Emilio segre
Emilio ose Xhino Gino Segrè (Tivoli, 1 shkurt 1905 – Lafayette, 22 prill 1989) ishte një fizikant italian-amerikan, i natyralizuar si shtetas i Shteteve të Bashkuara. Në vitin 1959, së bashku me Owen Chamberlain, u nderua me Çmimin Nobel në Fizikë për zbulimin e antiprotonit.
Çmimi Nobel në Fizikë i vitit 1959.
Jeta e hershme Segrè lindi në Tivoli, në provincën e Romës, më 30 janar 1905, megjithëse në gjendjen civile u regjistrua më 1 shkurt. Ai vinte nga një familje e pasur hebraike dhe ishte më i vogli nga tre fëmijët e Giuseppe Segrès, pronar dhe drejtues i Cartiere Tiburtine, dhe Amelia Susanna Treves, e bija e një arkitekti të njohur fiorentin. Vëllezërit e tij ishin Angelo dhe Marco.
Pas përfundimit të studimeve në gjimnazin shtetëror Terenzio Mamiani, Segrè fillimisht studioi inxhinieri dhe më pas fizikë në Universitetin e Romës “La Sapienza”. Atje ishte student i Enrico Fermit, i cili në vitin 1926, në moshën njëzet e pesë vjeçare, u emërua profesor në universitet. Gjatë kësaj periudhe, Segrè u bë pjesë e grupit të njohur të Via Panisperna dhe mori pjesë në kërkimet mbi fizikën e neutroneve.
Pas shërbimit ushtarak në ushtrinë italiane gjatë viteve 1928–1929, punoi me Otto Sternin në Hamburg dhe me Pieter Zeemanin në kuadër të Fondacionit Rockefeller. Në vitin 1932 u emërua profesor asistent i fizikës në Universitetin e Romës, detyrë që e mbajti deri në vitin 1936.
Në vitin 1935 u emërua profesor i fizikës eksperimentale në Universitetin e Palermos dhe, në vitin 1936, drejtor i Institutit të Fizikës të këtij universiteti. Në vitin 1937, gjatë qëndrimit në Palermo, zbuloi elementin kimik teknecium. Më vonë, në Berkeley, mori pjesë në kërkimet që çuan në zbulimin e astatit.
Në vitin 1938, miratimi i ligjeve raciale fashiste në Itali e gjeti Segrèn në Universitetin e Kalifornisë në Berkeley, ku ai vendosi të qëndronte dhe ku vazhdoi veprimtarinë e tij shkencore për pjesën tjetër të jetës.
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Segrè mori pjesë, së bashku me Enrico Fermin dhe Bruno Rossin, në Projektin Manhattan për zhvillimin e armëve bërthamore në laboratorët e Los Alamosit. Më 16 korrik 1945 ishte i pranishëm në testin e parë bërthamor, të koduar me emrin Trinity.
Në vitin 1946 u kthye në Kaliforni dhe në vitin 1955 u vendos pranë Lafayette, ku vazhdoi veprimtarinë e tij shkencore.
Pas luftës së 2të botërore Pas Luftës së Dytë Botërore, kërkimet e Segrès u përqendruan në fizikën bërthamore dhe në fizikën e grimcave elementare. Në vitin 1955, duke punuar së bashku me Owen Chamberlain mbi ndërveprimet proton–bërthamë në energji të larta në përshpejtuesin e grimcave Bevatron në Berkeley, zbuloi antiprotonin. Për këtë zbulim, Segrè dhe Chamberlain u nderuan me Çmimin Nobel në Fizikë në vitin 1959.
Në vitin 1974, Segrè u emërua profesor i fizikës bërthamore në Universitetin e Romës. Qëndroi në këtë detyrë për një vit dhe më pas, pasi arriti moshën e detyrueshme të pensionimit, u kthye në Kaliforni.
Gjatë karrierës së tij akademike, Segrè mbajti përkohësisht poste profesoriale në disa universitete, ndër të cilat Universiteti Columbia në Nju-Jork, Universiteti i Illinoisit dhe Universiteti Federal i Rio de Zhaneiros. Ishte anëtar i Akademisë Kombëtare të Shkencave të Shteteve të Bashkuara, Akademisë së Shkencave të Heidelbergut dhe, si anëtar i huaj, i Akademisë Kombëtare të Shkencave të Linçejve në Itali. U nderua me Medaljen Hofmann të Shoqatës Gjermane të Kimisë dhe me Medaljen Cannizzaro të Akademisë Kombëtare të Shkencave të Linçejve. Gjithashtu ishte profesor nderi në Universidad Nacional Mayor de San Marcos në Peru dhe mori një doktoratë honoris causa nga Universiteti i Palermos.
Segrè u martua dy herë. Në vitin 1936, në Sinagogën e Madhe të Romës, u martua me Elfriede Spiro, me origjinë nga Prusia Lindore. Martesa u zhvillua në Itali pas ardhjes së Adolf Hitlerit në pushtet në Gjermani. Pas vdekjes së Elfriede në vitin 1970, Segrè u martua përsëri në vitin 1972, me Rosa Mines, me origjinë nga Uruguai, të cilën e kishte njohur në Montevideo. Nga martesa e parë lindën tre fëmijë: Claudio, Amelia dhe Fausta.
Segrè vdiq më 22 prill 1989 nga një atak në zemër, ndërsa po ecte pranë shtëpisë së tij në Lafayette. Eshtrat e tij u varrosën në varrezat e Tivolit. Ishte pjesë e projektit të Manhatanit. Grupit qe çoj në krijimin e bombës bërthamore.