Eurasia
Ang Eurasia mao ang kinadak-ang masa sa yuta sa kalibotan, nga naglangkob sa tibuok Europe ug Asia. Sumala sa pipila ka mga modelo sa kalibotan, kon basehan ang pisikal nga mga kinaiya sa yuta, ang Eurasia usa ka dakong kontinente (supercontinent). Ang konsepto sa Europe ug Asia isip managlahing mga kontinente nagsugod pa sa karaang panahon ug nakabase kasagaran sa kultura, apan ang ilang mga utlanan nausab-usab sa dagan sa kasaysayan. Pananglitan, ang mga karaang Greek sa sinugdan naglakip sa Africa sa Asia apan giisip ang Europe nga lahi nga yuta. Ang Eurasia konektado sa Africa pinaagi sa Suez Canal, ug kining duha usahay gihiusa aron ihulagway ang kinadak-ang nagkadugtong nga masa sa yuta sa kalibotan, ang Afro-Eurasia.
Kasaysayan
Ang Eurasia mao ang pinuy-anan sa daghang karaang mga sibilisasyon, lakip na kadtong nahimutang sa Mesopotamia, Ehipto, Indus Valley ug Tsina . Sa Panahong Axial (tungang bahin sa unang milenyo BCE ), usa ka padayon nga bakus sa mga sibilisasyon ang mikatap sa subtropikal nga sona sa Eurasia gikan sa Atlantiko hangtod sa Pasipiko. Kini nga bakus nahimong mainstream sa kasaysayan sa kalibutan sulod sa duha ka milenyo.
Mitumaw ang bag-ong mga koneksyon tali sa mga subrehiyon sa Eurasia gikan sa Age of Discovery padayon, diin ang mga Iberian nakadiskubre og bag-ong mga ruta sa kadagatan niadtong 1490s, ug ang pagkompleto sa Suez Canal niadtong 1869 nga nagbukas sa dalan alang sa direktang pag-agi sa Indo-Mediterranean ug ang balud sa " Bag-ong Imperyalismo " sa Kasadpang Europa nga nagdominar sa Africa ug Asia hangtod sa tunga-tunga sa ika-20 nga siglo. Ang presensya sa komunista sa Eurasia (panguna nga gimaneho sa Unyon Sobyet ) unya midominar sa kadaghanan sa kontinente hangtod sa katapusan sa Cold War niadtong 1991.
Heograpiya
Panguna sa Amihanan ug Sidlakang Hemisperyo, ang Eurasia naggikan sa Iceland ug sa Iberian Peninsula sa kasadpan ngadto sa Russian Far East, ug gikan sa Russian Far North ngadto sa Maritime Southeast Asia sa habagatan, apan ang ubang espesipikong heyograpikal nga mga utlanan sa Eurasia nag-ingon nga ang habagatang utlanan anaa sa linya ni Weber . Ang Eurasia giutlanan sa Aprika sa habagatan-kasadpan, Kadagatang Atlantiko sa kasadpan, Kadagatang Artiko sa amihanan, Kadagatang Pasipiko sa sidlakan, ug Indo-Mediterranean sa habagatan. Ang pagkabahin tali sa Europa ug Asya isip duha ka kontinente usa ka makasaysayanong sosyal nga konstruksyon, tungod kay walay usa niini ang mohaom sa naandan nga kahulugan; busa, sa pipila ka bahin sa kalibutan, ang Eurasia giila nga pinakadako sa unom, lima, o upat ka kontinente sa Yuta.
Ang Eurasia naglangkob sa mga 55 million square kilometres (21×106 sq mi), o mga 36.2% sa kinatibuk-ang gilapdon sa yuta sa Kalibutan. Ang yuta naglangkob og sobra sa 5 bilyon ka tawo, nga katumbas sa gibana-bana nga 70% sa populasyon sa tawo . Ang mga tawo unang nanimuyo sa Eurasia gikan sa Africa 125,000 ka tuig ang milabay.
Ang Coastline of Eurasia naglangkob sa daghang mga peninsula, lakip ang Arabian Peninsula, Korean Peninsula, Indian subcontinent, [lower-alpha 1] Anatolia Peninsula, Kamchatka Peninsula, ug ang Italian Peninsula.
Tungod sa kadako ug kalainan sa latitud, ang Eurasia nagpakita sa tanang matang sa klima ubos sa klasipikasyon sa Köppen, lakip ang pinakagrabe nga matang sa init ug bugnaw nga temperatura, taas ug ubos nga ulan, ug lain-laing matang sa ekosistema.
Ang Eurasia giisip nga usa ka superkontinente, kabahin sa superkontinente sa Afro-Eurasia o usa lamang ka kontinente sa iyang kaugalingong katungod. [1] Sa plate tectonics, ang Eurasian Plate naglakip sa Europa ug kadaghanan sa Asya apan dili ang subkontinente sa India, ang Peninsula sa Arabia o ang lugar sa Russian Far East sa sidlakan sa Chersky Range.
Gikan sa punto sa panglantaw sa kasaysayan ug kultura, ang Eurasia mahimong bahinon sa Kasadpang Eurasia ug Sidlakang Eurasia.
Heolohiya
Sa heolohiya, ang Eurasia kanunay nga giisip nga usa ka gahi nga mega block, apan kini gidebatehan. Ang Eurasia naporma tali sa 375 ug 325 milyon ka tuig ang milabay uban sa paghiusa sa Siberia, Kazakhstania, ug Baltica, nga gihiusa sa Laurentia (Amihanang Amerika), aron maporma ang Euramerica.
Mga Suba
Kini ang listahan sa pinakataas nga mga suba sa Eurasia. Apil ang tanang suba nga sobra sa 3,000 kilometres (1,900 mi).
|| 6,300 kilometres (3,915 mi)|| 5,464 kilometres (3,395 mi)|| 4,909 kilometres (3,050 mi)|| 4,294 kilometres (2,668 mi)|| 4,248 kilometres (2,640 mi)|| 3,969 kilometres (2,466 mi)|| 3,700 kilometres (2,299 mi)|| 3,531 kilometres (2,194 mi)|| 3,487 kilometres (2,167 mi)|| 3,150 kilometres (1,957 mi)
| River | Countries | Length | ||
|---|---|---|---|---|
| km | mi | |||
| 1 | Yangtze (Cháng Jiāng 长江)[2] | China | ||
| 2 | Yellow River (Huáng Hé 黄河)[2] | China | ||
| 3 | Mekong[2] | China, Myanmar, Laos, Thailand, Cambodia, Vietnam | ||
| 4 | Lena (Лена)[3] | Russia | ||
| 5 | Irtysh (Иртыш)[4] | Mongolia, China, Kazakhstan, Russia | ||
| 6 | Brahmaputra (ब्रह्मपुत्र)[2] | China, India, Bangladesh | ||
| 7 | Ob (Обь)[5] | Russia | ||
| 8 | Volga (Во́лга) | Russia | ||
| 9 | Yenisey (Енисей)[6] | Mongolia, Russia | ||
| 10 | Indus (सिन्धु/Síndhu/سندھ/سند/سنڌوءَ)[2] | China, India, Pakistan | ||
Mga bukid
Ang tanan nga 100 ka pinakataas nga bukid sa Yuta anaa sa Eurasia, sa Himalaya, Karakoram, Hindu Kush, Pamir, Hengduan, ug Tian Shan nga mga kabukiran, ug ang tanan nga mga taluktok nga labaw sa 7,000 metres (23,000 ft) anaa niining mga kabukiran ug ang Transhimalaya . Ang uban pang taas nga kabukiran naglakip sa Kunlun, Hindu Raj, ug Caucasus Mountains . Ang Alpide belt moabot ug 15,000 kilometres (9,300 mi) tabok sa habagatang Eurasia, gikan sa Java sa Maritime Southeast Asia ngadto sa Iberian Peninsula sa Kasadpang Europa, lakip ang mga kabukiran sa Himalayas, Karakoram, Hindu Kush, Alborz, Caucasus, ug Alps . Ang mga lagyong kabukiran gawas sa Alpide Belt naglakip sa East Siberian, Altai, Scandinavian, Qinling, Western Ghats, Vindhya, Byrranga, ug Annamite Ranges.
Mga Isla
Ang pinakadako nga mga isla sa Eurasia base sa gilapdon mao ang Borneo, Sumatra, Honshu, Great Britain, Sulawesi, Java, Luzon, Iceland, Mindanao, Ireland, Hokkaido, Sakhalin, ug Sri Lanka . Ang lima ka pinakadaghang populasyon nga isla sa kalibutan mao ang Java, Honshu, Great Britain, Luzon, ug Sumatra. Ang ubang mga isla sa Eurasia nga adunay daghang populasyon naglakip sa Mindanao, Taiwan, Salsette, Borneo, Sri Lanka, Sulawesi, Kyushu, ug Hainan . Ang mga pulo sa Eurasia nga may pinakadasok ug populasyon mao ang Caubian Gamay Island, Ap Lei Chau, ug Navotas Island . Sa Kadagatang Artiko, ang Isla sa Severny, Nordaustlandet, Isla sa Rebolusyong Oktubre, ug Isla sa Bolshevik mao ang pinakadako nga walay nagpuyo nga mga isla sa Eurasia, ug ang Isla sa Kotelny, Alexandra Land, ug Spitsbergen mao ang labing gamay og populasyon.
Ideolohiyang geopolitikal sa Russia
Sa sinugdanan, ang "Eurasia" usa ka heyograpikal nga konsepto: niining diwa, kini ang pinakadakong kontinente; ang hiniusa nga yuta sa Europa ug Asya. Apan, sa geopolitikong paagi, ang pulong adunay daghang mga kahulugan, nga nagpakita sa piho nga mga interes sa geopolitik. Ang "Eurasia" usa sa pinakaimportanteng konsepto sa geopolitika ug kini makita sa mga komentaryo sa mga ideya ni Halford Mackinder . Sama sa naobserbahan ni Zbigniew Brzezinski bahin sa Eurasia:
... kritikal ang paagi sa pagdumala sa Amerika sa Eurasia. Ang gahom nga nagdominar sa 'Eurasia' makakontrol sa duha sa tulo ka labing abante ug produktibo sa ekonomiya nga mga rehiyon sa kalibotan. Ang pagtan-aw lang sa mapa nagpakita usab nga ang pagkontrol sa 'Eurasia' halos awtomatikong magpasabot sa pagpasakop sa Africa, nga maghimo sa Western Hemisphere ug Oceania nga mga lugar nga anaa sa daplin o dili sentro kon itandi sa nag-unang kontinente sa kalibotan sa aspeto sa geopolitika. Mokabat sa 75 porsyento sa populasyon sa kalibotan ang nagpuyo sa 'Eurasia', ug anaa usab didto ang kadaghanan sa pisikal nga bahandi sa kalibotan, diha sa mga negosyo ug sa ilawom sa yuta niini. Ang 'Eurasia' naglangkob sa mga tulo-ka-kwarter sa mga nailhang tinubdan sa enerhiya sa kalibotan.
— Zbigniew Brzezinski, The Grand Chessboard: Ang Pagpanguna sa Amerika ug ang mga Kinahanglanon niini sa Geostratehiya.
Ang " Eurasianismo " sa Rusya sa sinugdanan katumbas sa gilapdon sa yuta sa Imperyal nga Rusya niadtong 1914, lakip ang mga bahin sa Sidlakang Europa. Usa sa mga nag-unang geopolitical nga interes sa Russia anaa sa mas suod nga integrasyon sa mga nasud nga giisip niini nga kabahin sa "Eurasia".
Ang terminong Eurasia nakakuha og geopolitical nga reputasyon isip usa sa tulo ka super-states niadtong 1984, nobela ni George Orwell diin ang kanunay nga pagpaniid ug propaganda mga estratehikong elemento (gipaila isip reflexive antagonists ) sa heterogeneous dispositif nga mga metapolitical construct nga gigamit sa pagkontrol ug paggamit sa gahum.
Mga organisasyon ug alyansa sa rehiyon
Sa tibuok Eurasia, daghang single markets ang mitumaw, lakip na ang Eurasian Economic Space, European Single Market, ASEAN Economic Community, ug ang Gulf Cooperation Council . Adunay usab daghang internasyonal nga mga organisasyon ug mga inisyatibo nga nagtinguha sa pagpalambo sa integrasyon sa tibuok Eurasia, lakip ang:
Tigom sa Asya-Europa
- Matag duha ka tuig sukad niadtong 1996, usa ka miting sa kadaghanan sa mga nasod sa Asya ug Europa ang giorganisar isip Asia–Europe Meeting (ASEM).
Komonwelt sa mga Independenteng Estado
- Ang Commonwealth of Independent States (CIS) usa ka politikal ug ekonomikanhong asosasyon sa 10 ka post-Soviet nga mga republika sa Eurasia nga naporma human sa pagkabungkag sa Unyon Sobyet. Kini adunay gibanabanang populasyon nga 239,796,010. Ang CIS nagdasig sa kooperasyon sa mga kalihokan sa ekonomiya, politika, ug militar ug adunay piho nga mga gahum sa pag-koordinar sa pamatigayon, pinansya, paghimo og balaod ug seguridad. Dugang pa, unom ka miyembro sa CIS ang miapil sa Collective Security Treaty Organization, usa ka intergovernmental military alyansa nga gitukod niadtong 1992.

Unyon sa Ekonomiya sa Eurasia
- Susama sa konsepto sa European Union, ang Eurasian Economic Union usa ka unyon sa ekonomiya nga natukod niadtong 2015 nga naglakip sa Russia, Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan ug mga miyembro nga nag-obserbar nga Moldova, Uzbekistan, ug Cuba . Ang hedkuwarter niini nahimutang sa Moscow, Russia ug Minsk, Belarus. Ang unyon nagpasiugda sa integrasyon sa ekonomiya taliwala sa mga miyembro ug sa teorya bukas alang sa pagpalapad aron maapil ang bisan unsang nasud sa Europa o Asya.
Pederasyon sa Euro-Asian Stock Exchanges
- Ang Federation of Euro-Asian Stock Exchanges (FEAS) usa ka internasyonal nga organisasyon nga ang hedkuwarter nahimutang sa Yerevan, nga gilangkoban sa mga nag-unang stock exchange sa Sidlakang Europa, Tunga-tungang Sidlakan, ug Sentral Asya. Ang katuyoan sa Federation mao ang pag-amot sa kooperasyon, pagpalambo, suporta ug pagpasiugda sa mga merkado sa kapital sa rehiyon sa Eurasia.

Mga Komon nga Luna sa Russia-EU
- Ang Russia – EU Four Common Spaces Initiative, usa ka hiniusa nga kasabutan sa European Union ug Russia aron mas mahiusa ang Russia ug EU, tangtangon ang mga babag sa pamatigayon ug pamuhunan ug mapalambo ang mga reporma ug kompetisyon. Niadtong 2010, si Punong Ministro sa Russia nga si Vladimir Putin nanawagan alang sa komon nga luna sa ekonomiya, lugar nga gawasnon nga pamatigayon o mas abante nga integrasyon sa ekonomiya, nga nagsugod gikan sa Lisbon hangtod sa Vladivostok. Apan, walay dakong kalamboan nga nahimo ug ang proyekto gihunong human mograbe ang relasyon sa Russia ug EU human sa Gubat sa Russo-Ukrainian niadtong 2014.
Organisasyon sa Kooperasyon sa Shanghai
- Ang Shanghai Cooperation Organization usa ka alyansa sa politika, ekonomiya, ug seguridad sa Eurasia, nga ang pagkatukod niini gipahibalo niadtong Hunyo 15, 2001 sa Shanghai, China. Kini ang pinakadako nga rehiyonal nga organisasyon sa kalibutan sa mga termino sa heyograpikanhong sakup ug populasyon, nga naglangkob sa tulo ka ikalima nga bahin sa kontinente sa Eurasia ug hapit katunga sa populasyon sa tawo.
Mas Dakong Panag-uban sa Eurasia ug Unyon sa Kontinental
Ang Greater Eurasian Partnership usa ka inisyatibo ni Presidente Vladimir Putin sa Russia, nga gipahayag sa iyang pakigpulong sa Federal Assembly niadtong 2015 nga adunay tumong nga magporma og usa ka halapad nga balangkas sa integrasyon sa kontinente sa Eurasia, sama sa gipakita sa Russian Foreign Ministry. Sa Perm niadtong Mayo 29, 2025, si Sergey Lavrov miingon sa Eurasian International Socio-Political Hearings on the Formation of an Architecture of an Equal and Indivisible System of Security and Cooperation in the Eurasian Space niadtong 2025 nga "ang Greater Eurasian Partnership dili limitado sa ekonomiya, pamatigayon, transportasyon ug logistik lamang. Kini ang materyal nga basehan alang sa laing inisyatibo sa Russia - ang inisyatibo sa pagporma og usa ka Eurasian security architecture, nga gipahayag ni Putin sa iyang pakigpulong sa Russian Foreign Ministry niadtong Hunyo 14, 2024. Sa Africa, adunay usa ka pan-continental nga organisasyon, ang African Union, sa Latin America - CELAC, apan sa Eurasia wala pa'y ingon niana nga pan-continental nga asosasyon."
Paggamit sa termino
Kasaysayan sa dibisyon sa Europa-Asia
Sa karaang panahon, giklasipikar sa mga Griyego ang Europa (gikan sa mitolohikanhong prinsesa sa Fenicia nga si Europa ) ug Asya nga para sa mga Griyego sa sinugdanan naglakip sa Africa (gikan sa Asya, usa ka babaye sa mitolohiya sa Griyego ) isip managlahing "yuta". Kon asa ibira ang linya nga nagbahin tali sa duha ka rehiyon usa pa ka butang nga gihisgutan . Ilabi na nga gikuwestiyon kung ang Kuma-Manych Depression o ang Caucasus Mountains ang naglangkob sa habagatan-sidlakang utlanan, tungod kay ang Mount Elbrus mahimong bahin sa Europa sa ulahi nga kaso, nga naghimo niini (ug dili Mont Blanc ) ang labing taas nga bukid sa Europa. Ang labing gidawat tingali mao ang utlanan nga gihubit ni Philip Johan von Strahlenberg niadtong ika-18 nga siglo. Iyang gihubit ang linya sa pagbahin ubay sa Dagat Aegean, Dardanelles, Dagat sa Marmara, Bosporus, Dagat Itom, Kuma-Manych Depression, Dagat Caspian, Suba sa Ural, ug Kabukiran sa Ural . Apan, labing menos usa ka bahin niini nga depinisyon ang gisaway sa daghang modernong analytical geographers sama ni Halford Mackinder, kinsa nakakita og gamay nga balido sa Ural Mountains isip utlanan tali sa mga kontinente.
Mga estado sa Sobyet human sa desentralisasyon

Ang pilosopong Ruso sa ika-19 nga siglo nga si Nikolai Danilevsky naghubit sa Eurasia isip usa ka entidad nga lahi sa Europa ug Asya, nga gilibutan sa Himalayas, Caucasus, Alps, Arctic, Pasipiko, Atlantiko, Mediteranyo, Black Sea ug Caspian Sea, usa ka depinisyon nga nakaimpluwensya sa Russia ug uban pang mga bahin sa kanhing Unyon Sobyet. Bahin nga nadasig niining paggamit, ang terminong Eurasia usahay gigamit sa pagtumong sa post-Soviet space – ilabi na ang Russia, ang mga republika sa Central Asia, ug ang mga republika sa Transcaucasus – ug usahay usab ang kasikbit nga mga rehiyon sama sa Turkey ug Mongolia .
Ang pulong nga "Eurasia" kanunay gigamit sa Kazakhstan aron ihulagway ang lokasyon niini. Daghang mga institusyon sa Kazakhstan ang adunay termino sa ilang mga ngalan, sama sa L. N. Gumilev Eurasian National University ( Kazakh Гумилёв атындағы Еуразия Ұлттық университеті ; Евразийский Национальный университет имени Л. Н. Гумилёва ) ( Ang mga ideya sa Eurasianism ni Lev Gumilev nga gipopular sa Kazakhstan ni Olzhas Suleimenov ), ang Eurasian Media Forum, ang Eurasian Cultural Foundation ( Евразийский фонд культуры ), ang Eurasian Development Bank ( Евразийский банк развития ), ug ang Eurasian Bank. Niadtong 2007, ang presidente sa Kazakhstan, si Nursultan Nazarbayev, nagsugyot sa pagtukod og " Eurasia Canal " aron magkonektar sa Caspian Sea ug sa Black Sea pinaagi sa Kuma-Manych Depression sa Russia aron mahatagan ang Kazakhstan ug uban pang mga nasud sa Caspian-basin og mas episyente nga agianan padulong sa kadagatan kaysa sa kasamtangang Volga-Don Canal .[7]
Kini nga paggamit makita usab sa mga ngalan sa Eurasianet, The Journal of Eurasian Studies, ug sa Association for Slavic, East European, and Eurasian Studies, ingon man sa mga titulo sa daghang mga programa sa akademiko sa mga unibersidad sa US.
Kini nga paggamit ikatandi sa kung giunsa paggamit sa mga Amerikano ang " Kasadpang Hemisperyo " aron ihulagway ang mga konsepto ug mga organisasyon nga nakiglabot sa Amerika (pananglitan, Konseho sa mga Kalihokan sa Hemispheric, Western Hemisphere Institute for Security Cooperation ).
- ↑ Despite being considered a sub-continent, the peninsula definition is applied to southern India.
<ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found.
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - 1 2 3 4 5 Plantilya:Usurped, World-meters.com
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ Plantilya:GSEn
- ↑
{{cite web}}: Empty citation (help) - ↑ Canal will link Caspian Sea to world Error in Webarchive template: Empty url. (The Times, 29 June 2007)
- Pages with reference errors