Gani Strazimiri

Gani Strazimiri (1915–1993) ishte një arkitekt dhe urbanist shqiptar, i njohur për kontributin e tij të rëndësishëm në zhvillimin urbanistik dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore të Shqipërisë.

Strazimiri ^[1] u arsimua në Torino, Itali, dhe më pas u diplomua për arkitekturë në Bashkimin Sovjetik. Pas kthimit në Shqipëri, ai u angazhua në projekte të rëndësishme, duke përfshirë:

• Projektimin e Planit të Parë Rregullues të qytetit të Tiranës.

• Projektimin e hotelit "Adriatiku" në plazhin e Durrësit, si dhe ndjekjen e projekteve për hotelet "Kruja", "Apollonia" dhe "Butrinti".

• Projektimin e ndërtesës së Komitetit Qendror si arkitekt i parë.

• Projektimin e pallateve "Shallvare" dhe "Agimi" në Tiranë.

Gjithashtu, ai eksperimentoi me metoda të reja ndërtimi, duke përdorur tulla në formë "S" për të ulur koston e ndërtimit ^[2].

Në vitin 1965, Strazimiri themeloi Institutin për Ruajtjen dhe Restaurimin e Monumenteve të Kulturës ^[3], duke shërbyer si drejtori i parë i tij. Në këtë rol, ai kontribuoi në:

• Krijimin e atelieve të restaurimit në qytetet kryesore të vendit.

• Vendosjen e sistemit të kujdestarëve për monumentet kulturore në fshatra.

• Zonimin e qyteteve muze të Beratit dhe Gjirokastrës, duke përcaktuar rregullore specifike për ruajtjen e tyre.

Në vitin 1964, së bashku me inxhinier Aleksandër Meksin, ai mori pjesë në Kongresin e Venecias në Itali dhe u zgjodh anëtar i Asamblesë për aprovimin e Kartës së Restaurimit të Venecias.

Në fundin e viteve 1950, Strazimiri pati mosmarrëveshje me specialistët sovjetikë lidhur me vendndodhjen e Pallatit të Kulturës në Tiranë. Ai propozoi që pallati të ndërtohej në zonën ku sot ndodhet Bulevardi i Ri, përballë Universitetit të Tiranës, duke ruajtur qendrën historike të qytetit dhe "Pazarin e Vjetër". Megjithatë, ky propozim nuk u pranua, dhe Pallati i Kulturës u ndërtua në vendndodhjen aktuale, duke rezultuar në prishjen e Pazarit të Vjetër. memorie.al

Për kontributin e tij të çmuar në arkitekturë dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare, Instituti i Monumenteve të Kulturës mban emrin "Gani Strazimiri" ^[4].

1. ↑ https://www.youtube.com/watch?v=cyD0neOXpY4/
2. ↑ https://memorie.al/nga-perplasja-me-ruset-per-ruajtjen-e-qendres-historike-te-tiranes-te-denoncimet-ne-prokurori-per-prishjen-e-objekteve-te-kultit-historia-e-panjohur-e-gani-strazimirit/?utm_source=chatgpt.com/
3. ↑ https://memorie.al/ja-manovrat-qe-perdornim-me-shefin-tone-kreun-e-institutit-te-monumenteve-strazimirin-per-te-shpetuar-cte-mundnim-nga-deshmia-e-rralle-e-aleksander-meksit/?utm_source=chatgpt.com/
4. ↑ https://top-channel.tv/2020/05/20/dokumentet-debati-ne-1954-midis-babait-te-trashegimise-gani-strazimirit-dhe-krereve-komuniste-per-zhvendosjen-e-teatrit-kombetar-te-godina-e-kuvendit-popullor/?utm_source=chatgpt.com/