Benoît Hartmann
| Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch |
Dr Benoît Hartmann (* 27. Janner 1865 z’ Kàrschpàch, Owwerelsàss; † 31. Janner 1945) ìsch a elsassischer Mooler gsìì, wo Mìtglììd ìm Leonhàrdskrais gsìì ìsch.
sii Laawa un Wìrka
Dr Benoît Hartmann ìsch ànna 1865 z’ Kàrschpàch ìm Sunngàui uff d’ Walt kumma. Ar ìsch dr Suhn vum Morand Hartmann un siinera Eehafràui Catherine Hartmann gsìì. Ar ìsch z’ Schtroossburi gànga ge Zaichnung schtüdiara un hàt sìch därt mìt’m Charles Spindler befrììndet. Ar hàt d’rnooh àn dr Kunschtàkàdemii z’ Düsseldorf witter g’schtüdiart, un schpeeter noch àn dr Kunschtàkàdemii z’ Mìncha. Ar ìsch d’rnooh uff Pàriis gànga ge laawa, wu-n-’r witterscht ìn da Warkschtätt vum Alfred Roll un vum Eugène Carrière gebìlda worra-n-ìsch — d’rbii hàt’na dr Mezää Aimé Jourdain, wo üss Àltkìrìch g’schtàmmt hàt, unterschtìzt. Nooh siinera Üssbìldung hàt sìch dr Hartmann z’ Hìrsìnga nììderg’loo. Ar hàt ànna 1896 uff Mìlhüüsa umg’wàndelt un hàt därt zamma mìt’m Friess dr Kìnschtlerverain La Palette grìnda.
Ainia vu siina Wàsserfàrbg’mahlta hàt m’r uff Ààsìchtskàrta wììder uffgedruckt, un mìt dàs ìsch dr Hartmann vu’ma braita Puplikum bekànnt worra. Siina Wark hàt’r bii da Wìnterüsschtällunga z’ Pàriis, z’ Schtroossburi (ànna 1897, 1907, 1904 un 1908) üssg’schtällt, wia àui z’ Mìlhüüsa ànna 1904 un 1910.
Dr Benoît Hartmann ìsch mìt dr Émilie Menges verhiiroota gsìì. Mìt ìhra hàt’r a Ainzelsuhn g’hàà, wo laider ànna 1935 g’schtoorwa-n-ìsch. Ìn siina lätschta Laawesjoohra ìsch dr Hartmann blìnd worra. Waahrend dr B’sätzung vu Frànkrììch ìm Zwaita Waltkriag hàt’r a pààr Üsschtraitunga mìt dr Gestapo g’hàà, dänn’r ìsch Frànzoosafrììndlig gsìì. Ar ìsch ànna 1945 ìm Àlter vu 80 Joohra g’schtoorwa un ìsch uff’m Frììdhoof z’ Durni beardigt worra.
Zem Hartman siina G’mälda hàt dr Joseph Bruxer g’schrììwa:
„Ce qu'il y a de meilleur, peut-être d'immortel dans ses créations, c'est son amour pour la petite patrie, la contrée d'où il est originaire, avec ses manières spéciales, ses charmes particuliers, ses gens qui lui sont chers...“
„Wàs àm Bäschta ìsch — vìlliicht sogààr äbbis, wo fìr ìmmer blibbt — ìn siina Schäpfunga, dàs ìsch siina Liawa zär klaina Haimet, züa daara Geegend, wo-n-’r haar kummt, mìt ìhra schpeziälla Àrt, ìhra b’sundera Raiz, un da Litt, wo-n-em liab sìnn...“
Lìteràtüür ìwwer’na
- François Lotz: Morand Benoît Hartmann. In: Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne. Band 15, S. 1422 (französisch).
 |
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Benoît_Hartmann“ vu de französische Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |