Moutier

Moutier
(dt. Münster)
Wappe vo Moutier(dt. Münster)
Wappe vo Moutier
(dt. Münster)
Basisdate
Staat:Schwiiz
Kanton:Jura (JU)
Bezirk:Moutierw
BFS-Nr.:6831i1f3f4
Poschtleitzahl:2740
UN/LOCODE:CH MTR
Koordinate:594872 / 236631
Höchi:535 m ü. M.
Flächi:19.53 km²
Iiwohner:7256 (31. Dezämber 2024)[1]
Website:www.moutier.ch
Chiuche Saint-Germain
Chiuche Saint-Germain

Chiuche Saint-Germain

Charte
Charte vo Moutier(dt. Münster)Kanton BernKanton SolothurnKanton SolothurnBezirk DelsbergMoutier
Charte vo Moutier
(dt. Münster)
w

Moutier (Franc-comtois [moˈtiːə], alem. Münschter, dt. verautet Münster) isch en Ywohnergmeind im Schwyzer Kanton Jura.

Geografi

Moutier ligt im Birstau im Schwizer Jura. Vor Gmeindsflächi sy 31 % langwirtschaftlecher Flächi, 55,8 % Waud, 12,1 % Sidligsflächi u 1,1 % süschtigi Flächi.[2] D Nachburgmeinde sy Perrefitte, Champoz, Court, Eschert, Belprahon u Roches im Kanton Bärn u Châtillon u Soulce im Kanton Jura.

Gschicht

Moutier isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1154 aus datum Monasterii, 1181 apud Monasterium. Der Ort het sich im Mittelalter um d Benediktinerabtei Münschter-Granfälde entwicklet und het im 15. Jahrhundert mit ere Reie Stedt Burgrächtabkomme gschlosse – drunder au mit dr Stadt Bärn. Dür d Bschlüss vom Wiener Kongräss isch es 1815 a Kanton Bärn choo.

Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Moutier ghört u isch dört Houptort gsy, bis zum Kantonswächsel het Moutier zum denn nöi gründete Verwautigschreis Bärner Jura ghört.

1974 het sech Moutier bir Jura-Abstimmig knapp für Bärn entschide. 1982 aber het s Volch e projurassische Stadtpresidänt gwäält, u bin ere wytere Abstimmig 2014 hets sech knapp für der Aaschluss a Kanton Jura uusgsproche.

Am 18. Juni 2017 het s Wahlvolch vo Moutier in ere Abstimmig mit 2067 Stimme (51,7 %) zu 1930 Stimme (48,3 %) dr Wächsel vom Kanton Bärn zum Kanton Jura bschlosse.[3] Die Abstimmig isch aber wäge Uregelmässigkeite am 5. Novämber 2018 vom Regierigsstatthauteramt vom Bärner Jura für ugüutig erchlärt worde.[4]

Am 28. Merz 2021 het s e zwoti Abstimmig gää, dadebi het s Wahlvolch mit 2114 (54,9 %) zue 1740 Stimme für dr Wächsel gstimmt.[5][6][7] D Gmeind het am 1. Januar 2026 offiziel zum Kanton Jura gwächslet.[8][9]

Ywohner

Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005[10]

Jahr18501860187018801888190019101920
Ywohner9171570194621112320308841644631
Jahr19301941195019601970198019902000
Ywohner47045165591674728794795978607701

Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 23,4 % gläge.[2]

Religion

33,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 47,8 % si römisch-katholisch (Stand 2000).

Politik

Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää:[2] BDP 2,8 %, CVP 17,7 %, EVP 2,9 %, FDP 6,0 %. GLP 1,3 %, GP 5,4 %, SP 23,7 %, SVP 22,7 %, Suschtigi 17,5 %.

Gmeindspresidänt vo Moutier isch dr Marcel Winistörfer (Stand 2018).

Wirtschaft

D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,7 % gläge.[2]

Sprach u Dialäkt

Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 7701 Ywohner 86,5 % Wäutsch aus Houptsprach aaggää, 3,9 % Dütsch u 3,6 % Italiänisch.

Dr alt Patois (Franc-comtois) vo Moutier isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jahrhundert uusgstorbe.

Biuder

 Commons: Moutier – Sammlig vo Multimediadateie

Fuessnote

  1. ↑ Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Bezirken und Gemeinden, 1991–2024. In: bfs.admin.ch. Bundesamt für Statistik, abgruefen am 28. August 2025 (bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2024 zusammengefasst).
  2. 1 2 3 4 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) , Mai 2012
  3. ↑ Moutier hat die Jurafrage «abgeschlossen». Artikel im Tagi vom 18. Juni 2017.
  4. ↑ Moutier-Abstimmung für ungültig erklärt. Artikel ir Zürizyitg vom 5. November 2018.
  5. ↑ Juradossier: Moutier wird am 28. März 2021 über seine Kantonszugehörigkeit abstimmen. In: admin.ch. Eidgenössisches Justiz- und Polizeidepartement, 8. Oktober 2020, abgruefen am 9. Oktober 2020.
  6. ↑ Moutier-Abstimmung: Kontrolle des Stimmregisters nicht abgeschlossen. In: be.ch. Medienmitteilung der Juradelegation des Regierungsrates, 27. März 2021, abgruefen am 27. März 2021.
  7. ↑ Moutier wechselt vom Kanton Bern zu Jura. Schweizer Radio und Fernsehen, 28. März 2021, abgruefen am 28. März 2021.
  8. ↑ Daniel Gerny: Ein erfreulich klares Resultat – doch für Bern ist der Abschied von Moutier bitter. Neue Zürcher Zeitung, 28. März 2021, abgruefen am 28. März 2021.
  9. ↑ Moutier wird jurassisch – Wie schnell kann Moutier den Kanton wechseln? Schweizer Radio und Fernsehen, 28. März 2021, abgruefen am 28. März 2021.
  10. ↑ Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) , Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv) )