Ślimakojad czerwonooki

Ślimakojad czerwonooki
	Rostrhamus sociabilis
	(Vieillot, 1817)
	; Samica
	; Samiec
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	jastrzębie
Plemię	Accipitrini
Rodzaj	Rostrhamus; Lesson, 1830
Gatunek	ślimakojad czerwonooki
Synonimy
	Herpetotheres sociabilis Vieillot, 1817;
	Herpetotheres sociabilis Vieillot, 1817;
Podgatunki
	R. s. plumbeus Ridgway, 1874; R. s. levis Friedmann, 1933; R. s. major Nelson & Goldman, 1933; R. s. sociabilis (Vieillot, 1817);
	R. s. plumbeus Ridgway, 1874; R. s. levis Friedmann, 1933; R. s. major Nelson & Goldman, 1933; R. s. sociabilis (Vieillot, 1817);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	; występuje przez cały rok tylko w sezonie lęgowym

Ślimakojad czerwonooki^[5] (Rostrhamus sociabilis) – gatunek średniego, drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Rostrhamus^[5]^[6]. Wyspowo zasiedla bagna Everglades na Florydzie, Kubę, Meksyk, Amerykę Centralną oraz Amerykę Południową – głównie na wschód od Andów aż po północną Argentynę.

Podgatunki i zasięg występowania

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) wyróżnia 4 podgatunki Rostrhamus sociabilis^[6]:

R. sociabilis plumbeus – Floryda.
R. sociabilis levis – Kuba.
R. sociabilis major – wschodni Meksyk, Gwatemala, Belize i północno-zachodni Honduras.
R. sociabilis sociabilis – południowa Nikaragua do północnej Argentyny.

Część autorów nie uznaje podgatunku levis i populację z Kuby zalicza do plumbeus^[3]^[7].

Morfologia

Charakterystyka: Występuje wyraźny dymorfizm płciowy w upierzeniu. Samiec jest niemalże cały szary. Ma czerwone okolice dzioba, żółtą woskówkę i długi, szary, mocno zagięty dziób. Lotki nieco ciemniejsze. Białe pokrywy ogonowe oraz sam ogon. Czarny pasek końcowy, nie do końca czarny; na końcu pozostaje nieco białego. Czerwonawe nogi. Samica cała brunatna, sprawiając wrażenie łuskowanej. Brudnobiały brzuch z grubym, brunatnym kreskowaniem. Białe pokrywy podogonowe, nogi nieco jaśniejsze. Brak czerwonej skóry przy dziobie. U obu płci czerwone oczy. Młode podobne do samic, ale z brązowymi oczami.
Wymiary

długość ciała: 41–46 cm
rozpiętość skrzydeł: 114 cm
masa ciała: 369–379 g

Ekologia i zachowanie

Biotop: Występuje na nizinnych słodkowodnych bagnach, nad jeziorami i stawami, na mokradłach, polach ryżowych, zalanych polach uprawnych i rowach przydrożnych^[8].
Zachowanie: Razem nocuje i żeruje, ogólnie chętnie przebywa w grupkach. W trakcie toków wydaje buczące odgłosy.
Pożywienie: Zazwyczaj słodkowodne ślimaki, głównie z rodzajów Pomacea i Ampullaria, które wyciąga z muszli za pomocą swego silnie zakrzywionego dzioba^[8]. Jeżeli ich nie ma, zjada kraby oraz myszy.
Lęgi: 1–3 lęgów. Termin gniazdowania zmienia się wraz z szerokością geograficzną. Gniazda w luźnych koloniach, gniazdo z patyków umieszczone w trzcinowiskach. Zazwyczaj swoje 2–4 jaj inkubuje przez 26–28 dni. Młode potrafią latać po 40–49 dniach, lecz mogą wcześniej opuścić gniazdo.

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje ślimakojada czerwonookiego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji na około 2 miliony osobników, a jej trend oceniła jako stabilny^[4]. Na Florydzie zagrożony wyginięciem^[9].

Przypisy

↑ Rostrhamus sociabilis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Rostrhamus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-01-09] (ang.).
1 2 Snail Kite (Rostrhamus sociabilis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).
1 2 BirdLife International, Rostrhamus sociabilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2025-2 [dostęp 2026-01-09] (ang.).
1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-09].
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-09]. (ang.).
↑ Reichert, B.E., C.E. Cattau, R.J. Fletcher, Jr., P.W. Sykes Jr., J.A. Rodgers Jr. & R.E. Bennetts: Snail Kite (Rostrhamus sociabilis), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. A.F. Poole) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2026-01-09]. (ang.).
1 2 Species account: Snail Kite Rostrhamus sociabilis. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2010-11-07. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-25)]. (ang.).
↑ Snail Kite, [w:] All About Birds [online], Cornell Lab of Ornithology. Cornell University [dostęp 2026-01-09] (ang.).

Bibliografia

D. Chandler, D. Couzens, E. Dunn, J. Elphic, R. Hume i inni: Fakty o zwierzętach świata: Ptaki. MULTICO, 2008. ISBN 978-83-7073-583-8.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Rostrhamus sociabilis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[itis2-2] Rostrhamus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-01-09] (ang.).

[ibc-3] 1 2 Snail Kite (Rostrhamus sociabilis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).

[iucn-4] 1 2 BirdLife International, Rostrhamus sociabilis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2025-2 [dostęp 2026-01-09] (ang.).

[mk-5] 1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-09].

[ioc-6] 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-09]. (ang.).

[botw-7] Reichert, B.E., C.E. Cattau, R.J. Fletcher, Jr., P.W. Sykes Jr., J.A. Rodgers Jr. & R.E. Bennetts: Snail Kite (Rostrhamus sociabilis), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. A.F. Poole) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. [dostęp 2026-01-09]. (ang.).

[gr-8] 1 2 Species account: Snail Kite Rostrhamus sociabilis. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2010-11-07. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-01-25)]. (ang.).

[aab-9] Snail Kite, [w:] All About Birds [online], Cornell Lab of Ornithology. Cornell University [dostęp 2026-01-09] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]