Łucja Ginko

Łucja Ginko
Portret Łucji Ginko
Łucja Ginko (2000)
Data i miejsce urodzenia

13 grudnia 1947
Chorzów

Data i miejsce śmierci

21 grudnia 2018
Tarnowskie Góry

Miejsce spoczynku

cmentarz parafialny w Zbrosławicach

Zawód, zajęcie

literaturoznawczyni, wykładowczyni akademicka, urzędniczka samorządowa

Narodowość

polska

Tytuł naukowy

doktor

Alma Mater

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Stanowisko

dyrektorka Wydziału Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego

Rodzice

Wacław Herman
Hildegarda z domu Dziuba

Małżeństwo

Wojciech Ginko

Dzieci

Agnieszka Ginko-Humphries
Jakub Ginko

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Łucja Ginko (ur. 13 grudnia 1947 w Chorzowie, zm. 21 grudnia 2018 w Tarnowskich Górach[1]) – polska literaturoznawczyni, wykładowczyni akademicka, ekspertka w dziedzinie zarządzania kulturą, urzędniczka.

Życiorys

Córka Wacława Hermana i Hildegardy[1] z domu Dziuba. Ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Śląskim, gdzie prowadziła zajęcia z literatury romantycznej w Instytucie Filologii Polskiej (1970–1984). W 1977 obroniła na Uniwersytecie Warszawskim napisany pod kierunkiem Teresy Kostkiewiczowej doktorat „Pejzaż w poezji wczesnoromantycznej”[2].Przez wiele lat wykładała na Wydziale Teatru Tańca w Bytomiu Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie[3]

W 1990 podjęła pracę w Wydziale Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach, od 1992 do 1999 pełniła funkcję dyrektorki tego Wydziału, w latach 1999–2009 dyrektorki Wydziału Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego[4], a następnie doradczyni marszałka ds. kultury (2009–2013)[5]. Po transformacji ustrojowej i reformie samorządowej budowała system zarządzania kulturą w województwie śląskim i regionalną politykę kulturalną, organizując m.in. pierwszy w województwie Kongres Kultury na Górnym Śląsku (1998) oraz Kongres Kultury Województwa Śląskiego (2010)[6][7].

Kierowany przez nią Wydział Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego wypracował mechanizmy wsparcia dla instytucji kultury i artystów, w tym samorządowy program stypendialny ustanowiony w 2002 roku[8]. Doprowadziła do powstania festiwalu Ars Cameralis, utworzonego z Górnośląskiego Festiwalu Sztuki Kameralnej. W latach 1992–1993 kierowała jego pierwszymi edycjami[9]. Przez wiele lat była promotorką powstania nowoczesnej siedziby Biblioteka Śląska przy placu Rady Europy 1 w Katowicach. W 1999 roku została uhonorowana Nagrodą Amicus Librorum, przyznawaną Przyjaciołom Biblioteki Śląskiej[10].

Współpracując z Elżbieta Bieńkowska przygotowywała instytucje kultury województwa śląskiego do aplikowania o pierwsze środki unijne, co umożliwiło realizację projektów rewitalizacyjnych oraz budowę i modernizację siedzib instytucji kultury w regionie[11]. Zainicjowała i wdrażała – wraz z zespołem roboczym – „Strategię rozwoju kultury w województwie śląskim na lata 2006–2020”[12] pierwszy w Polsce regionalny dokument tego typu, który za cel strategiczny uznawał wspieranie instytucji kultury jako element budowy kapitału społecznego oraz zrównoważonego rozwoju kultury w regionie[13]. Stanowiło to model nowoczesnego podejścia do zarządzania kulturą przez jednostki samorządowe. [14] Dzięki realizacji „Strategii”, którą kierowany przez nią Wydział Kultury wdrażał przez wiele lat, powstały nowoczesne siedziby instytucji kultury, którym zapewniono stabilne dofinansowanie. [15]

Podczas Kongresów Kultury Polskiej organizowanych w Warszawie (2010–2011) postulowała rozwój partnerstw lokalnych oraz włączanie organizacji pozarządowych i podmiotów prywatnych w mechanizmy wsparcia kultury. [16]

Była jedną z inicjatorek i długoletnich promotorek powstania nowej siedziby Muzeum Śląskie w Katowicach na terenie dawnej kopalni, działając od 2004 roku na rzecz wykorzystania terenów poprzemysłowych i przeniesienia muzeum do nowej lokalizacji[17]. [18]

Przez wiele lat współpracowała m.in. z **Stanisław Hadyna**, Lechem Szarańcem, **Jan Malicki (polonista)**, Leszkiem Jodlińskim, Bogdanem Toszą, Dariuszem Miłkowskim, **Robert Talarczyk**, **Tadeusz Serafin**, Maciejem Klussem, Markiem Zielińskim i wieloma innymi dyrektorami i twórcami. [19] Do końca życia wspierała artystów i działaczy kultury[20].

Do śmierci pełniła funkcję przewodniczącej Rady Programowej Teatru Śląskiego, Forum Dyrektorów Teatrów Województwa Śląskiego, które założyła i które nazwano później jej imieniem[21] i Komisji Nagrody „Złote Maski”[22].

W 2023 Teatr Śląski ustanowił nagrodę „Kopyto Kultury im. Łucji Ginko”[5].

Życie prywatne

Była pasjonatką jeździectwa – w 1973 wspólnie z mężem, Wojciechem Ginko, założyła i prowadziła przez wiele lat Ośrodek Jeździecki w Zbrosławicach[23]. Redaktorka wspomnieniowej książki Wojciecha Ginko Jeździecka Dolina Zbrosławice, czyli o koniach, ludziach i PRL-u (Zbrosławice 2018, 224 s.)[24]. Jej córka, Agnieszka Ginko-Humphries jest poetką i animatorką życia kulturalnego[25] Syn, Jakub, prowadzi restauracje[26].

Pochowana 4 stycznia 2019 na cmentarzu w Zbrosławicach[27][28].

Odznaczenia

Publikacje

W „Słowniku literatury polskiej XIX wieku”[32] opracowała hasła: „poemat”, „koń”, „list poetycki”.

Książki

Ginkowa Ł., Koń ma duszę w sobie, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1988 (Biblioteka Romantyczna), ISBN 978-83-08-01222-2.[33]

Przypisy

  1. 1 2 Rejestr Spadkowy PL: wyszukiwanie wpisu [online], rejestry-notarialne.pl, 7 czerwca 2019 [dostęp 2026-01-10].
  2. ↑ Wykaz prac habilitacyjnych i doktorskich, „Biuletyn Polonistyczny”, 21/1 (67), s. 6 [dostęp 2026-01-10].
  3. ↑ Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego – filia w Bytomiu: Pożegnanie Łucji Ginko. 2018-12-22. [dostęp 2026-02-02]. (pol.).
  4. ↑ Danuta Lubina-Cipińska: Rozmowa z dr Łucją Ginko, dyrektorem Wydziału Kultury Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach. Samorząd, 2006-11. s. 42–43. [dostęp 2026-01-03]. (pol.).
  5. 1 2 Obchodzimy 116. urodziny Teatru Śląskiego • Europerspektywy [online], 7 października 2023 [dostęp 2026-01-10].
  6. ↑ Rusza Kongres Kultury Województwa Śląskiego. Serwis Województwa Śląskiego, 2010-09-23. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  7. ↑ Trybuna Śląska: Relacja z Kongresu Kultury na Górnym Śląsku (1998). [dostęp 2026-02-02]. (pol.).
  8. ↑ Uchwała Sejmiku nr I/49/13/2002 z dnia 15 kwietnia 2002 – ustanowienie stypendiów w dziedzinie kultury. Biuletyn Informacji Publicznej Województwa Śląskiego. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  9. ↑ Ewa Niewiadomska, Paweł Świerczek, Festiwal Ars Cameralis łączy Picassa i Różewicza. Narodził się z zachcianek [online], katowice.wyborcza.pl, 29 października 2016 [dostęp 2026-01-10].
  10. ↑ Patrycja Kaczmarska śpiewała w Katowicach piosenki ojca. NaszeMiasto.pl. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  11. ↑ Analiza wpływu inwestycji w infrastrukturę kultury i turystyki dofinansowanych z funduszy strukturalnych na rozwój społeczno-gospodarczy poszczególnych gmin i powiatów województwa śląskiego. Academia.edu. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  12. ↑ Strategia rozwoju kultury w województwie śląskim na lata 2006–2020. Biuletyn Informacji Publicznej Województwa Śląskiego. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  13. ↑ Strategia rozwoju kultury w województwie śląskim. Serwis Województwa Śląskiego, 2006-09-07. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  14. ↑ Innowacyjne samorządy dla kultury. Narodowe Centrum Kultury – „Kultura się liczy!”, 25 czerwca 2010. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  15. ↑ Kultura. Serwis Województwa Śląskiego. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  16. ↑ Kongres Kultury Polskiej. E-teatr.pl. [dostęp 2025-11-16].
  17. ↑ Wczoraj zmarła Łucja Ginko. Muzeum Śląskie w Katowicach (Facebook). [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  18. ↑ Akt notarialny dotyczący zamiany działek pod nową siedzibę Muzeum Śląskiego. 2004-12-30. [dostęp 2026-02-02]. (pol.).
  19. ↑ Oświadczenie dyrektorów instytucji kultury. Serwis Województwa Śląskiego, 2009-03-06. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  20. ↑ Lech Majewski: Droga LUSIU… List otwarty do Łucji Ginko. Echo Dnia, 2019-03-01. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  21. ↑ Forum Dyrektorów Teatrów Województwa Śląskiego imienia Łucji Ginko. Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach. [dostęp 2026-01-03]. (pol.).
  22. ↑ Śląskie. Nominacje do Złotych Masek. e-teatr.pl, 2013-03-14. [dostęp 2026-01-03]. (pol.).
  23. ↑ Artur Bober, Łucja i Wojciech Ginko [online], Legendy Polskiego Jeździectwa, 27 listopada 2024 [dostęp 2026-01-10].
  24. ↑ Jeździecka Dolina Zbrosławice. Polska Cyfrowa Biblioteka Jeździecka. [dostęp 2026-01-04]. (pol.).
  25. ↑ Anna Ładuniuk, „Łucja Ginko w wierszach jej córki Agnieszki Ginko”, *Dziennik Zachodni*, 22 grudnia 2019, dostęp: 2 lutego 2026, https://dziennikzachodni.pl/lucja-ginko-w-wierszach-jej-corki-agnieszki-ginko/ar/c6-14674043
  26. ↑ Artur Bober, Łucja i Wojciech Ginko [online], Legendy Polskiego Jeździectwa, 27 listopada 2024 [dostęp 2026-01-10].
  27. ↑ Anna Ładuniuk: Łucja Ginko (1947–2018). Dwie pasje Lusi: kultura i konie. Dziennik Zachodni, 2019-11-01. [dostęp 2026-01-03]. (pol.).
  28. ↑ Patryk Osadnik: Dziś pogrzeb Łucji Ginko – znana osobistość śląskiej kultury spoczęła w Zbrosławicach. Dziennik Zachodni, 4 stycznia 2019. [dostęp 2025-11-16]. (pol.).
  29. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 lutego 2003 r. o nadaniu odznaczeń (M.P. z 2003 r. Nr 34, poz. 446 (ISAP)).
  30. ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl, 12 września 2005 [dostęp 2026-01-10].
  31. ↑ Minister Kultury w Katowicach [online], Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego, 15 września 2005 [dostęp 2026-03-31].
  32. ↑ Józef Bachórz; Alina Kowalczykowa: Słownik literatury polskiej XIX wieku. Wyd. Wydanie II. Wrocław; Warszawa; Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1994, seria: Vademecum Polonisty. ISBN 978-83-04-03251-4.
  33. ↑ Łucja Ginkowa: Koń ma duszę w sobie. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1988, s. cała książka, seria: Biblioteka Romantyczna. ISBN 978-83-08-01222-2.