Promenade des Anglais

Pamje e Promenade des Anglais në perëndim dielli, nga Colline du Château
Promenade des Anglais, pranë plazhit
Bregdeti i Nicës

Promenade des Anglais (shqiptimi frëngjisht: [pʁɔm.nad de.z‿ɑ̃ɡlɛ]; niçard: Camin dei Anglés, që do të thotë "Shëtitorja e Anglezëve") është një shëtitore e gjatë përgjatë brigjeve të Mesdheut në qytetin e Nisës, Francë. Ajo shtrihet nga Aeroporti i Nicës Côte d'Azur në perëndim deri te Quai des États-Unis ("Shëtitorja e Shteteve të Bashkuara") në lindje, me një gjatësi rreth 7 kilometres (4.3 mi).[1] Administrativisht, ajo është pjesë e Route nationale 98, rrugë që lidh Toulon me Menton.

Historia

Në gjysmën e dytë të shekullit të 18-të, aristokracia angleze filloi të kalonte dimrat në Nisë, duke shijuar panoramën bregdetare. Në vitin 1820, një dimër i ashpër në Evropën veriore solli një numër të madh lypësish në qytet. Disa vizitorë anglezë propozuan që ata të punësoheshin për ndërtimin e një shëtitoreje buzë detit (chemin de promenade). Projekti u financua nga kleriku Lewis Way dhe nga anëtarët e kishës anglikane Holy Trinity.[2][3]

Bashkia e Nicës, e interesuar për një shëtitore të tillë, e zgjeroi projektin përtej planit fillestar. Fillimisht ajo u quajt Camin deis Anglés (Rruga e Anglezëve) në dialektin vendas. Pas Traktatit të Torinos në 1860 që solli aneksimin e Nicës nga Franca , mori emrin Promenade des Anglais.

Shëtitorja ka qenë skenë e garave sportive të rëndësishme. Në vitin 2013 u zhvillua aty prova e kohës në ekip e Tour de France, ndërsa në vitin 2020 u përdor si vendnisje dhe mbërritje për dy etapat e para të garës.[4] Për shkak të Lojërave Olimpike të Parisit, edicioni i Tour de France 2024 përfundoi në Promenade des Anglais, në vend të Champs-Élysées në Paris.[5]

Në ditët e sotme

Për banorët e Nicës, Promenade des Anglais njihet thjesht si La Prom. Ajo është një vend i preferuar për çikilistë, familjarët dhe këmbësorët, sidomos gjatë fundjavave. Gjithashtu është e njohur për adhuruesit e skateboardit dhe patinatorëve.

Sulmi i 14 korrikut 2016

Më 14 korrik 2016, gjatë festimeve të Ditës së Bastijës, një kamion u drejtua me qëllim mbi turmën e mbledhur në shëtitore. Autori, 31-vjeçari Mohamed Lahouaiej-Bouhlel,[6] qëlloi gjithashtu mbi kalimtarët përpara se të neutralizohej nga policia pranë Palais de la Méditerranée. Nga sulmi humbën jetën 86 persona dhe u plagosën 434 të tjerë.[7]

Referime

  1. ↑ nice-tourism.com, Promenade des Anglais Arkivuar 2016-07-18 tek Wayback Machine Marrë më 28 qershor 2016.
  2. ↑ Price, Stanley; Price, Munro (2011). The Road to Apocalypse: The Extraordinary Journey of Lewis Way' (në anglisht). (2011)
  3. ↑ Avillach, Robin (1988). "L'Église Anglicane et la Communauté Britannique à Nice sous le Régime Sarde (1814-1860) Kisha Anglikane dhe Komuniteti Britanik në Nisë gjatë regjimit sarde (1814-1860)]". Cycnos (në frëngjisht). 4.
  4. ↑ Farrand, Stephen (15 tetor 2019). "Tour de France 2020 route revealed" (në anglisht). CyclingNews. Marrë më 30 tetor 2020.
  5. ↑ "2024 Tour de France to end in Nice due to Paris Olympics". The Globe and Mail (në anglisht). 1 dhjetor 2022. Marrë më 4 tetor 2023.
  6. ↑ "Nice attack: At least 84 killed by lorry at Bastille Day celebrations" (në anglisht). BBC News. 14 korrik 2016.
  7. ↑ Rubin, Alissa J; Breeden, Aurelien (14 korrik 2017). "France Remembers the Nice Attack: 'We Will Never Find the Words'". The New York Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 10 prill 2020. Marrë më 14 prill 2020.

Lidhje të jashtme

Ky artikull është botuar nga Wikipedia. Teksti licencohet sipar Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0. Mbi kartelat media mund të ketë kushte shtesë.