Lapillisteen
_(Kaiserstuhl_Complex%252C_Miocene%253B_near_Freiburg%252C_Germany)_2.jpg)
Lapillisteen is pyroklastisch gesteente waarvan het grootste deel uit lapilli (middelgrote fragmenten) bestaat. Het ontstaat tijdens en na vulkaanuitbarstingen. Volgens de IUGS-classificatie is lapillisteen pyroklastisch gesteente waarvan meer dan 75% van het volume uit lapilli bestaat.[1]
Pyroclastisch gesteente met een minder groot aandeel lapilli heet lapillituf of tufbreccie. Lapillituf bestaat voor minder dan 25% uit grotere fragmenten; tufbreccie bevat juist meer grotere fragmenten.
Het transportmedium dat de tefra afzette was bij lapillisteen goed in staat de fragmenten op basis van grootte te scheiden. Deze goede sortering is op zich geen duidelijke indicatie voor de ontstaanswijze. Wel moet er relatief hoge energie zijn geweest om fragmenten met de grootte van lapilli te verplaatsen. Dit kan betekenen dat de vulkaan relatief dichtbij was. Verder van de bron af verwacht men fijnere tefra.
Een lapillisteen kan direct na afloop van een uitbarsting door het neerregenen van brokstukken of druppels vloeibare lava ontstaan, maar ook door massabewegingen enige tijd na een uitbarsting, bijvoorbeeld in lahars (modderstromen). Hoekige lapilli waren niet gesmolten terwijl ronde lapilli ten tijde van afzetting vloeibare druppels lava kunnen zijn geweest. Goed afgeronde fragmenten kunnen echter ook ontstaan door de abrasieve werking bij later transport, bijvoorbeeld in water.
Voetnoten
- ↑ Le Maitre et al. (2002)
Bronnen en verwijzingen
- (en) Cas, R.A.F. & Wright, J.V.; 1987: Volcanic Successions, Modern and Ancient, Allen & Unwin, ISBN 0-04-552021-6.
- (en) Le Maitre, R.W. (ed.); Streckeisen, A.; Zanettin, B.; Le Bas, M.J.; Bonin, B.; Bateman, P.; Bellieni, G.; Dudek, A.; Efremova, F.; Keller, J.; Lameyre, J.; Sabine, P.A.; Schmid, R.; Sørensen, H. & Woolley, A.R., 2002: Igneous Rocks, A Classification and Glossary of Terms, Recommendations of the International Union of Geological Sciences Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks (2nd ed.), Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-66215-4.
