Abdulahad Momand

Abdulahad Momand

عبدالاحد مومند

Data i miejsce urodzenia	1 stycznia 1959 Sarda
Data i miejsce śmierci	21 czerwca 2026 Stuttgart
Narodowość	afgańska
Funkcja	badacz
Łączny czas misji kosmicznych	8 dni, 20 godzin i 26 minut
Misje	Sojuz TM-6
Stopień wojskowy	pułkownik
Wyuczony zawód	pilot
Odznaczenia

Abdulahad Momand (paszt. عبدالاحد مومند, ur. 1 stycznia 1959 w miejscowości Sarda w prowincji Ghazni, zm. 21 czerwca 2026 w Stuttgarcie^[1]) – afgański astronauta, Bohater Związku Radzieckiego (1988).

Był Pasztunem. W 1976 ukończył szkołę, później studiował w Instytucie Politechnicznym w Kabulu, w 1978 został powołany do afgańskiej armii i skierowany na szkolenie wojskowe do ZSRR, gdzie uczył się w wojskowych szkołach lotniczych w Krasnodarze (obecnie Krasnodarska Wyższa Wojskowa Lotnicza Szkoła Pilotów) i Kijowie. Po powrocie do Afganistanu służył w siłach powietrznych armii afgańskiej, w 1987 ukończył Akademię Sił Powietrznych im. Gagarina, w listopadzie 1987 uczestniczył w naborze kandydatów do odbycia wspólnego radziecko-afgańskiego lotu kosmicznego, w grudniu 1987 został zakwalifikowany jako jeden z ośmiu kandydatów. W styczniu 1988 został wybrany dublerem głównego kandydata, w lutym 1988 rozpoczął przygotowania w Centrum Kosmicznym im. Gagarina, w kwietniu 1988 został przeniesiony do głównej załogi. Od 29 sierpnia do 7 września 1988 jako badacz-kosmonauta odbywał lot statkiem kosmicznym Sojuz TM-6 i na stacji kosmicznej Mir wraz z Władimirem Lachowem i Walerijem Polakowem. Po powrocie ukończył Akademię Sztabu Generalnego i pracował w Afgańskim Instytucie Badań Kosmicznych. Poza tym przez 6 miesięcy był wiceministrem lotnictwa cywilnego Afganistanu. Po objęciu władzy w Afganistanie przez talibów był zmuszony udać się za granicę; wyjechał do Indii. Później zamieszkał w Stuttgarcie, przyjął niemieckie obywatelstwo. Zmarł w wyniku choroby nowotworowej^[1].

Był pierwszym obywatelem Afganistanu, który odbył lot kosmiczny.

Źródło^[2].

• Bohater Afganistanu (1988)
• Order „Słońce Wolności”
• Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (7 września 1988)
• Order Lenina (7 września 1988)
• Universal Astronaut Insignia za lot orbitalny (nr 208) – Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych (Association of Space Explorers)^[3]

• alfabetyczna lista astronautów
• grupy i oddziały kosmonautów

• Abdul Ahad Mohmand, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-09-30]  (ang.).
• http://www.spacefacts.de/bios/international/english/mohmand_abdol.htm (ang.)
• http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2289 (ros.)