Walter Scheel
Walter Scheel | |
|---|---|
 Walter Scheel në vitin 1974 | |
| President federal i Gjermanisë | |
| Në detyrë 1 korrik 1974 – 30 qershor 1979 | |
| Paraprirë nga | Gustav Heinemann |
| Pasuar nga | Karl Carstens |
| Kancelar në detyrë i Gjermanisë | |
| Në detyrë 7 maj 1974 – 16 maj 1974 | |
| Paraprirë nga | Willy Brandt |
| Pasuar nga | Helmut Schmidt |
| Zëvendëskancelar i Gjermanisë | |
| Në detyrë 22 tetor 1969 – 16 maj 1974 | |
| Paraprirë nga | Willy Brandt |
| Pasuar nga | Hans-Dietrich Genscher |
| Ministër federal i Punëve të Jashtme | |
| Në detyrë 22 tetor 1969 – 16 maj 1974 | |
| Paraprirë nga | Willy Brandt |
| Pasuar nga | Hans-Dietrich Genscher |
| Kryetar i FDP-së | |
| Në detyrë 1968–1974 | |
| Paraprirë nga | Erich Mende |
| Pasuar nga | Hans-Dietrich Genscher |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | Walter Scheel 8 korrik 1919 Höhscheid, sot pjesë e Solingenit, Gjermani |
| Vdiq më | 24 gusht 2016 Bad Krozingen, Baden-Vyrtemberg, Gjermani |
| Partia politike | FDP |
| Bashkëshortja/et | Eva Charlotte Kronenberg (m. 1942; vdiq 1966) Mildred Wirtz (m. 1969; vdiq 1985) Barbara Wiese (m. 1988) |
| Fëmijët | 4 |
| Profesioni | Politikan |
| Nënshkrimi |  |
Walter Scheel (8 korrik 1919 – 24 gusht 2016) ishte një politikan gjerman i FDP-së, i cili shërbeu si president federal i Gjermanisë nga viti 1974 deri në vitin 1979. Ai ishte presidenti i katërt federal i Republikës Federale të Gjermanisë. Më parë ai ishte ministër federal i Punëve të Jashtme dhe zëvendëskancelar në qeverinë e Willy Brandtit, si edhe një nga figurat kryesore të transformimit të FDP-së në fund të viteve 1960.[1][2]
Jeta e hershme dhe fillimet
Walter Scheel lindi më 8 korrik 1919 në Höhscheid, sot pjesë e Solingenit. Pas përfundimit të shkollës së mesme ai kreu një praktikë si nëpunës banke. Gjatë Luftës së Dytë Botërore shërbeu në ushtri. Pas luftës punoi në sipërmarrje dhe shoqata të ndryshme ekonomike, përpara se të hynte plotësisht në politikë.[1][3]
Në vitin 1946 ai iu bashkua FDP-së. Në vitin 1948 u bë anëtar i këshillit bashkiak në vendlindjen e tij. Nga viti 1950 deri më 1954 ishte deputet në parlamentin e Nordrhein-Westfalenit, ndërsa nga viti 1953 deri më 1974 ishte anëtar i Bundestagut. Ai ishte gjithashtu anëtar i Asamblesë së Përbashkët të Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut, pararendës i mëvonshëm i Parlamentit Evropian.[3][2]
Karriera politike
Në vitin 1961, kur FDP-ja u rikthye në qeveri në koalicion me CDU-në, Scheel u bë ministër federal i Bashkëpunimit Ekonomik. Ai e mbajti këtë post deri në vitin 1966, fillimisht nën Konrad Adenauerin e më pas nën Ludwig Erhardin.[3][2]
Në vitin 1968 ai mori drejtimin e FDP-së. Nën udhëheqjen e tij, partia u modernizua dhe u hap më shumë ndaj bashkëpunimit me socialdemokratët. Mbështetja e tij për zgjedhjen e Gustav Heinemannit si president federal dhe orientimi i ri politik i FDP-së krijuan kushtet për koalicionin e parë social-liberal në historinë e Republikës Federale.[3][2]
Ministër i Jashtëm dhe zëvendëskancelar
Pas zgjedhjeve të vitit 1969, Scheel u bë ministër federal i Punëve të Jashtme dhe zëvendëskancelar në qeverinë e Willy Brandtit. Në këtë rol ai ishte një nga figurat kryesore të riorientimit të politikës së jashtme gjermane, sidomos në fushën e paqes, afrimit me Evropën Lindore dhe *Ostpolitik*-ës.[1][3]
Gjatë mandatit të tij, Republika Federale e Gjermanisë hyri në Kombet e Bashkuara, hapi marrëdhënie diplomatike me Republikën Popullore të Kinës dhe, në vitin 1971, Scheel u bë ministri i parë i Jashtëm gjerman që vizitoi Izraelin.[3][2]
Pas dorëheqjes së Willy Brandtit në maj 1974, Scheel ushtroi për pak ditë detyrën e kancelarit në detyrë, derisa Helmut Schmidt u zgjodh kancelar federal.[1][2]
President federal i Gjermanisë
Walter Scheel u zgjodh president federal në vitin 1974 dhe mori detyrën më 1 korrik të atij viti. Ai e mbajti presidencën deri më 30 qershor 1979. Në kujtesën publike gjermane ai mbeti si një president popullor, me një profil më të afërt me qytetarët se shumë paraardhës të tij.[1][3]
Ai mbajti disa fjalime me peshë të veçantë në jetën publike gjermane. Në vitin 1975, në 30-vjetorin e përfundimit të luftës, ai u bë kreu i parë i shtetit gjerman që e quajti 8 majin 1945 një ditë të “çlirimit”. Në vitin 1977, në ceremoninë shtetërore për Hanns Martin Schleyer, ai mbajti një nga fjalimet më të njohura të presidencës së tij.[3]
Scheel fitoi popullaritet të madh edhe jashtë politikës së ngushtë institucionale. Një paraqitje televizive në vitin 1973, ku ai këndoi këngën popullore Hoch auf dem gelben Wagen për një nismë bamirësie, u bë shumë e njohur në Gjermani dhe forcoi imazhin e tij si president popullor.[3]
Në përfundim të mandatit ai nuk pranoi të kandidonte për një mandat të dytë. Pas largimit nga presidenca, mbeti aktiv në jetën publike për shumë vite dhe mbajti funksione të ndryshme nderi, përfshirë rolin e kryetarit nderi të FDP-së dhe pozita të tjera në organizata me profil evropian dhe liberal.[3][2]
Jeta personale dhe vdekja
Walter Scheel ishte i martuar tri herë dhe pati katër fëmijë. Vitet e fundit të jetës i kaloi në jug të Gjermanisë. Ai vdiq më 24 gusht 2016 në Bad Krozingen, pas një sëmundjeje të gjatë. Me vdekjen e tij u kujtua gjerësisht si një nga figurat më të rëndësishme të Republikës Federale gjermane në dekadat e para të saj.[4][3][2]
Referime
- 1 2 3 4 5 "Walter Scheel". Der Bundespräsident (në anglisht). Office of the Federal President. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Walter Scheel". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Encyclopaedia Britannica. Marrë më 24 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "Walter Scheel". Walter Scheel Medaille (në anglisht). Marrë më 24 prill 2026.
- ↑ "Foreign Minister Steinmeier on the death of Walter Scheel". Federal Foreign Office (në anglisht). Federal Foreign Office. 24 gusht 2016. Marrë më 24 prill 2026.