Libri i të Vdekurve

Kjo skenë e detajuar, nga Papirusi i Huneferit (rreth vitit 1275 p.e.s.), tregon zemrën e shkruesit Hunefer duke u peshuar në peshoren e Maatit kundrejt pendës së së vërtetës, nga Anubisi me kokë çakalli. Thothi me kokë ibisi, shkruesi i perëndive, regjistron rezultatin. Nëse zemra e tij është saktësisht e barabartë me peshën e pendës, Huneferit i lejohet të kalojë në jetën e përtejme. Nëse jo, ai hahet nga krijesa gllabëruese kimerike Ammit, e përbërë nga krokodili vdekjeprurës, luani dhe hipopotami. Vinjeta të tilla ishin një ilustrim i zakonshëm në librat egjiptianë të të vdekurve.

Libri i të Vdekurve është emri i dhënë një teksti të lashtë egjiptian funeral, i shkruar përgjithësisht në papirus dhe i përdorur që nga fillimi i Mbretërisë së Re (rreth vitit 1550 p.e.s.) deri rreth vitit 50 p.e.s. "Libër" është termi më i afërt për të përshkruar koleksionin e lirshëm të teksteve që përbëhet nga një numër magjish magjike që synojnë të ndihmojnë udhëtimin e një personi të vdekur nëpër Duat, ose botën e nëndheshme, dhe në jetën e përtejme, dhe të shkruara nga shumë priftërinj gjatë një periudhe prej rreth 1,000 vjetësh. Në vitin 1842, egjiptologu Karl Richard Lepsius prezantoi për këto tekste emrin gjerman Todtenbuch (drejtshkrimi modern Totenbuch), i përkthyer në anglisht si 'Libri i të Vdekurve'. Emri origjinal egjiptian për tekstin, i transliteruar rw nw prt m hrw, përkthehet si Magji të Daljes në Fytyrë Ditën.[1]

Libri i të Vdekurve, i cili vendosej në arkivolin ose dhomën e varrimit të të ndjerit, ishte pjesë e një tradite tekstesh funerale që përfshin Tekstet e Piramidave dhe Tekstet e Arkivoleve më të hershme, të cilat ishin pikturuar mbi objekte, jo të shkruara në papirus. Disa nga magjitë e përfshira në libër u morën nga këto vepra më të vjetra dhe datojnë në mijëvjeçarin e 3-të para Krishtit. Magji të tjera u krijuan më vonë në historinë egjiptiane, që datojnë në Periudhën e Tretë të Ndërmjetme të Egjiptit (shekujt 11 deri në 7 para Krishtit). Një numër magjish që përbëjnë Librin vazhduan të gdhendeshin veçmas në muret e varreve dhe sarkofagë, siç kishin qenë gjithmonë magjitë nga të cilat ato buronin.

Nuk kishte një Libër të vetëm ose kanonik të të Vdekurve. Papiruset që mbijetuan përmbajnë një përzgjedhje të ndryshme tekstesh fetare dhe magjike dhe ndryshojnë ndjeshëm në ilustrimin e tyre. Disa njerëz duket se kanë porositur kopjet e tyre të Librit të të Vdekurve, ndoshta duke zgjedhur magjitë që mendonin se ishin më jetësore në përparimin e tyre drejt jetës së përtejme. Libri i të Vdekurve shkruhej më së shpeshti me shkrim hieroglifik ose hieratik në një rrotull papirusi dhe shpesh ilustrohej me skica që përshkruanin të ndjerin dhe udhëtimin e tyre në jetën e përtejme.

Shembulli më i mirë ekzistues i shkrimit egjiptian në antikitet është Papirusi i Anit. Anit i përkiste një shkruesi egjiptian. U zbulua në Luxor në vitin 1888 nga egjiptianët që tregtonin antikitete të paligjshme. U ble nga E. A. Wallis Budge, siç përshkruhet në autobiografinë e tij "Nga Nili dhe Tigri" në vitin 1888 dhe u dërgua në Muzeun Britanik, ku edhe mbetet.

Shiko edhe

Referime

  1. ↑ "What is a Book of the Dead?". The British Museum (në anglisht). Marrë më 2026-02-17.
Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.