Oiry

Oiry
Region	Grand Est
Département	Marne
Arrondissement	Épernay
Kanton	Épernay-2
Kommünàlverbànd	Épernay, Coteaux et Plaine de Champagne
Koordinàte	49° 1′ N, 4° 3′ O49.0244444444444.0511111111111
Heche	69–127 m
Flech	10,76 km2
Iiwohner	887 (1. Jänner 2020)
Bevelkerungsdicht	82 Iiw./km2
Code Postal	51530
INSEE-Code	51413
Website	oiry.fr

Oiry [waʁi] ìsch a frànzeescha G’mainda mìt 887 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa g’heert zem Arrondissement Épernay un zem Kàntoon Épernay-2.

Oiry lììgt äbba 26 Kilomeeter süüd-süüdeeschtlig vu Reims. Umgaa wìrd Oiry vu da Noochberg’mainda Aÿ-Champagne ìm Norda, Plivot ìm Oschta, Flavigny ìm Süüdoschta, Avize ìm Süüda, Cramant ìm Süüdwäschta so wia Chouilly ìm Wäschta.^[1]

D’ Wii, womm’r doo haarschtällt, g’heera zem Wiibàuigebiat Côte des Blancs.^[1]

Ìm Làuif vu dr G’schìcht hàt sìch dr Dorfnàmma-n-asoo uff Làtiinisch un Àltfrànzeesch, schpeeter uff Frànzeescha äntwìckelt:^[2]

D’ Dorfbewoohner nännt m’r Oiryates [waʁjat] un Oiryats [waʁja] uff Frànzeesch.^[3]

Wahrend dr Protäschtbeweegung vu da gaala Schilä hann d’ Demonschtrànta s’ Verkeehrsrundäll vu Oiry g’schpärrt.^[4]

• d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Hilààriuskìrìch (église Saint-Hilaire), wo üss’m 12. Joohrhundert schtàmmt. D’rìnn sìnn dr Triumpfabooga un dr Kommünioonstìsch üss Schmììdiisa vum 18. Joohrhundert je àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler klàssifiziart, wo-n-a nàzionààla Bediitung hann.^[5][6] Üsserdam sìnn ìn dr Kìrìch a Hüüfa Kunschtwark, wo jewills àls Ainzelobjakta bii da Histoorischa Dankmooler iig’schtuuft sìnn, wo-n-a regionààla Bediitung hann: dr Holztàbernààkel üss’m 18. Joohrhundert,^[7] dr Tàuifbäcka üss Màrmoor vum 18. Joohrhundert mìt siinera Kupferdäckel,^[8] d’ zwai Uffsatz vu Sitta-n-àltààra üss Màrmoor un Schtai vum 18. Joohrhundert,^[9] zwai holziga Angelschtàtüüta üss’m 18. Joohrhundert, wo fàrwig g’fàsst sìnn,^[10] zwai Holzsschtaab mìt dr Jumpfra Mària d’ruff (üss’m 18. un 19. Joohrhundert), womm’r fìr d’ Prozässioona brüücht hàt,^[11][12] so wia s’ G’mäld mìt’m Porträä vu’ma Àbt d’ruff (Eelfàrb uff Liinwànd, 17. Joohrhundert)^[13] un s’ G’mäld mìt’m Hailiga Christofoorus d’ruff (Eelfàrb uff Liinwànd üss’m And vum 18. Joohrhundert).^[14]
• dr Henckelschtai Haute-Borne, wo üss’m Neolithikum zwìscha da G’maindabooda vun Avize, Cramant un Oiry schteeht.^[1]
• s’ Wiihaarschtällungszäntrum Mont-Aigu, wo s’ Schàmpààniarhüüs Moët & Chandon hàt loo bàuija, un wo dr Frànzeescha Àrkitäckt Giovanni Pace Anna 2011 zaichnet hàt. Dàs Gebäj ìsch ànna 2023 bii da „b’markenswarta zittg’nossischa Gebäijer“ üsszaichnet worra.^[15]

• 
  s’ Roothüüs
• 
  d’ Hilààriuskìrìch
• 
  dr Henckelschtai Haute-Borne

• E. Lemarteleur, R. Doublet: Découverte d'une station néolithique dans la vallée de la Marne [près d'Oiry]. In: Bulletin de la Société archéologique champenoise. Band 24, 1930, S. 15–16 (französisch). 
• Hélène Nouaille: À la recherche de l’histoire du village d’Oiry. In: L’Union. 14. Januar 2016 (französisch, lunion.fr [abgerufen am 8. Januar 2026]). 

• d’ Lischta vu da G’mainda ìm Département Marne

 Commons: Oiry – Sammlig vo Multimediadateie

• d’ Websitta vu dr G’maindaverwàltung Oiry (frànzeesch)
• Schtàtistik züa dr G’mainda Oiry biim INSEE (frànzeesch)
• Informàzioona züa dr G’mainda Oiry ìm Informàzioonsportààl BANATIC vum frànzeescha Ìnnaminìschteerium (frànzeesch)
• Informàzioona züa dr G’mainda Oiry ìn dr Dààtabànk vu dr LdH/EHESS/Cassini (frànzeesch)