ASTERIX

ASTERIX
Producent

Eurocontrol

Typ

standard/format wymiany danych dozorowych w kontroli ruchu lotniczego

Strona internetowa

ASTERIX (ang. All Purpose Structured EUROCONTROL Surveillance Information EXchange) – zestaw specyfikacji (dokumentów) opisujących na poziomie „bit po bicie” sposób kodowania i wymiany informacji związanych z dozorem (surveillance) oraz innymi zastosowaniami w ATM (Air Traffic Management)[1][2]; format wymiany danych dozorowych w wymaganiach interoperacyjności dla systemów naziemnego dozoru i prowadzenia ruchu na lotnisku (A-SMGCS), m.in. dla danych z radarów i systemów śledzenia (np. kategorie CAT048, CAT062)[3]. W praktyce „wymiana danych w standardzie ASTERIX” oznacza przesyłanie informacji dozorowych (np. z radarów lub z systemów opartych na ADS-B) w formacie zgodnym z tymi specyfikacjami[2].

ASTERIX opisuje sposób definicji i składania danych na warstwie prezentacji i aplikacji (warstwy 6–7) modelu OSI, natomiast nie narzuca rozwiązań dla niższych warstw transmisji (warstwy 1–5)[2]. Projektując ASTERIX zakładano możliwość działania w łączach o ograniczonej przepustowości (minimalny „narzut” danych)[1][4].

Przykładem zastosowania interfejsów ASTERIX w urządzeniach dozorowych jest deklarowana przez producentów obsługa wyjść ASTERIX dla radarów ruchu naziemnego (np. CAT240)[5].

Struktura komunikatów

Specyfikacja Part 1 opisuje podstawową strukturę komunikatów ASTERIX oraz reguły kodowania/odkodowania[2]. W klasycznym mechanizmie „blokowania” (ASTERIX Data Block) ramka danych składa się z pola kategorii CAT (1 oktet), pola długości LEN (2 oktety) oraz jednego lub wielu rekordów danych (Data Records)[2]. W obrębie rekordu dane są selekcjonowane przez pole FSPEC (Field Specification), które bitowo wskazuje, jakie pola danych są obecne w rekordzie; mechanizm FX pozwala rozszerzać FSPEC na kolejne oktety, gdy potrzeba większej liczby pól[2]. Skład i kolejność pól w rekordzie opisuje ang. User Application Profile (UAP), standaryzowany dla danej kategorii ASTERIX[2].

Kategorie ASTERIX

Biblioteka ASTERIX obejmuje dokument Part 1 (reguły ogólne) oraz specyfikacje kategorii (części 2 i wyższe), które definiują kodowanie informacji dla konkretnych zastosowań[1][2]. Każda kategoria ma przypisany numer (zakres 000–255), a EUROCONTROL publikuje zestawienia przypisanych kategorii i ich przeznaczenia[1][6]. Przykładowo:

  • CAT021 opisuje format transmisji komunikatów ADS-B (ADS-B Target Reports).[7].
  • CAT062 opisuje format przekazywania danych śledzeń systemowych (System Track Data, SDPS Track Messages).[8].
  • CAT240 dotyczy transmisji wideo z radaru obrotowego (Radar Video Transmission).[9].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 ASTERIX – All-purpose structured EUROCONTROL surveillance information exchange [online], EUROCONTROL, 23 listopada 2021 [dostęp 2026-02-23].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 EUROCONTROL Specification for Surveillance Data Exchange – Part 1: All Purpose Structured EUROCONTROL Surveillance Information Exchange (ASTERIX), EUROCONTROL, 7 grudnia 2020, ISBN 978-2-87497-028-3 [dostęp 2026-02-23] (ang.).
  3. ↑ A. Gilbert, A-SMGCS Technical Requirements – Ground [online], EMMA2 (European Airport Movement Management by A-SMGCS, Part 2), 14 lipca 2009 [dostęp 2026-02-23].
  4. ↑ Experimental Trial on Surveillance Data Exchange in SWIM Environment (SWIM TF/5 – IP/05) [online], International Civil Aviation Organization, sierpień 2021 [dostęp 2026-02-23].
  5. ↑ Saab SR-3 Surface Movement Radar Reaches Acceptance At Václav Havel Airport Prague [online], Saab, 29 sierpnia 2016 [dostęp 2026-02-23].
  6. ↑ List of ASTERIX categories and their statuses [online], EUROCONTROL, 22 października 2025 [dostęp 2026-02-23].
  7. ↑ CAT021 – EUROCONTROL Specification for Surveillance Data Exchange ASTERIX Part 12 Category 21 (ADS-B Target Reports) [online], EUROCONTROL, 3 lipca 2025 [dostęp 2026-02-23].
  8. ↑ CAT062 – EUROCONTROL Specification for Surveillance Data Exchange ASTERIX Part 9 Category 062 (SDPS Track Messages) [online], EUROCONTROL, 5 czerwca 2025 [dostęp 2026-02-23].
  9. ↑ CAT240 – EUROCONTROL Specification for Surveillance Data Exchange ASTERIX (Radar Video Transmission) [online], EUROCONTROL, 13 maja 2015 [dostęp 2026-02-23].

Linki zewnętrzne