Ivo Sanader

Ivo Sanader
Sanader in 2009
Prime Minister of Croatia
Në detyrë 23 December 2003 – 6 July 2009
Presidenti	Stjepan Mesić
Zëvendës	Cabinet I (2003–2008) Jadranka Kosor Andrija Hebrang Damir Polančec Cabinet II (2008–2009) Đurđa Adlešič Jadranka Kosor Damir Polančec Slobodan Uzelac
Paraprirë nga	Ivica Račan
Pasuar nga	Jadranka Kosor
Minister of Science and Technology
Në detyrë 12 August 1992 – 7 January 1993
Paraprirë nga	Jure Radić
Pasuar nga	Branko Jeren
Further offices held Leader of the Opposition Në detyrë 30 April 2000 – 23 December 2003 Paraprirë nga Ivica Račan Vladimir Šeks (Acting) Pasuar nga Ivica Račan President of the Croatian Democratic Union Në detyrë 30 April 2000 – 4 July 2009 Paraprirë nga Franjo Tuđman Vladimir Šeks (Acting) Pasuar nga Jadranka Kosor Member of the Croatian Parliament for 10th electoral district Në detyrë 13 October 2010 – 22 December 2011 Në detyrë 2 February 2000 – 22 December 2003 Chief of Staff of the Office of the President of Croatia Në detyrë 24 November 1995 – 5 November 1996 Presidenti Franjo Tuđman Paraprirë nga Hrvoje Šarinić Pasuar nga Hrvoje Šarinić
Të dhëna vetjake
U lind më	8 qershor 1953 (73 vjeç) Split, PR Croatia, FPR Yugoslavia (modern Croatia)
Partia politike	Croatian Democratic Union (1989–2010)
Bashkëshortja/et	Mirjana Šarić ​ (m. 1978)​ [1]
Fëmijët	2
Shkollimi	University of Innsbruck
Profesioni	Writer historian politician

Ivo Sanader (lindur më 8 qershor 1953) është një ish-politikan kroat i cili shërbeu si Kryeministër i Kroacisë nga viti 2003 deri në vitin 2009. Ai ishte president i Bashkimit Demokratik Kroat (HDZ) nga viti 2000 deri në vitin 2009.

Sanader është deri më sot kryeministri i dytë me shërbimin më të gjatë që nga pavarësia e Kroacisë, duke mbajtur detyrën për më shumë se pesë vjet e gjysmë para se të jepte dorëheqjen në korrik 2009. Ai është një nga vetëm dy kryeministrat kroatë (së bashku me Andrej Plenković ) që kanë shërbyer më shumë se një mandat, duke fituar zgjedhjet e përgjithshme në 2003 dhe 2007. Ai është gjithashtu, së bashku me Ivica Račan dhe Plenković, një nga tre kryeministrat që kanë qenë në krye të më shumë se një kabineti qeveritar, duke kryesuar kabinetin e tij të parë nga 23 dhjetori 2003 deri më 12 janar 2008 dhe kabinetin e tij të dytë nga 12 janari 2008 deri në dorëheqjen e tij më 6 korrik 2009.

Sanader mori arsimimin e tij në letërsi krahasuese në Austri, ku punoi gjithashtu si gazetar, në marketing, botime dhe si sipërmarrës. Në vitet 1990, ai ishte për një kohë të shkurtër intendent i Teatrit Kombëtar Kroat në Split përpara se të bëhej Ministër i Shkencës dhe Teknologjisë si anëtar i Bashkimit Demokratik Kroat në pushtet në kabinetin e Hrvoje Šarinić në vitin 1992. Në vitin 1993, ai u fut në diplomaci dhe shërbeu dy mandate si Zëvendës Ministër i Punëve të Jashtme.

Pas vdekjes së Franjo Tuđman, Sanader u zgjodh president i HDZ-së në vitin 2000 dhe përsëri në vitin 2002, dhe e udhëhoqi partinë drejt fitores në zgjedhjet e viteve 2003 dhe 2007, duke u bërë Kryeministër i Kroacisë. Në qershor 2009, ai dha dorëheqjen papritur nga posti i tij, duke lënë shpjegime të pakta për veprimet e tij dhe duke u zhdukur nga jeta publike për një kohë. Në janar 2010, ai u përpoq të bënte një rikthim politik brenda HDZ-së, por u përjashtua nga anëtarësia e partisë.

Në dhjetor 2010, autoritetet kroate ngritën padi kundër Sanaderit në dy raste korrupsioni të profilit të lartë. Ai iku nga vendi, por u arrestua në Austri dhe u ekstradua në Kroaci në korrik 2011.^[2] Në nëntor 2012, ai u dënua me 10 vjet burg në një vendim të shkallës së parë, i cili më vonë u reduktua në vjet, për kanalizimin e 10.4 milionë eurove nga paratë publike në kompaninë Fimi Media. Megjithatë, dënimi i tij u anulua nga Gjykata Kushtetuese e Kroacisë në vitin 2015. Me përjashtim të shumë zyrtarëve kroatë që u dënuan me burgim gjatë ekzistencës së Jugosllavisë socialiste, ai është kreu i parë i qeverisë kroate dhe zyrtari më i lartë shtetëror që gjykohet dhe dënohet me burgim. Në tetor 2018, Sanader u dënua me dy vjet e gjysmë burg për përfitim nga lufta dhe u urdhërua të kthente 570,000 dollarë në ryshfete nga Hypo Bank. Në nëntor 2020, ai u dënua me tetë vjet burg për rolin e tij në një rigjykim të çështjes Fimi Media.^[3] Disa gazetarë kroatë e vlerësojnë udhëheqjen e Sanader në Kroaci si një "epokë kleptokratike-klienteliste".^[4]

• Qeveria e Kroacisë
• Presidenti i Kroacisë

1. ↑ Cvitić, Plamenko; Gaura, Orhidea (10 dhjetor 2010). "Kako se kućio odbjegli premijer" [How the runaway prime minister built his estate]. Nacional (në kroatisht). Zagreb. Arkivuar nga origjinali më 20 nëntor 2012. Marrë më 24 janar 2019.
2. ↑ "Ivo Sanader, Croatia's ex-PM, extradited from Austria". BBC News (në anglishte britanike). 2011-07-19. Marrë më 2025-04-15.
3. ↑ "Croatian Ex-Premier Sanader Convicted in Slush Fund Case Retrial". Balkan Insight. 13 nëntor 2020. Marrë më 14 nëntor 2020. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
4. ↑ "Jutarnji list - Ljudi su zaboravili što smo sve trebali proći, samo se prisjetite što je 2011. rekao poznati njemački političar". novac.jutarnji.hr (në kroatisht). 2022-07-12. Marrë më 2022-07-12.