Dritan Abazi

Dritan Abazi
Dritan Abazović
Abazi ne vitin 2022
Kryeministër i Malit të Zi
Në detyrë
28 prill 2022 – 31 tetor 2023
PresidentiMilo Gjukanoviqi
Jakov Milatoviq
Paraprirë ngaZdravko Krivokapiq
Pasuar ngaMilojko Spajiq
Zëvendëskryeministër i Malit të Zi
Në detyrë
4 dhjetor 2020 – 28 prill 2022
KryeministriZdravko Krivokapiq
Ministër i Punëve të Jashtme
Në detyrë
21 tetor 2022 – 31 tetor 2023
KryeministriVetë
Paraprirë ngaRanko Krivokapiq
Pasuar ngaFilip Ivanoviq
Të dhëna vetjake
U lind më25 dhjetor 1985 (40 vjeç)
Ulqin, Republika Socialiste e Malit të Zi, Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë
Partia politikeLëvizja qytetare URA
Lidhjet e tjera
politike		Mali i Zi Pozitiv
ShkollimiUniversiteti i Sarajevës
Universiteti i Malit të Zi
PunësimiPolitikan, pedagog, autor
Nënshkrimi
Faqja në rrjetdritan.me

Dritan Abazi (malazisht: Dritan Abazović; lindur më 25 dhjetor 1985) është politikan shqiptar nga Mali i Zi, i cili shërbeu si kryeministër i Malit të Zi nga 28 prilli 2022 deri më 31 tetor 2023.[1] Ai ishte më parë zëvendëskryeministër në qeverinë e Zdravko Krivokapiqit dhe një nga figurat kryesore të Lëvizjes Qytetare URA.

Abazi është shqiptari i parë etnik dhe myslimani i parë që ka mbajtur postin e kryeministrit të Malit të Zi.[2]

Jeta e hershme dhe arsimi

Dritan Abazi lindi më 25 dhjetor 1985 në Ulqin, në një familje shqiptare. Arsimin fillor dhe të mesëm e kreu në vendlindje.[3]

Në vitin 2004 nisi studimet në Fakultetin e Shkencave Politike në Universitetin e Sarajevës, ku u diplomua në shkencat politike. Më pas përfundoi studimet master në Universitetin e Malit të Zi, ndërsa doktoraturën e mbrojti në Universitetin e Sarajevës me një punim mbi etikën globale dhe globalizimin.[4]

Gjatë formimit akademik dhe profesional, ai mori pjesë në programe ndërkombëtare në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, duke u fokusuar në të drejtat e njeriut, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe kulturën politike.

Veprimtaria akademike dhe civile

Përpara karrierës së tij politike, Abazi ishte aktiv në organizata të shoqërisë civile. Ai themeloi grupin rinor të Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Ulqin dhe u angazhua në projekte që lidhen me pajtimin ndërmjet të rinjve në rajonet post-konfliktuale të ish-Jugosllavisë.[5]

Ai ka punuar si pedagog dhe ka botuar artikuj në fushën e filozofisë politike, etikës globale dhe marrëdhënieve ndërkombëtare. Në vitin 2010 botoi librin Kosmopolitska kultura i globalna pravda, ndërsa më vonë botoi edhe A Critique of Global Ethics.

Karriera politike

Abazi hyri në politikë si anëtar i partisë Mali i Zi Pozitiv, një forcë politike me orientim qytetar dhe proevropian. Në vitin 2012 u zgjodh deputet në Kuvendin e Malit të Zi, duke u bërë një nga deputetët më të rinj të asaj legjislature.

Në vitin 2015 ai ishte ndër themeluesit e Lëvizjes Qytetare URA, një parti liberale, qytetare dhe e gjelbër. URA u pozicionua si forcë kundër korrupsionit, me theks në sundimin e ligjit, integrimin evropian dhe mbrojtjen e mjedisit.[6]

Zgjedhjet parlamentare të vitit 2020

Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2020, koalicioni ku bënte pjesë URA luajti rol vendimtar në rrëzimin e dominimit shumëvjeçar të Partisë Demokratike të Socialistëve të Milo Gjukanoviqit. Pas zgjedhjeve, URA u bë faktor kyç në krijimin e shumicës së re parlamentare.[7]

Më 4 dhjetor 2020, Abazi u emërua zëvendëskryeministër në qeverinë teknokrate të drejtuar nga Zdravko Krivokapiq. Në këtë detyrë, ai ishte përgjegjës për koordinimin e reformave në fushën e sigurisë, luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Kryeministër i Malit të Zi

Më 28 prill 2022, Kuvendi i Malit të Zi miratoi qeverinë e pakicës të drejtuar nga Abazi, duke e bërë atë kryeministrin e parë shqiptar etnik të Malit të Zi.[8]

Qeveria e tij u mbështet në parlament nga një koalicion i gjerë dhe kishte si prioritete integrimin evropian, luftën kundër korrupsionit, reformën në drejtësi, stabilitetin institucional dhe zhvillimin ekonomik.[9]

Gjatë mandatit të tij, qeveria u përball me tensione të mëdha politike, veçanërisht lidhur me marrëdhëniet me Kishën Ortodokse Serbe dhe nënshkrimin e marrëveshjes themelore me të. Kjo çështje solli përçarje në shumicën parlamentare dhe ndikoi në rrëzimin e qeverisë.

Në gusht 2022, parlamenti miratoi mocion mosbesimi kundër qeverisë së Abazit.[10] Ai vazhdoi të qëndronte në detyrë si kryeministër teknik deri më 31 tetor 2023, kur u pasua nga Milojko Spajiq.[11]

Ministër i Punëve të Jashtme

Në tetor 2022, pas shkarkimit të Ranko Krivokapiqit, Abazi mori përkohësisht edhe detyrën e ministrit të Punëve të Jashtme. Ai e mbajti këtë post deri në formimin e qeverisë së re në tetor 2023.

Në këtë funksion, ai vijoi të mbështeste orientimin euroatlantik të Malit të Zi, marrëdhëniet me Bashkimin Evropian dhe bashkëpunimin rajonal në Ballkanin Perëndimor.

Politika e brendshme

Abazi e ka vendosur luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar në qendër të profilit të tij politik. Gjatë kohës si zëvendëskryeministër dhe kryeministër, ai mbështeti hetimet dhe aksionet e institucioneve të sigurisë kundër grupeve kriminale dhe rrjeteve të kontrabandës.

Ai është paraqitur si politikan qytetar dhe reformist, duke kundërshtuar ndarjet etnike dhe nacionaliste në Mal të Zi. Mbështetësit e tij e kanë vlerësuar për rolin në ndryshimin e pushtetit pas vitit 2020, ndërsa kritikët e kanë akuzuar për bashkëpunim taktik me forca politike pro-serbe dhe për destabilizim të shumicave parlamentare.

Marrëdhëniet me Shqipërinë dhe Kosovën

Abazi ka mbështetur marrëdhënie të ngushta ndërmjet Malit të Zi, Shqipërisë dhe Kosovës, duke e lidhur këtë qëndrim me bashkëpunimin rajonal dhe integrimin evropian të Ballkanit Perëndimor. Si politikan shqiptar në Mal të Zi, ai ka theksuar rëndësinë e pjesëmarrjes së komuniteteve pakicë në institucionet shtetërore dhe në jetën politike të vendit.

Gjatë mandatit të tij, Mali i Zi ruajti njohjen e pavarësisë së Kosovës dhe orientimin proevropian në politikën e jashtme. Abazi ka mbështetur dialogun rajonal dhe bashkëpunimin ekonomik me Shqipërinë dhe Kosovën.

Pikëpamjet politike

Abazi konsiderohet politikan liberal, i gjelbër dhe proevropian. Ai ka mbështetur anëtarësimin e Malit të Zi në Bashkimin Evropian, bashkëpunimin me NATO-n dhe forcimin e institucioneve demokratike.[12]

Ai ka deklaruar se sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit janë kushte themelore për zhvillimin demokratik dhe ekonomik të Malit të Zi.[13]

Kritika dhe polemika

Mandati i Abazit si kryeministër u shoqërua me polemika të forta politike. Kundërshtarët e tij e kritikuan për nënshkrimin e marrëveshjes themelore me Kishën Ortodokse Serbe, duke e cilësuar atë si lëshim ndaj ndikimit serb dhe fetar në politikën malazeze. Mbështetësit, nga ana tjetër, e paraqitën marrëveshjen si hap drejt rregullimit institucional të marrëdhënieve ndërmjet shtetit dhe komuniteteve fetare.

Ai u kritikua gjithashtu nga disa forca pro-malazeze për rolin e tij në rrëzimin e qeverisë së Krivokapiqit dhe për bashkëpunimin parlamentar me parti të ndryshme ideologjikisht. Megjithatë, ai e mbrojti qeverinë e tij si përpjekje për të përshpejtuar integrimin evropian dhe luftën kundër korrupsionit.

Jeta personale

Abazi i përket komunitetit shqiptar në Mal të Zi dhe është mysliman. Përveç shqipes, ai flet serbo-kroatisht dhe anglisht.[14]

Veprat

  • Kosmopolitska kultura i globalna pravda (2010)
  • A Critique of Global Ethics (2022)

Shih edhe

Referime

  1. ↑ "Dritan Abazović". Government of Montenegro (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  2. ↑ "Dritan Abazović, first Green prime minister of Montenegro: Nothing is impossible". European Greens (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  3. ↑ "Dritan Abazović". Government of Montenegro (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  4. ↑ "Biography". Dritan Abazović official website (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  5. ↑ "Biography". Dritan Abazović official website (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  6. ↑ "Dritan Abazović, first Green prime minister of Montenegro: Nothing is impossible". European Greens (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  7. ↑ "Montenegro Opposition Wins Narrow Parliamentary Majority". Balkan Insight (në anglisht). 31 gusht 2020. Marrë më 6 maj 2026.
  8. ↑ "Opposition boycotts election of Montenegro's first minority government". Balkan Insight (në anglisht). 28 prill 2022. Marrë më 6 maj 2026.
  9. ↑ "Montenegro's new government focused on EU integration is sworn in". Reuters (në anglisht). 28 prill 2022. Marrë më 6 maj 2026.
  10. ↑ "Montenegro government falls after no-confidence vote". Radio Free Europe/Radio Liberty (në anglisht). 20 gusht 2022. Marrë më 6 maj 2026.
  11. ↑ "Montenegro finally gets new government and PM". Associated Press (në anglisht). 31 tetor 2023. Marrë më 6 maj 2026.
  12. ↑ "Dritan Abazović, first Green prime minister of Montenegro: Nothing is impossible". European Greens (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.
  13. ↑ "Montenegro PM says organized crime threatens stability". The Guardian (në anglisht). 25 shtator 2022. Marrë më 6 maj 2026.
  14. ↑ "Biography". Dritan Abazović official website (në anglisht). Marrë më 6 maj 2026.

Lidhje të jashtme

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.