Kantoni Valais

Wallis
Valais
Kanton
Flag of Wallis
Flamuri
Coat of arms of Wallis
Coat of arms
Vendndodhja e kantonit në Zvicër
Vendndodhja e kantonit në Zvicër
Koordinatat: 46°14′N 7°36′E / 46.233°N 7.600°E / 46.233; 7.600
SeliaSion
Rrethe13
Qeverisja
 • EkzekutiviConseil d'Etat / Staatsrat (5)
 • LegjislativiGrand Conseil / Grosser Rat (130)
Sipërfaqja
 • Total
5.224 km2 (2,017 sq mi)
Popullsia
 (2003)
 • Total
278.200
 • Dendësia53/km2 (140/sq mi)
Kodi ISO 3166CH-VS
Gjuhëtfrëngjisht, gjermanisht
Faqja zyrtarewww.vs.ch

Wallis (gjermanisht: Wallisⓘ; frëngjisht: Valais), është një nga 26 kantonet e Zvicrës që shtrihet në jug-perëndim të vendit, në Alpet Pennine rreth luginës të lumit Rhone nga burimi gjer tek Liqeni i Gjenevës. Kantoni është një nga pjesët më të thata të Zvicrës në qendrën e luginës Rhone (Ron).

Gjeografia

Kantoni Wallis shtrihet në jug të Zvicrës, kështu që në jug të vetë kantoni kufizohet me Italinë, në jug-perëndim me Francën, në veri me Kanton Vaud dhe Kanton Bern dhe në lindje me Kanton Uri dhe Kanton Ticino.

Luginat

  • Në veri të lumit Rhone:
  • Në jug të lumit Rhone:
    • Binntal
    • Saastal
    • Mattertal
    • Val d'Anniviers
    • Val d'Hérens
    • Val de Nendaz
    • Val de Bagnes
    • Val d'Entremont
    • Val d'Illiez

Galeri

Historia

Romakët e emëruan hapësirën Vallis Poenina ("Lugina e Epërme e Ronës"). Që nga viti 888 tokat ishin pjesë e mbretërisë Jurane Burgundy.

Mbreti Rudolph III nga Burgundy ia dha tokën Peshkopit të Sionit në vitin 999, duke e bërë atë Kont në Valais.

Ekonomia

Turizmi është industria kryesore e kantonit. Matterhorn afër Zermatt-it është një nga tërheqjet më të mëdha turistike në malet e Zvicrës.

Transporti

Një aeroport i vogël gjendet në Sion, por rrugët kryesore transportuese janë autostradat dhe hekurudha.

Demografia

Banorët e kantonit Wallis janë më shumë folës të gjuhës frënge dhe arpitane. Në Upper Valais banorët flasin gjermanishte valisiane. Frëngjisht-folësit përbëjnë pak më shumë se 1/3 e popullsisë.

Qytetet më të mëdha të kantonit janë kryeqyteti Sion (gjermanisht: Sitten), Sierre dhe Brig.

Ndarja administrative

Rrethet

Rrethet në Kanton Wallis
BrigContheyEntremontGomsHérensLeukMartigny
MontheyRaronSaint-MauriceSierreSionVisp

Bashkitë

Më poshtë janë paraqitur bashkitë e Kanton Wallis të ndarë sipas rretheve.

Bashkitë në Kanton Wallis
RrethiBashkitë
BrigBirgisch, Brig-Glis, Eggerberg, Mund, Naters, Ried-Brig, Simplon, Termen, Zwischbergen
ContheyArdon, Chamoson, Conthey, Nendaz, Vétroz
EntremontBagnes, Bourg-Saint-Pierre, Liddes, Orsières, Sembrancher, Vollèges
GomsBellwald, Binn, Blitzingen, Ernen, Fiesch, Fieschertal, Grafschaft, Lax, Münster-Geschinen, Niederwald, Obergesteln, Oberwald, Reckingen-Gluringen, Ulrichen
HérensAyent, Evolène, Hérémence, Les Agettes, Mase, Nax, Saint-Martin, Vernamiège, Vex
LeukAgarn, Albinen, Bratsch, Ergisch, Erschmatt, Gampel, Guttet-Feschel, Inden, Leuk, Leukerbad, Oberems, Salgesch, Turtmann, Unterems, Varen
MartignyBovernier, Charrat, Fully, Isérables, Leytron, Martigny, Martigny-Combe, Riddes, Saillon, Saxon, Trient
MontheyChampéry, Collombey-Muraz, Monthey, Port-Valais, Saint-Gingolph, Troistorrents, Val D'Illiez, Vionnaz, Vouvry
RaronAusserberg, Betten, Bister, Bitsch, Blatten, Bürchen, Eischoll, Ferden, Filet, Grengiols, Hohtenn, Kippel, Martisberg, Mörel, Niedergesteln, Raron, Riederalp, Steg, Unterbäch, Wiler
Saint-MauriceCollonges, Dorénaz, Evionnaz, Finhaut, Massongex, Mex, Salvan, Saint-Maurice, Vernayaz, Vérossaz
SierreAyer, Chalais, Chandolin, Chermignon, Chippis, Grimentz, Grône, Icogne, Lens, Miège, Mollens, Montana-Vermala, Randogne, Sierre, Saint-Jean, Saint-Léonard, Saint-Luc, Venthône, Veyras, Vissoie
SionArbaz, Grimisuat, Salins, Savièse, Sion, Veysonnaz
VispBaltschieder, Eisten, Embd, Grächen, Lalden, Randa, Saas Almagell, Saas-Balen, Saas-Fee, Saas-Grund, Sankt-Niklaus, Stalden, Staldenried, Täsch, Törbel, Visp, Visperterminen, Zeneggen, Zermatt

Shih edhe

Lidhje të jashtme

Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me Kanton Wallis.
Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.