Carissa Yip

Carissa Yip
Yip më 2026
Personal information
LindiCarissa Shiwen Yip
10 shtator 2003 (23 vjeçe)
Boston, Massachusetts, SHBA
Chess career
VendiShtetet e Bashkuara
TitulliMjeshtre Ndërkombëtare (2020)
Mjeshtre e Madhe Grua (2019)
Vlerësimi2484 (tetor 2026)
Vlerësimi më i lartë2486 (mars 2026)

Carissa Shiwen Yip (lindi më 10 shtator 2003) është një shahiste amerikane dhe fituese e Kampionatit Amerikan të Shahut për Femra në vitet 2021, 2023, 2024 dhe 2025.[1] Në shtator 2019, ajo ishte shahistja me renditjen më të lartë në Shtetet e Bashkuara[2] dhe shahistja më e re që kishte mundur një mjeshtër të madh, gjë që ajo e bëri në moshën dhjetëvjeçare; në gusht 2025, Bodhana Sivanandan e theu rekordin e saj si shahistja më e re që ka mundur një mjeshtër të madh.[3] Në tetor 2019, ajo u bë gruaja amerikane më e re në histori që u kualifikua për titullin Mjeshtër Ndërkombëtar, një rekord që u tejkalua nga Alice Lee në qershor 2023.[4]

Jeta e hershme

Carissa Shiwen Yip lindi më 10 shtator 2003 në Boston. Babai i saj, Percy Yip (kinezisht: 葉培照; Pinyin: Yè Péizhào), ishte nga Hong Kongu, ndërsa nëna e saj, Irene Yip (née Cheng; kinezisht: 程华琳; Pinyin: Chéng Huálín), ishte nga Kina kontinentale.[5]

Karriera e shahut

Pasi mësoi lëvizjet e shahut nga babai i saj në moshën gjashtëvjeçare, brenda gjashtë muajve ajo arriti ta mposhtte atë. Shpejt, ajo u bë shahistja më e mirë tetëvjeçare në vend.[6] Në vitin 2013, në moshën dhjetëvjeçare, ajo u bë lojtarja më e re në histori që kualifikohej për titullin Ekspert (vlerësimi >2000) të USCF-së, ndërsa në vitin 2015, në moshën njëmbëdhjetëvjeçare, u bë Mjeshtre Kombëtare më e re.[7] Këto rekorde u thyen më vonë nga Rachael Li.[8]

Në qershor 2014, në moshën 10-vjeçare, ajo u shpall kampione e klubit të shahut Wachusett në Fitchburg, Massachusetts, me një rezultat 7–0.[9]

Fitorja e saj e parë kundër një mjeshtri të madh erdhi më 30 gusht 2014, kur ajo mundi Alexander Ivanov në New England Open.[7] Në moshën dhjetëvjeçare, ajo ishte lojtarja më e re e shahut që kishte mundur ndonjëherë një mjeshtër të madh;[2] ky rekord u tejkalua nga Bodhana Sivanandan në gusht të vitit 2025.[3]

2023–2025

Në vitin 2023, ajo u kualifikua për Kupën Botërore të Shahut për Femra të FIDE-s dhe e fitoi ndeshjen e raundit të parë, por u eliminua në raundin e dytë.[10] Gjithashtu në vitin 2023, Yip fitoi medaljen e argjendtë në Kampionatin Botëror të Shahut për Vajza Junior të FIDE-s.[11] Në tetor 2023, Yip fitoi Kampionatin e Shahut për Femra të SHBA-së me një rezultat 8.5/11.[12] Në dhjetor 2023, Yip fitoi Junior Open në Kampionatin e Juniorëve të Amerikës së Veriut dhe arriti normën e saj të parë si mjeshtre e madhe falë performancës së saj atje.[13]

Në vitin 2024, ajo fitoi medaljen e artë individuale dhe atë të bronztë për ekipet, duke luajtur në tabelën e dytë në turneun e femrave gjatë Olimpiadës së 45-të të Shahut.[14] Yip regjistroi rezultatin më të lartë individual në turne, me 10 pikë nga 11 të mundshme dhe një vlerësim performance prej 2634.[15] Gjithashtu në vitin 2024, ajo fitoi Kampionatin e SHBA-së për Femra për herë të tretë; ajo i fitoi 8 ndeshjet e para, duke nxitur krahasime me performancën legjendare të Bobby Fischer prej 11–0 në vitin 1964.[16][17]

Në qershor 2025, Yip e tejkaloi një fillim të dobët (1,5/4) për të fituar Cairns Cup, duke fituar katër ndeshjet pasuese dhe duke barazuar me Alice Lee në raundin e fundit, gjë që i siguroi normën e saj të dytë si Mjeshtre e Madhe me një vlerësim performance prej 2614.[18]

Yip fitoi titullin e saj të katërt në Kampionatin e SHBA-së për Femra në tetor të vitit 2025, duke u bërë një nga vetëm katër gratë që kanë fituar tre kampionate radhazi të SHBA-së. Pavarësisht humbjes në ndeshjen e parë kundër Atousa Pourkashiyan, Yip e përfundoi turneun me një rezultat përfundimtar prej 8/11, duke përfshirë një ecuri prej 6,5 pikësh në 7 ndeshjet e fundit.

2026

Ajo fitoi kategorinë blitz për femra në Tata Steel Chess India, duke arritur rezultatin 10½/18 dhe duke mundur Vantika Agrawal në tiebreak në fillim të janarit 2026.[19]

Në korrik 2026, ajo fitoi segmentin rapid të WR Women's Chess Tour - Americas 2026.[20]

Në gusht 2026, ajo dhe Bibisara Assaubayeva ndanë vendin e tretë në Cairns Cup.[21]

Në Olimpiadën e 46-të të Shahut, të mbajtur në shtator 2026, ajo regjistroi rezultatin 8/10 dhe fitoi medaljen e argjendtë.[22]

Arsimi

Yip u diplomua në Phillips Academy në vitin 2022[23] dhe më pas u regjistrua në Universitetin e Stanfordit.[24] Ajo studion letërsi krahasimtare dhe shkenca kompjuterike.[25] Që nga viti 2025, Yip është në periudhë shkëputjeje nga Stanfordi për t'iu përkushtuar shahut me kohë të plotë.[26]

Lojëra të shquara

Yip vs. Krush 2016
abcdefgh
8
g7 white rook
f6 white pawn
h6 black king
h5 black pawn
b4 black pawn
b3 white pawn
a1 white king
h1 black bishop
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
53.Tg5! 1-0.[a]

Carissa Shiwen Yip vs Alexander Vladimirovich Ivanov (N.E. Open, 2014). Mbrojtja Moderne: Linja Standarde (B06) 1-0. Duke injoruar një gozhdim në b-file, Yip fiton fitoren e saj të parë kundër një Mjeshtri të Madh.[27]

Carissa Shiwen Yip vs Irina Krush, 2016 Kampionati Amerikan i Shahut për Femra. Mbrojtja Sicilane: Kan. Yip mund një kampione të SHBA-së për femra, fituese e gjashtë titujve. Pozicioni përfundimtar përmban një lëvizje që ngjan me një problem shahu (Shih diagramin).

Shënime

  1. ↑ Nëse Ziu e merr torrën, ushtari f i së Bardhës nuk mund të ndalet së shndërruari në mbretëreshë, ndërsa 53...Od5 çon në humbjen e oficerit dhe Ziu mbetet me një pozicion përfundimtar të humbur përballë torrës.

Referime

  1. ↑ Jerauld, Brian (21 tetor 2021). "Wesley So, Carissa Yip are 2021 US Chess National Champions". US Chess.org (në anglisht). Marrë më 7 nëntor 2021.
  2. 1 2 Robertson, Noah (6 shtator 2019). "Meet America's top-ranked female chess player: A teenager". The Christian Science Monitor (në anglisht). ISSN 0882-7729. Marrë më 8 dhjetor 2019.
  3. 1 2 Svensen, Tarjei (12 gusht 2025). "Bodhana Becomes Youngest Woman To Beat Grandmaster As Adams Wins 9th British Title" (në anglisht).
  4. ↑ Lawrence, AL (15 qershor 2023). "Alice Lee Breaks Yip's Record, Becomes Youngest American Female IM". US Chess (në anglisht). Marrë më 15 qershor 2023.
  5. ↑ Wong, Ling-Mei (18 prill 2016). "Carissa Yip to play in national women's chess competition". Sampan (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 19 dhjetor 2019. Marrë më 18 dhjetor 2019.
  6. ↑ Welker, Grant (28 qershor 2012). "Chelmsford's Carissa Yip is top 8-year-old female chess player in nation". The Sun (në anglisht). Marrë më 1 nëntor 2019.
  7. 1 2 Smolensky, Nathan. "Carissa Yip: Milestones to Master". Massachusetts Chess Association (në anglisht). Marrë më 1 nëntor 2019.
  8. ↑ Shahade, Jennifer (2019-11-21). "Rachael Li, 9, Youngest Female US Chess Master Ever". US Chess (në anglisht). Marrë më 2024-01-27.
  9. ↑ Enterprise (2020-12-20). "Wachusett Chess Club turns 60". Sentinel and Enterprise (në anglishte amerikane). Marrë më 2023-10-18.
  10. ↑ US Chess (11 gusht 2023). "Women's World Cup: Krush, Yip Bow Out of Baku". US Chess (në anglisht). Marrë më 4 tetor 2023.
  11. ↑ US Chess (2 tetor 2023). "Comebacks Come Up Short for Yip, Niemann at World Junior Championships". US Chess (në anglisht). Marrë më 4 tetor 2023.
  12. ↑ Colodro, Carlos Alberto (2023-10-19). "Carissa Yip grabs second U.S. women's title after dramatic final round". Chess News (në anglisht). Marrë më 2023-11-23.
  13. ↑ J.J. Lang. "Yip Wins North American Junior U20 Championship, Earns GM Norm". new.uschess.org (në anglisht). Marrë më 2024-08-27.
  14. ↑ Burtasova, Anna (2024-09-22). "Triumphant moments: Celebrating the winners of 45th Chess Olympiad | News". 45th FIDE Chess Olympiad Budapest 2024 (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2024-09-23. Marrë më 2024-09-23.
  15. ↑ "45th Olympiad Budapest 2024 Women – Board-prizes (Final Ranking after 11 Rounds)". Chess-results.com.
  16. ↑ Chess.com, Yip Scores 8th Straight Win, 3 Away From Fischer's Record, 22 tetor 2024.
  17. ↑ Chess.com, Yip Wins Women's Championship With Round To Spare; Caruana On Cusp Of Glory, 23 tetor 2024.
  18. ↑ Doggers (PeterDoggers), Peter (2025-06-20). "Carissa Yip Wins 2025 Cairns Cup". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-06-20.
  19. ↑ "Tata Steel Chess India, Blitz 2026 (Women>". Chess-results.com.
  20. ↑ Levin (AnthonyLevin), Anthony (2 korrik 2026). "2026 WR Women's Chess Tour - Americas: Yip, Garifullina Qualify For WR Women's Chess Tour Grand Final". Chess.com (në anglisht).
  21. ↑ "2026 Cairns Cup".
  22. ↑ Lang, J. J. (28 shtator 2026). "46th Olympiad: USA 4th in Both Sections, Medals for Yip, Lee, and Aronian | US Chess.org". new.uschess.org (në anglisht).
  23. ↑ Wakefield, Judy (27 shkurt 2020). "Andover's teen chess queen does it again; beats world champion from China at top tournament". The Andover Townsman (në anglisht). Marrë më 2021-11-11.
  24. ↑ III, Toyloy Brown. "'She's a blessing to us all': 18-year-old chess prodigy is special in more ways than one". USA TODAY (në anglisht). Marrë më 19 prill 2025.
  25. ↑ St. Louis Chess Club YouTube Channel,
  26. ↑ St. Louis Magazine,
  27. ↑ "Carissa Shiwen Yip vs Alexander Vladimirovich Ivanov". Chessgames.com.

Lidhje të jashtme

This page is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.