Sergey Karjakin

Sergey Karjakin
Karjakin më 2018

Sergey Alexandrovich Karjakin (Rusisht: Серге́й Алекса́ндрович Каря́кин; lindi më 12 janar 1990) është një mjeshtër i madh shahu dhe politikan rus. Një gjeni shahu, ai më parë mbante rekordin për mjeshtrin e madh më të ri në botë, duke u kualifikuar për titullin në moshën 12 vjeç e 7 muaj.[1][2] Më 12 shtator 2024, ai u bë senator për Krimenë në Këshillin e Federatës së Rusisë.[3]

Karjakin fitoi Kampionatin Evropian të Shahut U10 në vitin 1999 dhe ishte Kampion Botëror i Shahut U12 në vitin 2001. Ai fitoi titullin Mjeshtër Ndërkombëtar në moshën 11 vjeç dhe iu dha titulli i tij i mjeshtrit të madh në vitin 2003. Ai përfaqësoi Ukrainën në Olimpiadën e Shahut në vitin 2004, duke fituar medaljen e artë në ekip dhe individual. Ai garoi në dy Olimpiada të tjera të Shahut për Ukrainën dhe fitoi turneun e shahut Corus në vitin 2009, përpara se të transferohej në Rusi. Që atëherë ai e ka përfaqësuar Rusinë pesë herë në Olimpiadën e Shahut, duke fituar medaljen e artë individuale në vitin 2010. Ai gjithashtu fitoi medaljen e artë në ekip me Rusinë në Kampionatin Botëror të Shahut në Ekip në vitin 2013[4] dhe 2019.

Karjakin fitoi Kampionatin Botëror të Shahut Rapid 2012 dhe turneun e Norway Chess në vitet 2013 dhe 2014. Ai garoi në Turneun e Kandidatëve 2014, duke u renditur i dyti. Ai fitoi Kupën e Botës së Shahut 2015, duke u kualifikuar kështu për Turneun e Kandidatëve 2016. Ai fitoi turneun dhe fitoi të drejtën për të sfiduar për Kampionatin Botëror të Shahut. Në nëntor 2016, ai humbi ndeshjen e kampionatit ndaj Magnus Carlsen në rapid tiebreak pasi barazoi 6–6 në lojërat klasike. Ai fitoi Kampionatin Botëror të Shahut Blitz 2016. Ai mori pjesë përsëri në Turneun e Kandidatëve 2018, duke u renditur i treti dhe u kualifikua për Turneun e Kandidatëve 2022 duke përfunduar i dyti në Kupën e Botës së Shahut 2021.[5]

Miratimi publik i Karjakin për pushtimin rus të Ukrainës bëri që Grand Chess Tour ta ndalonte atë nga ngjarjet e ardhshme. Ai gjithashtu u ndalua të luante në ngjarje të vlerësuara nga FIDE për gjashtë muaj, përfshirë Turneun e Kandidatëve 2022.[6] Pas skadimit të ndalimit të tij, Karjakin ka refuzuar të marrë pjesë në ngjarje ku i ndalohet të luajë nën flamurin rus;[7][8] kjo, në lidhje me ndalimin e FIDE-s për flamujt bjellorusë dhe rusë, do të thoshte se Karjakin ka qenë joaktiv, duke u larguar nga listat e vlerësimit të FIDE-s në qershor 2024.

Karriera

2006

Karjakin at the Corus Tournament in 2006

Në vitin 2006, Karjakin luajti për herë të parë në turneun Wijk aan Zee Corus A, duke shënuar 7/13 pikë (4 fitore, 6 barazime, 3 humbje).[9] Në të njëjtin vit, ai mori pjesë në Turneun e Shahut NH në Amsterdam; ishte një ndeshje midis dy ekipeve, "Rising Stars" (i përbërë nga Karjakin, Magnus Carlsen, Wang Hao, Daniel Stellwagen, dhe Jan Smeets) dhe "Experience" (Alexander Beliavsky, Artur Yusupov, John Nunn, dhe Ulf Andersson), të mbajtur me sistemin Scheveningen. I pari fitoi me rezultatin 28–22.[10]

2007

Karjakin luajti përsëri në Turneun e Shahut NH për ekipin "Rising Stars", i cili mundi "Experience" me 26½–23½. Ai ishte lojtari më i mirë, duke shënuar 7/10, dhe kjo i siguroi një ftesë për turneun e shahut Amber 2008.[11] Në tetor 2007, Karjakin përfundoi i dyti pas Bu Xiangzhi në Kupën Botërore të shahut symbyllur në Bilbao, duke shënuar 17 pikë pas pesë fitoreve, dy barazimeve dhe tre humbjeve (sistemi i pikëzimit ishte 3 pikë për një fitore, 1 për një barazim dhe 0 për një humbje).[12]

Gjatë Kupës së Botës së Shahut 2007, i cili shërbeu si një turne kualifikues për Kampionatin Botëror të Shahut 2010, Karjakin arriti në gjysmëfinale, në të cilën humbi ndaj Alexei Shirov. Në listën e vlerësimit të FIDE-s në janar 2008, të publikuar pak para ditëlindjes së 18-të të Karjakin, ai kaloi për herë të parë shifrën 2700 pikë, shpesh e parë si vija që ndan lojtarët "elitë" nga mjeshtrat e tjerë të mëdhenj, me një vlerësim të ri prej 2732 pikësh dhe një renditje botërore prej 13 pikësh.

2008–2010

Në korrik 2008, Karjakin fitoi bindshëm një ndeshje shahu rapid kundër Nigel Short 7½–2½.[13]

Në shkurt 2009, ai fitoi turneun e tij të parë elitar në grupin A të turneut të shahut Corus në Wijk aan Zee (kategoria XIX), me një rezultat prej 8/13.

Ai fitoi Kupën Botërore të Rapid ACP, e cila u zhvillua nga 27 deri më 29 maj 2010, duke mposhtur Dmitry Jakovenko në finale me 4–3.[14]

Stili i lojës

Karjakin njihet për aftësitë e tij mbrojtëse, të cilat i kanë fituar atij një nofkë joformale si "Ministri i Mbrojtjes" i Rusisë.[15] Ai mbrojti me sukses pozicione inferiore kundër Kampionit të Botës Magnus Carlsen - i njohur vetë për fitoret e tij nga pozicione pak më superiore - në Kampionatin Botëror të Shahut 2016, veçanërisht në lojërat 3 dhe 4. Karjakin nuk ka asnjë hezitim për të hyrë në një fundlojë me një disavantazh të vogël nëse e konsideron opsionin e tij më të mirë[16] në krahasim me lojën për ndërlikime. Megjithatë, ai është gjithashtu i aftë për lojë agresive nëse pozicioni e kërkon, si në një fitore me 30 lëvizje ndaj Veselin Topalov në Memorialin Gashimov 2017.[17]

Jeta personale

Më 25 korrik 2009, me dekretin e Presidentit të Rusisë Dmitri Medvedev,[18] Karjakin mori shtetësinë ruse.[19][20] Më vonë atë vit ai transferoi federatat e shahut nga Ukraina në Rusi.[21] Ai jeton në Moskë që nga viti 2009.[22]

Në vitin 2013 ai u diplomua nga Universiteti Shtetëror Social Rus me një diplomë në pedagogji sociale.[23]

Karjakin u martua me Galiya Kamalova, sekretare e federatës së shahut të Moskës, në maj 2014.[24] Ata kanë dy djem, njëri i lindur në vitin 2015 dhe tjetri i lindur në vitin 2017.[25] Ai ishte i martuar më parë që nga viti 2009 me shahisten ukrainase Kateryna Dolzhykova.[26]

Referime

  1. "Record-breaking mini-grandmaster?". En.chessbase.com (në anglisht). 16 maj 2002.
  2. "Sergey Karjakin: The Ultimate Prodigy". Chess24.com (në anglisht). 26 maj 2020.
  3. Svensen (TarjeiJS), Tarjei J. (2025-02-25). "Sergey Karjakin Sanctioned By European Union". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-02-25.
  4. "World Team 09 Russia takes gold; China silver". En.chessbase.com (në anglisht). 6 dhjetor 2013. Marrë më 7 dhjetor 2013.
  5. "Jan-Krzysztof Duda wins the 2021 FIDE World Cup". Chess News (në anglisht). 2021-08-06. Marrë më 2025-11-19.
  6. Doggers, Peter (21 mars 2022). "Karjakin Banned For 6 Months, Misses Out On Candidates". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 22 mars 2022.
  7. Pretot, Julien (1 qershor 2023). "Chess-Karjakin likely to skip World Cup, Carlsen's coach calls for sanctions". Reuters (në anglisht).
  8. "I wouldn't forgive myself: Ukraine's traitor Karjakin explains his refusal to play without the Russian flag". Obozrevatel (në anglisht). Marrë më 21 dhjetor 2023.
  9. "Corus R13: Anand and Topalov win Wijk" (në anglisht). 30 janar 2006. Marrë më 23 qershor 2016.
  10. "Amsterdam: Rising Stars beat Experience 28–22". En.chessbase.com (në anglisht). 30 gusht 2006. Marrë më 23 qershor 2016.
  11. "NH Tournament: Rising Stars beat Experience Grandmasters 26½–23½". En.chessbase.com (në anglisht). 3 shtator 2007. Marrë më 13 korrik 2016.
  12. "Bu Xiangzhi wins Blindfold Chess World Cup in Bilbao". En.chessbase.com (në anglisht). 21 tetor 2007. Marrë më 13 korrik 2016.
  13. Kiev Life Rapid: Karjakin beat Short 7½:2½, Chessbase, 7 gusht 2008.
  14. Karjakin wins ACP World Rapid Cup, Chessbase, 29 maj 2010.
  15. "Will Karjakin become Russia's Minister of Defense?". Chess-teacher.com (në anglisht).
  16. "Norway Chess Round 8: Carlsen defeats Karjakin". En.chessbase.com (në anglisht). 15 qershor 2017.
  17. "Gashimov Memorial 2017: Crushing wins". En.chessbase.com (në anglisht). 26 prill 2017.
  18. "Президент России" (në anglisht). 4 janar 2012. Arkivuar nga origjinali më 4 janar 2012. Marrë më 3 shkurt 2022.
  19. Karjakin to Play for Russia Arkivuar 3 gusht 2016 tek Wayback Machine, Chess.com, 1 August 2009
  20. Sergey Karjakin moves to Moscow,changes to Russian chess federation, Chessdom.com. Retrieved on 13 December 2021.
  21. Player transfers in 2009 Arkivuar 23 dhjetor 2015 tek Wayback Machine. FIDE.
  22. "Russia's Patriotic Chess Star From Crimea Sets His Sights On World Title". Radio Free Europe. (30 mars 2016)
  23. Сергей Карякин: "Я без шахмат жить не могу" [Sergey Karjakin: "I can't live without chess"]. Chesswood.ru (në rusisht). 15 shkurt 2015. Marrë më 3 prill 2016.
  24. "News About Chess – Sergey Karjakin married" (në anglisht). 9 gusht 2014. Arkivuar nga origjinali më 9 gusht 2014. Marrë më 3 shkurt 2022.
  25. "Второй сын родился в семье российского шахматиста Сергея Карякина". Rsport.ria.ru (në rusisht). 31 korrik 2017. Marrë më 5 mars 2021.
  26. "Sergey Karjakin and Kateryna Dolzhikova get married". Players.chessdom.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 11 tetor 2018. Marrë më 26 korrik 2009.

Lidhje të jashtme