkencave të Sportit dhe Shëndetit
- Instituti i Arsimit të Stokholmit
Shih edhe
Referime
- ↑ "Karolinska mediko-kirurgiska institutet" (në suedisht). Nordisk familjebok. 1910.
- ↑ Karlsson, Linda. "The history of Stockholm University - Stockholm University". www.su.se (në anglisht). Marrë më 2024-05-14.
- ↑ Karlsson, Linda. "The history of Stockholm University - Stockholm University". www.su.se (në anglisht). Marrë më 2024-05-14.
- ↑ "Year by Year - hhs.se - Stockholm School of Economics". www.hhs.se (në anglisht). Marrë më 2024-05-14.