Święta Prakseda
 Święta Prakseda – obraz przypisywany Janowi Vermeerowi i datowany na lata około 1655. | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Czczona przez | |
| Wspomnienie | |
| Atrybuty | |
| Patronka |
panien i samotnych kobiet |
| Szczególne miejsca kultu | |
Prakseda (łac. Praxeda, Praxedes, Praxedis) – Rzymianka żyjąca w I lub II wieku, męczennica wczesnochrześcijańska, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według przekazów hagiograficznych była córką rzymskiego senatora Pudensa.
Życiorys i legendy
Informacje o życiu Praksedy opierają się na tradycji. Według Złotej legendy żyła ona w I lub II wieku. Była córką rzymskiego senatora Pudensa, który miał zostać nawrócony przez Apostoła Piotra jako jeden z pierwszych chrześcijan. O Pudensie wspomina Paweł z Tarsu w 2. Liście do Tymoteusza[1]. Przekazy głoszą, że Pudens miał dwie córki: Praksedę i Pudencjanę (część źródeł uznaje tę drugą za postać fikcyjną), a także dwóch synów: Donatusa i Tymoteusza, o których losach brak informacji w źródłach.
Siostry najprawdopodobniej poniosły śmierć męczeńską. Według legendy zostały ukarane za pochowanie innych męczenników wczesnochrześcijańskich, co było sprzeczne z prawem rzymskim.
Johann Peter Kirsch w Encyklopedii katolickiej (1913) wskazuje[2], że w rzymskich katakumbach znajdują się groby dwóch męczennic o imionach Prakseda i Pudencjana. Historycy nie ustalili jednoznacznie, czy pochowane tam kobiety były faktycznie córkami Pudensa, czy też legendy dotyczące osób żyjących w różnych okresach połączyły się w jedną opowieść.
Kult
Relikwie Praksedy i Pudencjany znajdują się w jednym z najstarszych kościołów w Rzymie – bazylice św. Praksedy.
Kult w Polsce
Kościół pod wezwaniem św. Praksedy znajduje się w Dokudowie na Podlasiu. Świątynię wzniesiono z fundacji Karola Stanisława Radziwiłła w 1696 roku jako cerkiew unicką. W 1875 roku z polecenia rządu carskiego budynek przejął Kościół prawosławny. W 1928 roku świątynię odbudowano (po pożarze z 1915 roku) w obrządku wschodniosłowiańskim. Obecnie świątynią zarządza Kościół rzymskokatolicki[3].
Dzień obchodów
Wspomnienie liturgiczne Praksedy obchodzone jest 21 lipca, natomiast jej siostry Pudencjany – 19 maja[4].
W kulturze
Nawiązanie do postaci świętej i poświęconej jej bazyliki pojawia się w literaturze. Angielski poeta Robert Browning napisał wiersz zatytułowany The Bishop Orders His Tomb at Saint Praxed's Church[5].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ 2Ti 4,21 w przekładach Biblii.
- ↑ Kirsch 1913 ↓.
- ↑ na podstawie serwisu diecezji siedleckiej
- ↑ Prakseda i Pudencjana (Potencjana) na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
- ↑ Robert Browning: The Bishop Orders His Tomb at Saint Praxed's Church. poetryfoundation.org. [dostęp 2018-07-21]. (ang.).
Bibliografia
- Johann Peter Kirsch, Praexedes and Pudentia, [w:] Catholic Encyclopedia, 1913 (ang.).
- Praxedes and Pudentiana, [w:] The Original Catholic Encyclopedia [zarchiwizowane z adresu 2009-01-01] (ang.).
- Praxedis [online], Ökumenisches Heiligenlexikon (niem.).