Ursula Schaeppi
D Ursula Schaeppi (* 22. Juuni 1940 z Züri) isch e Schwyzer Schauspiileri un Koomikeri.
Lääbe
D Schaepii het iri Schausspiiluusbildig anne 1955 am Konservatorium für Musik Bern bi dr Margarethe Schell-von Noé aagfange. Vu 1956 bis 1958 het si Schauspiilunterriicht bim Walter Fried am Bühnenstudio Zürich un Privaatunterriicht bim Richard Münch gnuu. Scho in dr Zyt vu ire Uusbildig isch si ufdrätte, unter anderem 1955 as Gisèle in Intermezzo vum Giraudoux am Schauspiilhuus Züri (Reschy: Oskar Wälterlin). Anne 1958 het si ne eerscht Engaschmänt am Studio 20 z Bärn ghaa, wu si d Laura in Die Glasmenagerie vum Williams gspiilt het. Ab 1959 isch si an verschiidene dytsche Stadttheater ufdrätte, unter anderem z Castorp-Rauxel, z Berlin, z München un z Rendsburg (1960 as Hedwig in Die Wildente vum Hendrik Ibsen). Si het e Hufe Chinder- un Hooserolle ghaa, doodrunter d Titelroll in Der kleine Prinz vum Antoine de Saint-Exupéry. 1968–69 isch si mit dr Dytsche Chammerspiil Buenos Aires uf e Turnee dur Siid- un Mittelamerika gange. Vu 1971 bis 1972 het si ne Engaschmänt an de Chammerspiil ghaa. Syt 1969 het si au Gaschtrolle an verschiidene Schwyzer Theater ghaa, unter anderem 1969 am Stadttheater Bern as Effie in Moral vum Ludwig Thoma (Reschy: Emil Stöhr), 1970 am Galerietheater Die Rampe z Bärn as Mingo in vu Zellengeflüster vum Alexander Ziegler (Reschy: Paul Roland), 1976 in dr Titelroll in Sennentuntschi vum Hansjörg Schneider (Reschy: Hansjörg Schneider) un au am Stadttheater Luzern, am Kleintheater Kramgasse 6 z Bärn un am Stadttheater Chur. Syt aafangs Sibzger Joor isch si derzue au im Schwyzer Dialäkttheater ufdrätte. Ire Duurbruch het si anne 1975 am Bernhard-Theater z Züri as Heideli in dr Uruffierig vu Hochzeit in Hägglingen vum Max Rüeger (Reschy: Inigo Gallo) ghaa. In däm Theater isch si druf reegelmääßig ufdrätte, zeerscht vor allem in Cabaret-Revüe vum Charles Lewinsky, em Fredy Lienhard un em Hans Gmür, speeter au in Boulevardstugg, wu dr Gmür Dialäktfassige drus gmacht un si au inszeniert ghaa het, zum Byschpel 1988 in dr Titelroll Katharina die Kühne vum Jack Popplewell mit iiber hundert Schwyzer Turneeuffierige un Uusstraalig im Fäärnsee. Derzue het d Schaeppi aigeni Schwyzer Dialäktfassige fir Produkzioone vum Bernhard-Theater gschaffe, wu si als in ere Hauptroll din ufdrätten isch. Im Bernhard-Theater het si iri langjeerig Zämenaarbet mit em Rudolf Haas un em Franco Romano aagfange. Si het au Gaschufdritt ghaa an andere Theater,unter anderem 1979 as Oma Zeitel im Musical Anatevka vum Jerry Bock am Ooperehuus Züri (Reschy: Helmut Baumann) un 1982 as Toinette in s Molières Der eingebildete Kranke am Atelier-Theater zn Bärn (Reschy: Heinz Possberg).
In dr Dytschschwyz isch si populeer woore dur d Showblock vu dr Sändig Teleboy vum Kurt Felix (1974 bis 1981) in dr Roll as «Goof Ursula» un dur iri Fäärnseeshow "10 x Schaeppi". An dr Syte vum Walter Andreas Müller het si vu 1987 bis 1993 in dr Sketch «Adam und Eva Chifler» vu dr Quizsändig Traumpaar gspiilt. Anne 1987 isch si fir die Roll zäme mit em Walter Andreas Müller bim Prix Walo as Publikumsliebling geert woore. 1990 het d Schaeppi d Doppelroll as Lisbethli un iri Mueter im Infomercial Rotsch gspiilt.
Ab 1987 het d Schaeppi zäme mit em Haas, em Romano un em Müller au unabhängig vum Bernhard-Theater Theaterstugg gmacht, wu si d Hauptroll gspiilt un vyylmool au d Schyzer Dialäktfassig gschriibe het, unter anderem 1987 Vier linke Hände vum Pierre Chesnot mit em Müller (Schwyzer Eerschtuffierig; Reschy: Haas), 1991 Käthi – Superstar no Gunther Beth/Folker Bohnet mit em Haas (Reschy: Romano) un 1994 d Dialäktfassig vu "Die Sternstunde der Hanna Bieder" vu Eberhard Streul/Otto Schenk (Reschy: Haas), wu anne 2000 am Gaschtspiiltheater Züri wider ufgnuu wooren isch. In Stan und Ollie in der Schweiz vum Urs Widmer het si 1987 dr Stan gsoiikt an dr Syte vu dr Stephanie Glaser as Ollie (Reschy: Michael Wedekind). Si het Gaschtpiil gee am Theater am Hechtplatz z Züri un an dr Studiobühne vunm Zürcher Ooperehuus, am Atelier-Theater z Bär nun am Sommertheater Winterthur. Noch eme lengere Unterbruch het si ab Ändi 1990er Joor wieder Reschy un Schwyzer Dialäktfassige fir s Theater gmacht, unter anderem 1998 Tatort: Goldküste! no Popplewell mit em Dramatische Verein Uetikon am See un 2001 d Hauptroll in Der Mord zum Sonntag vum Jack Jacquin am Gaschtspiiltheater Züri (Schwyzer Eerschtuffierig).
Wel innert chuurze Zyt siibe Lyt gstoorbe sin, wun ere nooch gsii sin, het si 1997 e Depressioon iiberchuu. Si het anne 1998 im Zischtigsclub effetli driiber gschwätzt, wel si doodermit het welle druf ufmeerksaam mche, ass die Chranket au brominänti Lyt drifft.[1] 2013 het si effetli gmacht, ass si ne chroonischi lymphaatische Leukämy iiberchuu het.[2]
Syter anne 2003 läbt si z Thalwil un het deert s Chinder-Theater-Atelier grindet. Si schafft mit Senioore*ne un Chinder zäme un inszeniert im Atelier Theaterstugg wie zem Byschpel Peter und der Wolf.
D Schaeppi schrybt au Chindergschiichte un -määrli, wu zum Dail as Heerbiecher uusechuu sin.
16 Joor lang isch si mit em Schwyzer Theaterunternämer Rudolf Haas (* 1954) liiert gsii.[3]
Filmografy
- 1973: Ein Fall für Männdli: Lange Finger, Reschy: Wolf Dietrich
Uuszaichnige
- 1987: Prix Walo,
- 1988/89: Prix Bernhard.
Literatuur
- Sonja Galler: Ursula Schaeppi. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 3. Chronos, Zürich 2005, ISBN 3-0340-0715-9, S. 1578 f.
Weblink
- Ursula Schäppi in dr Internet Movie Database
- Tondokument vo und über Ursula Schaeppi im Katalog vo de Schwiizerische Nationalphonothek
- «Schawinski». Dr Roger Schawinski im Gsprääch mit dr Ursula Schaeppi. Video in: SRF 1 vum 22. April 2013 (Online, 26 min)
Fueßnote
- ↑ Das Rollenspiel ist ihr Lebenselixier. (PDF; 249 kB) www.zsz.ch, 5. August 2009, archiviert vom Original am 19. Oktober 2013; abgruefen am 15. März 2024.
- ↑ Flavia Schlittler: Ursula Schaeppi hat Krebs. In: SonntagsBlick. 21. April 2013.
- ↑ https://www.glueckspost.ch/leute/ich-fuehle-mich-manchmal-verloren-in-dieser-welt/, abgerufen am 22. Januar 2022