Ælfric

Ælfric zwany Grammaticusem, albo Elfrykiem Gramatykiem^[1] (ur. ok. 955^[2], zm. ok. 1015^[3] lub po 1020^[2]) – anglosaski mnich z zakonu benedyktynów i pisarz tworzący zarówno po łacinie, jak i w języku staroangielskim^[2].

W historii literatury Addison pozostaje przede wszystkim mistrzem eseju i twórcą galerii charakterystycznych postaci klubu Spectatora, które zapoczątkowały rozwój powieści obyczajowej^[2]. Wizerunek pisarza jako wzorcowego angielskiego dżentelmena utrwala jego korespondencja opublikowana w tomie Letters (1954). W Polsce wybór esejów ze Spectatora ukazał się w przekładzie Zofii Sinkowej, a jego poezje tłumaczyli m.in. Ludwik Kamiński, Jan Kasprowicz i Stefan Rosołowski^[2].

Był członkiem zakonu benedyktynów. Kształcił się w klasztorze benedyktyńskim w Winchesterze, pod kierunkiem Etelwolda, który był tam biskupem w latach 963-984. Należy przypuszczać, że w Winchesterze odznaczył się jako uczony ponieważ w roku 987 został wysłany do opactwa w Cernel (obecnie Cerne Abbas w Dorset) aby nauczać tamtejszych mnichów. Spędził tam większość życia. Od roku 1005 był opatem klasztoru w Eynsham (obecnie Evesham w Worcestershire). Od 1005 pełnił funkcję opata klasztoru w Eynsham (dzisiejsze Evesham w Worcestershire)^[2].

Dla potrzeb nowicjuszy zakonnych opracował adaptację łacińskiego podręcznika gramatyki autorstwa Prisciana oraz opracował własny podręcznik Colloquay (Rozmowa). Były to ćwiczenia w formie dialogów z retoryki łacińskiej wraz z obszernymi wyjaśnieniami w języku staroangielskim^[2]. Przełożył na angielski, dodając własny komentarz, siedem pierwszych ksiąg Starego Testamentu^[2] i uzupełniając je autorskim komentarzem^[2].

W dziejach zapisał się jako autor Kazań powszechnych^[1] (ang. Catholic Homilies, 989–1002^[3]), dzieła kompilacyjnego zawierającego przekłady opowieści biblijnych, dzieł Ojców Kościoła^[2] oraz żywotów świętych. Dzieło to cieszyło się w średniowiecznej Anglii wyjątkową popularnością, a jego harmonijna kompozycja oraz rytmiczna, aliteracyjna proza sytuują Ælfrica wśród najwybitniejszych przedstawicieli piśmiennictwa staroangielskiego^[2].

• Edward D. English: Encyclopedia of the Medieval World. Wyd. 1. Nowy Jork: Facts on File Inc., 2005. ISBN 0-8160-4690-5.
• Jerzy Rajman: Encyklopedia średniowiecza. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2006. ISBN 83-7435-263-9.
• Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971.

• angielskie opracowanie homilii Ælfrica na temat ksiąg: Judyty, Estery i Machabejskich (ang.)

• literatura angielska.