Świstun chilijski
| Mareca sibilatrix[1] | |||
| (Poeppig, 1829) | |||
 Samiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
świstun chilijski | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 występuje przez cały rok poza sezonem lęgowym | |||
Świstun chilijski[3] (Mareca sibilatrix) – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący południową część Ameryki Południowej. Nie wyróżnia się podgatunków[4][5][6]. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Występowanie
Ameryka Południowa – południowa i środkowa Argentyna oraz południowe i środkowe Chile, Falklandy. Częściowo wędrowny, zimą na północy osiąga południowy Paragwaj i południowo-wschodnią Brazylię[4].
Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wymienia go na liście gatunków stwierdzonych w Polsce, lecz nie zaliczonych do awifauny krajowej (kategoria E w klasyfikacji AERC – pojaw nienaturalny)[7].
Morfologia
Długość ciała 43–54 cm, masa ciała 720–1085 g[4].
Upierzenie obu płci bardzo podobne. Głowa czarna z zielonkawym połyskiem, rozległą białą maską i mniejszą plamką na pokrywach usznych. Pierś łuskowana, boki rudawe, barkówki jasne, wydłużone. Kiedy leci, widać duże, białe pokrywy skrzydłowe i zielono połyskujące lusterko. Kuper biały, ogon czarny. Spód skrzydeł jasny; podbrzusze białe. Młode ptaki są bardziej matowe.
Ekologia
Pospolity na słodkowodnych jeziorach i mokradłach. Może odbywać wędrówki na pierzowiska, podczas zimy wędruje na północ. Zwykle spotykany w stadach; są bardzo głośne, wydają gwiżdżące dźwięki.
Status zagrożenia
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN świstun chilijski nieprzerwanie od 1988 roku jest zaliczany do kategorii LC (najmniejszej troski). W 2023 roku organizacja Wetlands International szacowała, że liczebność populacji mieści się w przedziale 101 500 – 1 002 700 osobników (co przelicza się na 67 700 – 668 000 osobników dorosłych), zaś jej trend oceniła jako stabilny w ciągu 10 lat[2].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Mareca sibilatrix, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Mareca sibilatrix, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ Systematyka za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Anatini Leach, 1819 (wersja: 2024-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-01].
- 1 2 3 C. Carboneras, G. M. Kirwan: Chiloe Wigeon (Mareca sibilatrix). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-05-11]. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- ↑ Aneks. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce do 01.01.2023, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej [online], Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego [dostęp 2026-08-01].
Bibliografia
- Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).