Abrahamów

Abrahamów
Ilustracja
Pocięte poletkami pól stoki Abrahamowa od strony Żabnicy
Państwo

 Polska

Położenie

Żabnica, Cięcina

Pasmo

Beskid Żywiecko-Orawski

Wysokość

857 m n.p.m.

Położenie na mapie gminy Węgierska Górka
Mapa konturowa gminy Węgierska Górka, w centrum znajduje się czarny trójkącik z opisem „Abrahamów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Abrahamów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Abrahamów”
Położenie na mapie powiatu żywieckiego
Mapa konturowa powiatu żywieckiego, w centrum znajduje się czarny trójkącik z opisem „Abrahamów”
Ziemia49°34′51,0″N 19°10′26,5″E/49,580833 19,174028

Abrahamów – szczyt i grzbiet górski w Grupie Lipowskiego Wierchu i Romanki w Beskidzie Żywieckim. Jedna i druga formacja znajdują się w grzbiecie odgałęziającym się w kierunku południowo-zachodnim od wierzchołka Skały (946 m). Grzbiet ten osiąga kotę 857 m n.p.m., nazywaną szczytem Abrahamowa, gdzie skręca ku północnemu zachodowi i przez Grapę (613 m) oraz Bukowinę (510 m) ciągnie się do doliny Soły w Węgierskiej Górce pomiędzy dolinami potoków Żabniczanka i Cięcinka. Sam grzbiet na dość połogim odcinku ok. 2 km bezpośrednio za szczytem Abrahamowa również określany jest mianem Abrahamowa. Niezalesiony wierzchołek Abrahamowa (857 m) stanowi dobry punkt widokowy[1][2].

Opis szczytu

Grzbietem Abrahamowa biegnie granica między dwoma miejscowościami; stoki południowo-zachodnie należą do miejscowości Żabnica, stoki północno-zachodnie do miejscowości Cięcina – obydwie w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Węgierska Górka. Pola uprawne tych miejscowości dochodzą niemal pod sam grzbiet Abrahamowa, tak, że w większości jest on bezleśny[3]. Dawniej był jeszcze bardziej bezleśny, w XIX wieku Żywiecczyzna była tak przeludniona, że uprawiano poletka i wypasano bydło i owce po szczyty gór, szczególnie tych bliżej centrum miejscowości. Obecnie na wielu dawnych poletkach uprawnych i polanach Abrahamowa (szczególnie tych wyżej położonych) z powodów ekonomicznych zaprzestano ich rolniczego wykorzystywania i pozostawione swojemu losowi stopniowo zarastają chaszczami i lasem[4], co widać również na zdjęciach lotniczych mapy Geoportalu[3]. Zarastanie to zagraża występującym na nich roślinom łąk i hal górskich. M.in. rośnie tutaj rzadki w Polsce i chroniony prawnie dzwonek piłkowany[5].

Przy szlaku turystycznym po północnej stronie szczytu Abrahamowa jest krzyż upamiętniający 28-letniego turystę, który zmarł tutaj w 2008 roku[4], na szczycie znajduje się punkt triangulacyjny[2], a nieco przed szczytem krzyż pamięci partyzantów z okresu II wojny światowej. Na stoku północno-zachodnim jest należące do Cięciny osiedle Abramów, dalej szlak turystyczny prowadzi przez tereny wsi Żabnica, w jednym z jego domów jest „Agroturystyka Abrahamów”[4].

Nazwa

Nazwa szczytu i grzbietu Abrahamów pochodzi od należącego do Cięciny osiedla Abramów (p. wyżej). Nazwę Abramów wymieniał kilkakrotnie już Andrzej Komoniecki (1658–1728), autor „Chronografii albo Dziejopisu Żywieckiego”. Raz wprost jako osiedle Cięciny (Cięcina z Abramowym)[6], a raz jako górę lub halę (z lokalizacją w rejonie dzisiejszego szczytu Abrahamowa)[7.1]. W „Dziejopisie (...)” pod rokiem 1677 wspominany jest również ...Paweł Biegun z Abramowa w farze radzichowskiej we wsi Cięcinie[7.2], a następnie pod rokiem 1696 tenże (?) ...Paweł Biegun z Abramowa jako fundator dzwonu do kościoła w Rajczy[7.3][8].

W XIX w. na mapach austriackich pojawiła się dla omawianego odcinka grzbietu zniekształcona nazwa Abrahamów, później powielana na mapach polskich. Komisja Nazewnicza Turystyki Górskiej Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w 1981 r. zatwierdziła arbitralnie dla tej formacji nieco zniekształconą (z góralska) nazwę Jabramów[9], która jednak nie przyjęła się. Państwowy rejestr nazw geograficznych i bazująca na nim mapa lotnicza Geoportalu podają nazwę Abrahamów[3], ale na dawnej topograficznej mapie Geoportalu jest nazwa „Góra Abramów”[2].

Szlaki turystyczne
szlak turystyczny czerwony Węgierska Górka – Grapa – Abrahamów – Słowianka – hala Pawlusia – hala Rysianka (Główny Szlak Beskidzki)[1]

Przypisy

  1. 1 2 Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-084-3.
  2. 1 2 3 Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2025-02-07].
  3. 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-02-07].
  4. 1 2 3 Stanisław Figiel, Urszula Janicka-Krzywda, Wojciech W. Wiśniewski Piotr Krzywda, Beskid Żywiecki: przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2012, s. 133, 177, ISBN 978-83-62460-30-4.
  5. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirek, Czerwona księga Karpat Polskich, Warszawa: Instytut Botaniki PAN, 2008, ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. ↑ Andrzej Komoniecki: Chronografia albo Dziejopis Żywiecki. Żywiec: Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, 1987, s. 19.
  7. Andrzej Komoniecki: Chronografia albo Dziejopis Żywiecki (...).
    1. ↑ S. 21.
    2. ↑ S. 232.
    3. ↑ S. 594.
  8. ↑ Należy zaznaczyć, że redaktorzy wydania „Dziejopisu (...)” z 1987 r. w przypisach w obu przypadkach dotyczących Pawła Bieguna ewidentnie źle lokują ów Abramów, raz ...na wschód od Wielkiej Raczy, a następnie jako górę ...pomiędzy Wielką Raczą a Przegibkiem, na południe od Rycerki, sugerując się zapewne sytuowanym tam na współczesnych mapach szczytem Abramów
  9. ↑ Aleksy Siemionow, Ziemia Wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza, Wadowice: Komisja Turystyki Górskiej Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w Wadowicach, 1984, s. 373.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.