Hiqmet Meçaj

Hiqmet Meçaj

Hiqmet Meçaj (Ballsh, 2 maj 1944) (15 maj sipas variantit zyrtar) është një poet, prozator dhe veprimtar i kulturës shqiptare, i njohur për kontributin në zhvillimin e poezisë moderne shqipe dhe angazhim në përgatitjen e antologjive letrare.[1][2][3][4][5][6] Veprimtaria e tij vlerësohet për ndikimin në poezinë moderne shqipe dhe për qëndrueshmërinë krijuese përballë kushteve të vështira historike dhe personale.[2][7]

Jeta

Lindi në Ballsh në një familje me origjinë nga Kallarati i Vlorës. I ati, Hasani, kishte një të kaluar ushtarake dhe mori pjesë në ngjarje historike si Lufta e Vlorës (1920), Revolucioni i Qershorit dhe rezistenca ndaj pushtimit italian më 1939. Në vitet pas Luftës së Dytë Botërore, familja u përball me vështirësi politike dhe ekonomike: xhaxhai i tij u dënua rëndë nga regjimi, ndërsa i ati u pushua nga puna dhe më pas u arrestua (1960).[3]

Fëmijërinë dhe rininë i kaloi mes vështirësive, përvojave traumatike dhe sëmundjeve, që ndikuan në formimin e tij shpirtëror dhe letrar. Një ngjarje e rëndë ishte plagosja nga një granatë në vitin 1956. Në vitin 1961 qëndroi për një kohë të gjatë në sanatorium, ku u afrua më shumë me letërsinë dhe njohu figura si Lasgush Poradeci.[1]

Në vitin 1963 nisi studimet në Fakultetin Histori-Filologji (gjuhë-letërsi shqipe), ku u lidh me një brez të rëndësishëm shkrimtarësh dhe studiuesish. Po atë vit botoi poezitë e para dhe u bë shpejt një emër i njohur në letrat shqipe. Pas diplomimit (1967), për shkak të biografisë familjare, u emërua mësues në fshatra të thella, duke përjetuar vështirësi të mëdha jetese.[1]

Gjatë viteve 1970–1980 u përball me kritika ideologjike dhe censurë, duke tërhequr dhe asgjësuar disa dorëshkrime. Megjithatë, vazhdoi krijimtarinë dhe aktivitetin kulturor në Vlorë. Në vitin 1994 emigroi në Greqi me familjen, ku jetoi për disa vite dhe vijoi aktivitetin letrar. Pas vitit 2010 u rikthye përfundimisht në Vlorë.[1]

Veprimtaria letrare

Meçaj debutoi në vitin 1963 dhe botoi librin e parë me poezi në vitin 1967. Poezia e tij karakterizohet nga prirje moderne, shpesh e konsideruar hermetike, si dhe nga trajtimi i temave ekzistenciale, sociale dhe personale.[1]

Gjatë karrierës u përfshi në disa antologji të rëndësishme, brenda dhe jashtë vendit, si dhe kontribuoi në përgatitjen dhe redaktimin e antologjive letrare, sidomos gjatë periudhës së emigracionit në Greqi. Ka botuar rregullisht në shtypin letrar në Shqipëri, Kosovë dhe diasporë, si dhe në revistën artistike kulturore “HAEMUS”.[1]

Përveç poezisë, ka shkruar prozë (romane, tregime) dhe letërsi për fëmijë. Një pjesë e veprës së tij është botuar në mënyrë të pavarur, ndërsa disa krijime janë përkthyer në gjuhë të huaja. Boton rregullisht në revistën HAEMUS të Kopi Kyçykut dhe Ardian-Christian Kyçykut në Rumani.[3]

Vepra

Poezi[8]

  • Nisja (1967)
  • Antologji për Skënderbeun (1968)
  • Ditë pranvere (1969, për fëmijë)
  • Vargje të zgjedhura (1970)
  • Tokë e pagjumë (1983)
  • Te ju trokas (1988)
  • Vetëvrasja e qirinjve (2000) (përkthyer në rumanisht nga Kopi Kyçyku dhe botuar në 2008)
  • Portat e harresës (2001) (antologji e poetëve shqiptarë në Greqi)
  • Kujtesë e shpikur (2003)
  • Antologji e poetëve të Vlorës (2004, shqip dhe italisht)
  • Qiejt e shpirtit (2006) (antologji e poetëve shqiptarë në Greqi)
  • Shtëpia e diellit dhe e detit (2007) antologji poetike për Vlorën

Prozë

  • Kukullat e pyllit (roman, 2003)
  • Për askund (tregime, 2003)
  • Çikpaku (roman për fëmijë, 2003)
  • Zinxhiri i anktheve (libër intervistë nga Kopi Kyçyku, 2006)

Ka qenë gjithashtu pjesë, si dhe hartues dhe redaktor i disa antologjive letrare kombëtare dhe ndërkombëtare.

Vlerësime

Për kontributin në letërsinë shqipe është nderuar me çmime dhe tituj, ndër të cilët:

  • Çmimi kombëtar për librin poetik Tokë e pagjumë (1983)
  • Urdhri “Naim Frashëri”
  • Titulli “Nderi i Qarkut Vlorë” (2013)[1]
  • Diplomë Nderi nga Akademia Europiane e Arteve dhe Shoqata “Haemus” (2019)

Shiko dhe:

Lidhje të jashtme

Referime

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Llojdia, Gëzim. "Jeta studenteske dhe Tirana nga fryma e skicave letrare të vitit '67". Bota Sot. Marrë më 2026-03-29.
  2. 1 2 ExLibris (2023-07-26). "Alisa Velaj: Retorika e së patjetërsueshmes në kujtesën e një poetike (Ndër vargje të Hiqmet Meçajt)". ExLibris. Marrë më 2026-03-29.
  3. 1 2 3 Terziu, Prof Dr Fatmir (2021-10-04). "Një jetë 'poetike' e poetit dhe shkrimtarit Hiqmet Meçaj". Fjala e Lirë. Marrë më 2026-03-29.
  4. ↑ HABAZAJ, Albert (2021-01-08). "Suplementi Pena Shqiptare/ Albert Habazaj : Shkrimtarët vlonjatë dhe roli i tyre në letërsinë shqiptare". Gazeta Telegraf. Marrë më 2026-03-29.
  5. ↑ Terziu, Prof Dr Fatmir (2020-07-19). "KODET ESTETIKE TË POETIT HIQMET MEÇAJ NË VËLLIMIN POETIK". Fjala e Lirë. Marrë më 2026-03-29.
  6. ↑ "Pak nga jeta dhe veprimtaria e shkrimtarit Hiqmet Meçaj – Kallarati.com". Marrë më 2026-03-29.
  7. ↑ "VLERËSIME PËR KRIMTARINË E HIQMET MEÇAJT – Kallarati.com". Marrë më 2026-03-29.
  8. ↑ Iliazi, Arben (2026-02-05). "Arben Iliazi: Poeti Hiqmet Meçaj na sjell mallin e parë". Albspirit. Marrë më 2026-03-29.
Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.