Aba Gertner

Aba Gertner
Data i miejsce urodzenia

ok. 1924
Ostrowiec

Data i miejsce śmierci

1943
Warszawa

Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”

Aba Gertner lut też Abuś Gertner[1] (ur. ok. 1924 w Ostrowcu, zm. 1943) – polski działacz konspiracji żydowskiej w trakcie II wojny światowej, uczestnik powstania w getcie warszawskim[2].

Życiorys

Pochodził w Ostrowca. Jego rodzice byli zamożnymi hurtownikami cukru[2]. Jego młodszą siostrą była Bajla Gertner[1] (po wojnie zamordowana w trakcie tzw. pogromu kieleckiego w 1946 roku[3]). Aba kształcił się w religijnej szkole podstawowej Jawne oraz w gimnazjum państwowym. W trakcie okupacji niemieckiej związał się z młodzieżowym ruchem Ha-Szomer Ha-Cair, w ramach którego prowadził bibliotekę gniazda w rodzinnym Ostrowcu. W lutym 1943 dotarł do Warszawy, gdzie w kwietniu tego samego roku wziął udział w powstaniu w getcie warszawskim jako uczestnik walk na terenie szopów Toebbensa-Schultza. Zginął mając 19 lat[2].

W 1948 roku został pośmiertnie odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały”[4].

Odniesienia

Siostra Aby, Bela (Bajla Gertner) jest bohaterką wiersza Jacka Podsiadły pt. Słup ze słów[5]. W wierszu tym Aba jako brat Beli przywoływany jest kilkakrotnie między innymi w słowach:

„Trzech z mojej strony”,

„Lejbuś, pamiętaj,

tylko nie obóz!”.

To chłopcy z ŻOB-u,

wyrwani z szopów

Lejb, Cwi i Abuś,

patrzą sposobu,

żeby do grobu

zabrać ze sobą

maksimum szkopów,

obmierzłych szwabów

warczących obok[5].

Przypisy

  1. 1 2 Aba Gertner. jewsofostrowiec.com. [dostęp 2022-07-04].
  2. 1 2 3 Anka Grupińska – Odczytanie listy (Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2014; ISBN 978-83-7536-734-8) str. 62
  3. ↑ Bajla Gertner. jewsofostrowiec.com. [dostęp 2022-07-04].
  4. ↑ M.P. z 1948 r. Nr 43, poz. 192 (ISAP)
  5. 1 2 Słup ze słów. wyborcza.pl. [dostęp 2022-07-06]. (pol.).