Urithi

Urithi Klasifikimi shkencor Mbretëria: Animalia Filumi: Chordata Klasa: Mammalia Rendi: Soricomorpha Familja: Talpidae in part Genera 12 genera

Lloji Urithi evropian Talpa euopaea (L.) Perimetri i kokës 115 deri 160 mm Bishti 23 deri 38 mm Pesha 65 dei 120 g Pjellëshmëria 1 herë në vit 3 deri 5 të vegjël Mosha 3 deri 5 vjeçare

Urithi (Talpa europea L.) dallohet për shkathtësinë e mbijetesës nën tokë. Ka një trup të mbuluar me një mbulesë me qime të shkurta e të dendura, këmbët e përparshme i ka të forta në formë lopate me shputa të kthyera nga prapa, veshët i ka të mbrojtur nga rrudha të ulëta të lëkurës dhe sytë e vegjël i ka të futur thellë në lëkurë. Po thuaj se gjithë jetën gjallëron në errësirë.

Shikuar nga ana zoologjike, urithi i takon grupit rendorë të ngrënësve të insekteve, mirëpo ushqimi i tij nuk janë vetëm insektet dhe larvat. Ai hanë me kënaqësi edhe skraja e shiut dhe kurrizorë të imtë; p.sh. Minjtë turidalur, minjtë e vërtet sa që edhe lloje të përafërt të tij kur ata e ngacmojnë shumë. Gjatë gjurmimit të ushqimit, ai pa pengesë hapë kanale dhe në to krijon edhe turma me skraja të shiut - lloj magje. Ai këtë konservim e arrin duke e therur skrajën në qendër të sistemit nervorë dhe pastaj duke i bartur ato tek magjja nëntokësore. Për rëndësinë e urithit, gjithnjë ka pasur mendime të ndryshme. Në njërën anë ai ushqehet me shumë lloje të insekteve dëmtuese për njeriun, e në anën tjetër, ushqimi me skraja dhe valëvitja e rrënjëve të bimëve e bënë atë të urrehet nga njeriu. Urithin mund ta gjejmë në fusha, por edhe në male anë e mbanë Evropës duke përjashtuar anët më veriore të saj. Në lindje trojet e tij shtrihen deri në Uralë. Në Azinë lindore dhe në Mesdhe jetoj lloje tjera të tij. Po ashtu edhe në Amerikën Veriore jetojnë të afër të tij.

Familja Talpidae është e ndarë në 3 nënfamilje, 7 fise dhe 17 klasa.^[1]

• Nënfamilja Scalopinae
  • Fisi Fisi Condylurini
    • Klasa Condylura
  • Fisi Fisi Scalopini
    • Klasa Klasa Parascalops
    • Klasa Scalopus
    • Klasa Scapanulus
    • Klasa Scapanus
• Nënfamilja Talpinae
  • Fisi Desmanini
    • Klasa Desmana
    • Klasa Galemys
  • Fisi Fisi Neurotrichini
    • Klasa Neurotrichus
  • Fisi Fisi Scaptonychini
    • Klasa Scaptonyx
  • Fisi Fisi Talpini
    • Klasa Euroscaptor
    • Klasa Mogera
    • Klasa Parascaptor
    • Klasa Scaptochirus
    • Klasa Talpa
  • Fisi Urotrichini
    • Klasa Dymecodon
    • Klasa Urotrichus
• Nënfamilja Uropsilinae
  • Klasa Uropsilus

• Urithi i verbër

• UK Government DEFRA paper on control the European Mole
  

  Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me Urithi.

1. ↑ Gabim citimi: Etiketë <ref> e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura "msw3"