Åsa Linderborg
![]() | |
| Imię i nazwisko |
Åsa Natacha Linderborg |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Narodowość |
szwedzka |
| Język | |
Åsa Natacha Linderborg (ur. 20 maja 1968 w Västerås) – szwedzka pisarka, dziennikarka kulturalna i historyczka. Pracuje dla gazety „Aftonbladet” jako szefowa działu kultury.
Życiorys
Urodziła się i dorastała w Västerås, jej ojciec był metalowcem, a matka, Tanja Linderborg, była posłanką w szwedzkim riksdagu z Partii Lewicy. Poprzez zaangażowanie rodziców Linderborg zainteresowała się polityką i w wieku 13 lat dołączyła do młodzieżówki komunistycznej. W 1987 roku została rzecznikiem tej organizacji w regionie Mälardalen[1].
W 2001 roku uzyskała stopień naukowy doktora historii na Uniwersytecie w Uppsali[2].
Jej pierwsza książka została opublikowana w 2007 roku, Nikt mnie nie ma, która jest jednocześnie autobiografią autorki i opowiada o społecznej sytuacji dzieci[3]. Historia o dorastaniu w domu z ojcem alkoholikiem została doceniona przez krytyków i nominowana do nagrody Augustpriset. Powieść doczekała się adaptacji teatralnej i filmu[4][5].
Latem w 2007 roku prowadziła audycję w Sveriges Radio P1[6].
27 marca 2008 roku Linderborg została szefem działu kultury w „Aftonbladet”[7].
Na początku lata 2009 roku zastąpiła Karin Magnusson na stanowisku dyrektora działu kultury Aftonbladet.[8] Po fali krytyki w latach 2018–2019 i po postępowaniach w Radzie ds. Opinii Prasowej Linderborg zrezygnowała w lipcu 2019 roku ze stanowiska dyrektorki kultury, aby zostać starszą reporterką gazety.[9][10]
W 2023 roku Linderborg zrealizowała dla Kanal 5 / Discovery serial dokumentalny The King with Two Faces.[11]
Krytyka
W czasie, gdy była dyrektorką działu kultury Aftonbladet, krytykowano ją za publikacje dotyczące ówczesnego dyrektora generalnego Teatru Miejskiego w Sztokholmie, Benny’ego Fredrikssona, który następnie popełnił samobójstwo.[12][13] Linderborg później stała się jedną z krytyczek akcji #MeToo[14] i ostrzegała przed samosądami oraz zagrożeniami dla praworządności.[15] Brała udział w szeroko zakrojonym śledztwie Torbjörna von Krogha dotyczącym publikacji o Fredrikssonie w Aftonbladet, zaprezentowanym w czerwcu 2020 roku w Instytucie Studiów Medialnych,[16] a także napisała samokrytyczną książkę Året med 13 månader.[17]
„Myślę, że upadek #MeToo był dla mnie trudny. I będę żyć z tragedią Benny’ego Fredrikssona przez całe życie. Tak trudno mi o tym mówić, że aż ściska mnie za gardło.”[18]
W marcu 2019 roku Aftonbladet został potępiony przez Radę ds. Opinii Prasowej (PON) za swoje publikacje.[19]
W styczniu 2017 roku badacz Rosji Martin Kragh opublikował artykuł naukowy pt. Russian Influence Operations through Public Diplomacy and Active Measures: The Swedish Case na temat wpływu Kremla na Szwecję. Aftonbladet zostało w nim szczegółowo przeanalizowane.[20] Doprowadziło to do kilku bardzo krytycznych artykułów na temat Kragha, bez umożliwienia mu odniesienia się. W 2019 roku Linderborg spotkała się z krytyką za publikacje, w których oskarżyła Kragha o współpracę z brytyjskimi służbami bezpieczeństwa. W grudniu 2019 roku publikacja została potępiona przez Radę ds. Opinii Prasowej, która uznała oskarżenia za „bezpodstawne”.[21][22]
Ma dwoje dzieci z poprzedniego związku. Od 2021 roku mieszka z pisarzem Bengtem Ohlssonem.[23]
Publikacje
- 2001: Socialdemokraterna skriver historia: historieskrivning som ideologisk maktresurs 1892–2000
- 2005: Bilden av Sveriges historia: fyrtio sätt att se på 1900-talet
- 2006: Det är rätt att göra motstånd: kriget och terrorn från Bush till Bodström
- 2007: Mig äger ingen (Nikt mnie nie ma, przeł. Halina Thylwe, Warszawa 2017)
Nagrody i wyróżnienia
- 2007 – ABF:s litteraturpris[24]
- 2007 – BMF-plaketten[24]
- 2007 – Lundequistska bokhandelns litteraturpris za Nikt mnie nie ma (Mig äger ingen)[24]
- 2007 – Expressens Björn Nilsson-pris för god kulturjournalistik[25]
- 2008 – Osobista Nagroda Ivara Lo-Johanssona[24]
- 2008 – Neshornet, Klassekampens kulturpris[26]
- 2009 – Hedenvind-plaketten[24]
Przypisy
- ↑ Moa Elf Karlén (red.), Hundra år av gemenskap - i kamp för socialism och människovärde, Linköping: Nixon, 2003, ISBN 91-972019-8-7 (szw.).
- ↑ Socialdemokraterna skriver historia: Historieskrivning som ideologisk maktresurs 1892-2000 [online], Avhandlingar [dostęp 2018-05-24] (szw.).
- ↑ Mats Gellerfelt, En helt enkelt underbar bok, „Aftonbladet”, 26 kwietnia 2007 [dostęp 2018-06-02] (szw.).
- ↑ Teater Västmanland - Information om Västmanlands Teater [online], Teater i Västmanland [dostęp 2018-05-24] (szw.).
- ↑ Adam Svanell, Flickan, pappan och arbetarstaden [online], Svenska Daglabet [dostęp 2018-05-24] (szw.).
- ↑ Åsa Linderborg - Sommar & Vinter i P1 [online], Sveriges Radio [dostęp 2018-05-23] (szw.).
- ↑ KULTUR: Ny ledarduo på Aftonbladet Kultur, „Aftonbladet” [dostęp 2018-05-23] (szw.).
- ↑ ”Karin Magnusson lämnar Aftonbladet”, Resumé, 15 czerwca 2009 [dostęp 14 września 2025]. https://www.resume.se/karriar/karin-magnusson-lamnar-aftonbladet/
- ↑ Johanna Rapp, ”Åsa Linderborg blir senior reporter på Aftonbladet”, Aftonbladet, 11 lipca 2019 [dostęp 14 września 2025]. https://www.aftonbladet.se/kultur/a/GGeW2o/asa-linderborg-blir-senior-reporter-pa-aftonbladet
- ↑ ”Åsa Linderborg lämnar posten som kulturchef på Aftonbladet”, SVT Nyheter, 11 lipca 2019 [dostęp 14 września 2025]. https://www.svt.se/kultur/asa-linderborg-lamnar-posten-som-kulturchef-pa-aftonbladet
- ↑ ”Åsa Linderborg gör dokumentärserie för Discovery”, Svenska Dagbladet, 12 stycznia 2023 [dostęp 14 września 2025]. https://www.svd.se/a/5GwAEr/asa-linderborg-gor-dokumentarserie-for-discovery
- ↑ ”Åsa Linderborg ångrar hanterandet av Benny Fredriksson”, Svenska Dagbladet, 18 lipca 2020 [dostęp 14 września 2025]. https://www.svd.se/a/kJ2lMv/jag-blev-som-alla-andra-jag-drogs-med
- ↑ ”Benny Fredriksson död”, Dagens Nyheter, 18 marca 2018 [dostęp 14 września 2025]. https://www.dn.se/kultur-noje/benny-fredriksson-dod/
- ↑ Åsa Linderborg, ”Kändisarna stjäl syret”, Aftonbladet Kultur, 20 października 2017 [dostęp 14 września 2025]. https://www.aftonbladet.se/kultur/a/5m0xK/kandisarna-stjal-syret
- ↑ Ibid.
- ↑ Torbjörn von Krogh (red.), Uthängd! Om medieetik efter #metoo, Institutet för mediestudier, 2020 [dostęp 14 września 2025]. https://mediestudier.se/rapporter/uthangd/
- ↑ Åsa Linderborg, Året med 13 månader, Stockholm: Polaris, 2020.
- ↑ Daun, Christian, ”Åsa Linderborg ångrar hanterandet av Benny Fredriksson”, Svenska Dagbladet, 18 lipca 2020.
- ↑ ”Aftonbladet fälls för publicering om Stadsteaterns förre chef”, Aftonbladet, 11 marca 2019 [dostęp 14 września 2025]. https://www.aftonbladet.se/nyheter/a/xRGeJG/aftonbladet-falls-for-publicering-om-stadsteaterns-forre-chef
- ↑ Martin Kragh & Sebastian Åsberg, ”Russian Influence Operations through Public Diplomacy and Active Measures: The Swedish Case”, Journal of Strategic Studies, vol. 40, nr 6, 2017, s. 773–816. https://doi.org/10.1080/01402390.2017.1295072
- ↑ ”Aftonbladet fälls för Martin Kragh-publicering”, SVT Nyheter, 2 grudnia 2019 [dostęp 14 września 2025]. https://www.svt.se/kultur/aftonbladet-falls-for-martin-kragh-publicering
- ↑ Johannes Nesser, ”Aftonbladet fälls för Kragh-publiceringar”, Journalisten, 2 grudnia 2019 [dostęp 14 września 2025]. https://www.journalisten.se/nyheter/aftonbladet-falls-kragh-publiceringar/
- ↑ ”Åsa Linderborg och Bengt Ohlsson har blivit ett par”, Expressen, 19 marca 2021 [dostęp 14 września 2025]. https://www.expressen.se/noje/asa-linderborg-och-bengt-ohlsson-har-blivit-ett-par/
- 1 2 3 4 5 Åsa Linderborg [online], Wahlström & Widstrand [dostęp 2018-06-02] (szw.).
- ↑ Expressens pris till Åsa Linderborg, „Aftonbladet”, 14 lutego 2008 [dostęp 2018-06-02] (szw.).
- ↑ Mathilde B. Aarseth, Vant årets neshorn [online], Klassekampen, 24 grudnia 2014 [dostęp 2018-06-02] (norw.).
