Saint-Gaudens, Haute-Garonne
Shën Gaudens
Sent Gaudenç (Ocitanisht) Saint-Gaudens (Frëngjisht) | |
|---|---|
 Collégiale | |
.svg.png) Coat of arms | |
| Vendndodhja e Shën Gaudens | |
| Shteti | Francë |
Sipërfaqja 1 | 33.180 km2 (12.811 sq mi) |
| Popullsia (Janar 2020) | 11.664 |
| • Dendësia | 350/km2 (910/sq mi) |
| Zona kohore | UTC+01:00 (CET) |
| • Verë (DST) | UTC+02:00 (CEST) |
| 1 French Land Register data, which excludes lakes, ponds, glaciers > 1 km2 (0.386 sq mi or 247 acres) and river estuaries. | |
Saint-Gaudens ( shqiptimi frëngjisht: [sɛ̃ɡodɛ̃s] ; Ocitanisht: Sent-Gaudenç ; Shqip: Shën Gaudensi ) është një komunë dhe një nënprefekturë e departamentit Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.
Shën Gaudensi shtrihet në një lartësi prej 405 m në një parvaz me pamje nga lugina e Garonës. Komuna është me fytyrë nga Pirenejtë dhe është një udhëkryq natyror për rrugët midis Atlantikut dhe Mesdheut dhe midis Tuluzës dhe Luginës së Aranit në Katalonjë . Stacioni Saint-Gaudens ka lidhje hekurudhore me Tuluzën, Bajonën, Paun dhe Tarbesin.
Historia
Shën Gaudensi ka qenë i banuar që nga kohërat e lashta (gjurmë të epokës së hekurit dhe të pushtimit romak) dhe fillimisht quhej Mas-Saint-Pierre, përpara se të merrte emrin e bariut të ri, Gaudens, i martirizuar nga visigotët në fund të shek. i 5-të sepse refuzoi të hiqte dorë nga besimi i tij.
Qyteti më vonë u zhvillua rreth kishës romaneske të shekullit të 11-të. Atij iu dha statuti i qytetit në 1202 dhe u bë kryeqyteti i zonës së Nébouzan, i mbrojtur nga mure të forta. Si një treg i rëndësishëm rajonal, Shën Gaudensi u bë kryeqyteti ekonomik i Comminges .
Qyteti u dëmtua nga forcat protestante nën liderin Montgomery në 1569 dhe u bë selia e Asamblesë Nébouzan pasi ra nën kontrollin e kurorës franceze në 1607. Emri u ndryshua shkurtimisht në "Mont-Unité" gjatë Revolucionit dhe zona më vonë u bë pjesë e departamentit Garonë e Epërme.
Popullsia
| Year | Pop. | ±% |
|---|---|---|
| 1793 | 4.000 | — |
| 1800 | 4.155 | +3.9% |
| 1806 | 5.054 | +21.6% |
| 1821 | 5.428 | +7.4% |
| 1831 | 6.179 | +13.8% |
| 1836 | 6.020 | −2.6% |
| 1841 | 5.459 | −9.3% |
| 1846 | 5.056 | −7.4% |
| 1851 | 4.692 | −7.2% |
| 1856 | 4.905 | +4.5% |
| 1861 | 4.975 | +1.4% |
| 1866 | 5.166 | +3.8% |
| 1872 | 5.669 | +9.7% |
| 1876 | 5.955 | +5.0% |
| 1881 | 6.312 | +6.0% |
| 1886 | 6.602 | +4.6% |
| 1891 | 7.007 | +6.1% |
| 1896 | 6.651 | −5.1% |
| 1901 | 7.277 | +9.4% |
| 1906 | 7.120 | −2.2% |
| 1911 | 7.127 | +0.1% |
| 1921 | 6.429 | −9.8% |
| 1926 | 6.516 | +1.4% |
| 1931 | 6.392 | −1.9% |
| 1936 | 6.385 | −0.1% |
| 1946 | 7.944 | +24.4% |
| 1954 | 8.023 | +1.0% |
| 1962 | 10.581 | +31.9% |
| 1968 | 11.682 | +10.4% |
| 1975 | 12.148 | +4.0% |
| 1982 | 11.644 | −4.1% |
| 1990 | 11.266 | −3.2% |
| 1999 | 10.845 | −3.7% |
| 2007 | 11.152 | +2.8% |
| 2012 | 11.199 | +0.4% |
| 2017 | 11.517 | +2.8% |
Pamjet
Kisha kolegjiale e Shën Pjetrit dhe Shën Gaudensit, me manastirin dhe shtëpinë e saj ishte një nga ndërtesat më të rëndësishme fetare në Comminges. Ajo ishte shtëpia e një kolegji të kanuneve të zakonshëm, një komunitet i themeluar nga peshkopi Bertrand. Kisha romaneske e shekullit të 11-të, e ndërtuar në planin tipik pirenejas si një bazilikë me një navë dhe dy rreshta, qëndron në vendin e një ndërtimi të mëparshëm. Ajo u zgjerua në shekujt XII dhe XIII me ndërtimin e manastirit dhe shtëpisë së kapitullit. Dera anësore veriore u shtua në shekullin e XVI-të.
Disa ndërtesa të larta janë kujtime të periudhës mesjetare të qytetit, me fasada të thjeshta, të cilave iu shtuan ballkone në fund të shekullit të XIX-të. Ndërtesa të tjera, duke përfshirë disa shtëpi të qytetit, datojnë në shekullin e XVIII-të dhe janë zbukuruar me gdhendje guri. Në Bulevardin Bepmale, fasadat me pamje nga Dielli, me pamje nga Pirenejtë, kanë ballkone dhe galeri deri në katet e tyre të fundit.
Marrëdhëniet ndërkombëtare
Shën Gaudensi është binjakëzuar me: