Eda Derhemi
Eda Derhemi | |
|---|---|
| Alma mater | Universiteti i Tiranës University of Illinois Urbana-Champaign |
| Profesionet | Gjuhëtare, pedagoge universitare dhe përkthyese |
| Punëdhënësi | University of Illinois Urbana-Champaign |
| Njihet për | Studimet mbi gjuhët e rrezikuara, arbërishten dhe arvanitishten |
Eda Derhemi (lindur në vitin 1963) është gjuhëtare, pedagoge universitare dhe përkthyese shqiptare.[1] Ajo mban titullin Teaching Associate Professor në Departamentin e Frëngjishtes dhe Italishtes në University of Illinois Urbana-Champaign. Kërkimet e saj përqendrohen te rreziku i zhdukjes së gjuhëve, pakicat gjuhësore, diaspora dhe migrimi, si dhe marrëdhëniet mes gjuhës, medias dhe shoqërive postsocialiste. Në punën e saj kërkimore, është marrë veçanërisht me arbërishten në Itali dhe arvanitishten në Greqi.[2][3]
Arsimi dhe karriera
Derhemi përfundoi studimet universitare për gjuhësi dhe letërsi në Universitetin e Tiranës, ku edhe dha mësim për pesë vjet. Pas largimit nga Shqipëria në vitin 1990, ajo jetoi dhe punoi për disa vite në Itali, ku ishte edhe korrespondente e Deutsche Welle. Më pas, vazhdoi studimet pasuniversitare në University of Illinois Urbana-Champaign në gjuhësi dhe u doktorua në komunikim.[2]
Në vitin 2001, kreu një stazh pranë programit Management of Social Transformations të UNESCO-s në Paris, ku punoi mbi gjuhët dhe kulturat autoktone. Në vitin 2007, zhvilloi kërkime pasdoktorale në Shqipëri dhe Kosovë, me mbështetjen e IREX, mbi paraqitjen gjuhësore të konflikteve etnike në median kosovare.[2]
Gjatë vitit akademik 2013–2014, ishte studiuese e programit Fulbright në Universitetin Marin Barleti në Tiranë.[4] Kërkimi dhe mësimdhënia e saj në Shqipëri u përqendruan te gjuha dhe propaganda.[2]
Veprimtaria kërkimore
Fushat e kërkimit të Derhemit përfshijnë gjuhët e rrezikuara, vdekjen e gjuhëve, pakicat gjuhësore, migrimin, diasporën dhe gjuhët e Mesdheut. Ajo ka kryer studime sociolinguistike në bashkësitë arbëreshe të Italisë dhe ndër folësit e arvanitishtes në Greqi.[2]
Në vitin 2022, mori bursën verore kërkimore të Humanities Research Institute të University of Illinois Urbana-Champaign për një projekt mbi arvanitishten. Projekti parashikonte punë në terren në Zeriq, pranë Livadhisë në Beoti, dhe regjistrimin e rrëfimeve të folësve të moshuar të kësaj gjuhe.[5]
Në vitin 2023, së bashku me Christopher Moseley-in, redaktoi vëllimin Endangered Languages in the 21st Century, të botuar nga Routledge. Po në këtë vëllim, botoi edhe një studim mbi ndryshimin gjuhësor në arbërishte dhe arvanitishte.[6]
Përkthimi
Në vitin 2020, Derhemi dhe Françesko Ferrari përkthyen në italisht romanin Mjaltë në teh të Romeo Çollakut, me titullin Miele sul coltello. Përkthimi, i botuar nga Besa Editrice, u shpall fitues në konkursin e Fondit të Përkthimit nga shqipja në gjuhë të huaj.[7]
Botime
- Derhemi, Eda (2006). "Features of dysfunctional attrition in the Arbresh of Piana degli Albanesi". International Journal of the Sociology of Language (në anglisht) (178): 31–53. doi:10.1515/IJSL.2006.014.
- Derhemi, Eda (2013). "Small local press as a dynamic tool for maintaining linguistic diversity: The newspaper Mondo Albanese and the endangered Arbëresh vs. new media". International Journal of Community Diversity (në anglisht). 12 (2): 41–51. doi:10.18848/2327-0004/CGP/v12i02/39919.
- Derhemi, Eda; Moseley, Christopher, red. (2023). Endangered Languages in the 21st Century (në anglisht). Routledge. doi:10.4324/9781003260288.
- Derhemi, Eda (2023). "Examining the Role of Change in Endangered Languages with Some Reference to Arbëresh and Arvanitika". përmbledhur nga Derhemi, Eda; Moseley, Christopher (red.). Endangered Languages in the 21st Century (në anglisht). Routledge. fq. 158–175. doi:10.4324/9781003260288-13.
Lidhje të jashtme
Referime
- ↑ "Eda Derhemi". VIAF.org (në anglisht).
- 1 2 3 4 5 "Eda Derhemi" (në anglisht). Department of French and Italian, University of Illinois Urbana-Champaign. Marrë më 2 shtator 2026.
- ↑ Zhako, Eleana (11 nëntor 2024). "Ka ardhur koha të flasim për "disa shqipe"". ResPublica. Marrë më 2 shtator 2026.
- ↑ "Marin Barleti University". Fulbright Scholar Program (në anglisht). Institute of International Education. Marrë më 2 shtator 2026.
- ↑ "Professor Derhemi receives HRI Summer Research Fellowship" (në anglisht). Department of French and Italian, University of Illinois Urbana-Champaign. 13 mars 2022. Marrë më 2 shtator 2026.
- ↑ Derhemi & Moseley 2023
- ↑ Belser, Kimberly (10 dhjetor 2020). "Keeping the right flavor for words" (në anglisht). College of Liberal Arts and Sciences, University of Illinois Urbana-Champaign. Marrë më 2 shtator 2026.
- Gjuhëtarë shqiptarë
- Përkthyes shqiptarë
- Pedagogë shqiptarë