Łapawica

Przykłady łapawic

Łapawica - to rodzaj rękawicy dwukomorowej, gdzie jedna z nich jest przeznaczona na kciuk, a druga na pozostałe palce^[1]. Dzięki takiej budowie łapawica zapewnia lepszą izolację termiczną, ze względu na mniejszą powierzchnię utraty ciepła z okolic palców^[2][3] oraz umożliwia podwinięcie palców i ogrzewanie ich w ten sposób ciepłem swojej dłoni^[4].

Ludzie prawdopodobnie używali łapawic w różnych kulturach od tysiącleci, ale wełna i inne materiały używane do konstruowania odzieży ulegają szybkiej biodegradacji, co ogranicza ilość istniejących reliktów^[5].

Przetrwało jednak kilka przedstawień łapawic ze Starożytnego Egiptu, a niektóre rękawice znalezione w egipskich piramidach zostały opisane jako przypominające łapawice, przy czym kolekcja egiptologa Roberta Haya rzekomo zawierała „lniany rękaw i łapawicę w jednym kawałku”^[6].

Łapawice stanowią też od wieków ważną część kultury łotewskiej. Tradycja głosi, że zanim niezamężna dziewczyna wyszła za mąż, musiała wypełnić skrzynię nadziei, której łapawice były ważną częścią. Najbogatsze skrzynie zawierały kilkaset par ręcznie robionych łapawic. Następnie były one dawane jako prezenty. Wczesna tradycja nazywa ten proces dawania "dedykacją". Rękawiczki dawano teściowej, teściowi, szwagrowi i innym osobom zaangażowanym w organizację ślubu, a każda rękawica musiała być dziana używając innych wzorów^[7], które miały swoją symbolikę i znaczenie często łączące się z mitologią i nawiązujące do lokalnych bóstw^[8]. Niektóre z najwcześniejszych dobrze zachowanych eksponatów łapawic pochodzą właśnie z terenów Łotwy i datuje się je na około 1000 rok n.e. Łapawice również dzisiaj stanowią ważną część kultury i łotewskiego stroju narodowego^[9][8].

Innym przykładem jest chociażby okaz znaleziony podczas wykopalisk we wczesnośredniowiecznym mieście handlowym Dorestad w Holandii. W obszarze portowym odkryto łapawicę z wełny datowaną na VIII lub wczesny IX wiek^[10][11]. Dwie leworęczne skórzane łapawice znalezione na statku Mary Rose uważa się za używane do sokolnictwa^[12]. Z czasów Elżbiety I Tudor przetrwały haftowane „łapawice z mankietami”, które zostały wykonane z karmazynowego jedwabnego aksamitu, satyny i cekinów, z nicią i przędzą barwioną na dwanaście różnych kolorów^[13].

Kiedy w XVI wieku w Anglii dzierganie stało się bardziej popularne, łapawice były produkowane w domu z wełny. Z tego okresu przetrwała jedna z najwcześniejszych znanych łapawic dziecięcych^[14].

Wielu ludzi żyjących w zimnym klimacie w tym wokół koła podbiegunowego używało łapawic, ze względu na ich właściwości ochrony termicznej w tym ludy bałtyckie, rdzenni amerykanie^[15] czy wikingowie^[16].

• Rękawiczki
• Mitenka
• Mufka
• Tkanie rękawic furmańskich

• Przykłady i znaczenie wzorów używanych na klasycznych łotewskich łapawicach