Gjuha xhavaneze

Javaneze
Pronunciation/bɔsɔ d͡ʒɔwɔ/
Native speakers
820 milionë (2007)[1]
Language family
Austronesian
  • Malajo-Polineziane
    • Javaneze
Early forms
Javanishtja e Vjetër
  • Javanishtja e Mesme
Standard forms
  • Gjuha kavi
    (Forma e hershme standarde)
  • Javanishtja sukarta
    (Forma moderne standarde)
Writing system
Alfabeti latin
Shkrimi javanez
Shkrimi pegon
Official status
Official language in
Indonzia
  • Rajoni Special i Jogjakartës[2]
Language codes
ISO 639-1jv
ISO 639-2jav
ISO 639-3Variously:
jav – Javanese
jvn – Javanishtja Karaibiane
jas – Javanishtja neokaledoneze
osi – Osing
tes – Tengereze
kaw – Kavi
Glottologjava1253  Javanesic
java1254
Linguasphere31-MFM-a
E gjelbër: zonat ku javanishtja është gjuhë e shumicës. Jeshile: zonat ku javanishtja është gjuha e një pakice.
Ky/kjo artikull përmban karaktere të veçantë. Pa përkrahjen e duhur të interpretimit, juve mund tu shfaqen pikëpyetje, kuti apo simbole të tjera.
Fjala Jawa ( Xhava ) e shkruar me shkrimin Javanez

Gjuha xhavaneze/javaneze ( xhavanisht: basa Jawa , Aksara Jawa : ꦧꦱꦗꦮ , Pegon : بَاسَا جَاوَا) është një gjuhë malajo-polineziane e folur nga populli xhavanez nga pjesët qëndrore dhe lindore të ishullit të Xhavës, Indonezi. Ka xhepa folësish të xhavanishtes edhe në Xhavën Perëndimore. Është gjuha amtare e më shumë se 98 milionë njerëzve.

Javanishtja është më e madhja nga gjuhët austroneziane në numrin e folësve amtarë . Ajo ka disa dialekte rajonale dhe një numër stilesh të statusit qartësisht të dallueshme.[3] Të afërmit e saj më të afërt janë gjuhët fqinje si Sundanishtja, Madurishtja dhe Balinishtja . Shumica e folësve të Javanishtes flasin gjithashtu indonezisht për qëllime zyrtare dhe komerciale, si dhe një mjet për të komunikuar me indonezianët jo-xhavanezë.

Ka folës të xhavanishtes në Malajzi (të përqendruar në pjesën e Bregut Perëndimor të shteteve Selangor dhe Xhohor ) dhe Singapor . Javanishtja flitet gjithashtu nga komunitetet tradicionale të emigrantëve me prejardhje javaneze në Surinam, Sri Lanka dhe Kaledoninë e Re .[4]

Së bashku me indonezishten, Javanishtja është një gjuhë zyrtare në Rajonin Special të Yogyakarta, Indonezi.

Gjuha madureze në shkrimin Javanez

Fonologjia

Fonemat e Javanishtes Standarde Moderne siç tregohet më poshtë.[5][6]

E parme Qendrore E pasme
E mbyllur i u
E mesme e hapur e ə o
E mesme e mbyllur ( ɛ ) ( ɔ )
E hapur a

Bashkëtingëlloret

Labiale Dhëmbore / Alveolare Retrofleks Qiellzore Velare Glotale
Hundore m n ɲ ŋ
Shpërthyese / Jofërkuese zë i fortë p t̪ ʈ tʃ k ʔ
zë i lirë b̥ d̪̥ ɖ̥ dʒ̊ ɡ̊
Fërkuese s h
Gjysmëzanore j w
E lëngshme anësore l
rotike r
  1. ↑ Mikael Parkvall, "Världens 100 största språk 2007" (The World's 100 Largest Languages in 2007), in Nationalencyklopedin
  2. ↑ Gabim citimi: Etiketë <ref> e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura "Yogyakarta Special Region Regulation Number 2 of 2021"
  3. ↑ "Javanese language". britannica.com. Encyclopedia Britannica. 2010. Marrë më 17 mars 2021. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ↑ Akhyari Hananto (8 dhjetor 2017). "121 Years of Javanese People in New Caledonia". Seasia: Good News from Southeast Asia. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ↑ Brown, Keith; Ogilvie, Sarah (2008). Concise encyclopedia of languages of the world. Elsevier. fq. 560. ISBN 9780080877747. Marrë më 2010-05-24. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) Madurese also possesses aspirated phonemes, including at least one aspirated retroflex phoneme.
  6. ↑ Suharno, Ignatius (1982). A Descriptive Study of Javanese. Canberra: ANU Asia-Pacific Linguistics / Pacific Linguistics Press. fq. 4–6. doi:10.15144/PL-D45. hdl:1885/145095. ISBN 9780858832589. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)