Chamery

Chamery
Region	Grand Est
Département	Marne
Arrondissement	Reims
Kanton	Fismes-Montagne de Reims
Kommünàlverbànd	Grande Reims
Koordinàte	49° 10′ N, 3° 57′ O49.17253.9555555555556
Heche	114–268 m
Flech	5,27 km2
Iiwohner	438 (1. Jänner 2020)
Bevelkerungsdicht	83 Iiw./km2
Code Postal	51500
INSEE-Code	51112
Website	chamery.fr
a Blìck uffs Dorf Chamery

Chamery [ʃamʁi] ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 438 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r Chamayotes [ʃamajɔt] (fìr d’ Fràuija) un Chamayots [ʃamajo] (fìr d’ Manner).

Chamery lììgt ìn dr histoorischa Prowìnz Champagne, äbb 14 Kilomeeter süüd-süüdwäschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Chamery vu da Nochbergmainda Écueil ìm Norda un Wäschta, Villers-aux-Nœuds ìm Nordoschta, Sermiers ìm Oschta un Süüdoschta, Courtagnon ìm Süüda so wia Nanteuil-la-Forêt ìm Süüdwäschta.^[1]

S’ Bachla Rouillat hàt siina Kwalla ìm Gmaindagebiat vu Chamery.^[2]

Ànna 1419 ìsch Chamery a Pfàrräi worra.^[3]

Ìm Äärschta Waltkriag sìnn ìm Dorf groossa Schààda gsìì.^[2] Àm 30. Mai 1921 ìsch d’ Gmainda mìt’m Kriagskriiz 1914–18 üsszaichent worra.^[4]

• d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Peeter-un-Pooli-Kìrìch (Saint-Pierre-et-Saint-Paul), schtàmmt üss’m 12. Joohrhundert un ìsch ìm 16. un 18. Joohrhundert uffbàuija worra. Sa hàt a kwàdrààtischa Glockaturm, wo 57 Meeter hooch ìsch; doo drìnn sìnn dräi Glocka-n-üss’m Joohr 1819 z’ fìnda, wo „Ponce Elisabeth“, „Poncette Marie“ un „Jean-Baptiste Catherine“ gnännt sìnn.^[5] D’ Kìrìch ìsch zitter 1919 bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart.^[6] Ìn dr Kìrìch sìnn viar beweegliga-n-Objakta bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart: dr Schtairetààwel mìt da Schtàtüüta vu da zwälf Àposchtel (16. Joohrhundert),^[7] d’ zwai lìnka Sitta-n-àltààra-n-üss’m 15. Joohrhundert^[8][9] so wia dr rachta Sitta-n-àltààr züa dr hl. Bàrbara üss’m 15. Joohrhundert.^[10] Üsserdam sìnn säcks Objakta bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iig’schtuuft: dr Hàuiptàltààr üss Màrmoor un Holz üss’m Joohr 1768,^[11] zwai Konsooltìschla üss Màrmoor un Holz üss’m Joohr 1769,^[12] s’ Holzkrüzifix üss’m 18. Joohrhundert,^[13] s’ Gmäld vum hl. Niklàuis üss’m 18. Joohrhundert,^[14] s’ Gmäld vu dr hailiga Fàmìlia üss’m Joohr 1843^[15] so wia s’ Gmäld vu dr Mària Verkìndigung üss’m And vum 18. Joohrhundert.^[16] Dr Glockaturm ìsch ìm Schturm vu Dezamber 1999 b’schaadigt worra;^[17] ar ìsch ànna 2011 ärfrìscht worra.^[5] Ànna 2021 ìsch s’ Gebalk un Dàch räschtoriart worra.^[18] Ìm saalwa Joohr ìsch a näi Glààsfanschter ààglajt worra.^[19] D’ Kìrìch kààt m’r ìm Internet mìt’ra 3D-Ààschàuijung b’sìchtiga.^[20]
• s’ Kriagerdankmool, fìr d’ g’schtoorwana Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra.^[21]
• zitter 1995 sìnn ìm Dorf zààhlriicha Blüama z’ sah. Ànna 1998 hàt s’ Dorf biim Nàzionààla Wättb’warb vu da gebliahmta Schtädt un Orta a äärscht „Blüam“ bikumma; ìm Joohr druff hàt’s s’ zwait „Blüam“ bikumma. Ànna 2004 ìsch Chamery biim Wättb’warb mìt 4 „Blüama“ üsszaichent worra.^[2] Ànna 2020 ìsch dia Üsszaichnung vum Jury b’schtaadigt worra.^[22]

• 
  d’ Peeter-un-Pooli-Kìrìch
• 
  d’ Wäschtfàssààda vu dr Kìrìch
• 
  ìm Kìrchaschìff
• 
  dr Kìrchachoor
• 
  dr Hàuiptàltààr
• 
  dr Àltààruffsàtz mìt da Schtàtüüta vu da Àposchtel
• 
  s’ Krüzifix üss’m 18. Joohrhundert
• 
  a Konsooltìschla üss’m 18. Joohrhundert
• 
  a lìnker Sitta-n-àltààr
• 
  a lìnker Sitta-n-àltààr
• 
  dr Sitta-n-àltààr züa dr hl. Bàrbara
• 
  s’ Gmäld vu dr Mària Verkìndigung
• 
  s’ Kriagerdankmool
• 
  s’ Bìrgermaischteràmt
• 
  a Waagkriiz àn dr Iifààhrt vum Dorf Chamery, wo ànna 1913 ärrìchta worra-n-ìsch

D’ Gmainda Chamery lììgt ìm Wiibàuigebiat Champagne.^[23] D’ Raabgebiater vu Chamery waara züa 41 Prozant mìt Pinot Meunier, 29 Prozant mìt Pinot Noir un 30 Prozant mìt Chardonnay gepflànzt.^[2]

• 
  d’ Làndschàft mìt Raabgebiater um Chamery
• 
  d’ Làndschàft um Chamery
• 
  ìm Kaller vum Schàmpàànierhüüs Bonnet-Ponson z’ Chamery

• dr Mooler Nicolas Perseval (1745–1837) ìsch z’ Chamery uff d’ Walt kumma.^[2]
• dr Àrzt Jean-Baptiste Duguet (1837–1914), Komtüür vu dr Eehralegioon, ìsch z’ Chamery uf d’ Walt kumma.^[2]
• dr Genrààl Georges Perseval (1920–2009), Komtüür vu dr Eehralegioon un Offiziar ìm Nàzionààla Verdianschtoorda, ìsch z’ Chamery uff d’ Walt kumma.^[2]

• Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne

 Commons: Chamery – Sammlig vo Multimediadateie

• Websitta vu dr Gmaindaverwàltung (frànzeesch)
• Schtàtistik züa dr Gmainda Chamery biim INSEE (frànzeesch)
• Schtàtistik züa dr Gmainda Chamery, wo düü ufflààda kààsch bii data.gouv.fr (frànzeesch)