Abram Mendel Kagan

Abram Mendel Kagan
Ryszard Sierpiński, Wilhelm Müller
Ilustracja
Zdjęcie z akt śledztwa
Data i miejsce urodzenia

15 maja 1905
Łódź

Data i miejsce śmierci

31 lipca 1939
Moskwa

Przyczyna śmierci

rozstrzelanie

Miejsce spoczynku

Cmentarz Doński

Zawód, zajęcie

działacz komunistyczny, publicysta, redaktor

Narodowość

żydowska

Partia

Komunistyczna Partia Polski

Abram Mendel Kagan ps. Artur, Filip, Edmund, Maniek, Ryszard, Sierpiński, w ZSRR także pod pseudonimem Wilhelm Müller[1] (ur. 15 maja 1905 w Łodzi, zm. 31 lipca 1939 w Moskwie[1]) – działacz komunistyczny, publicysta, członek Sekretariatu Krajowego KC Komunistycznej Partii Polski, sekretarz obwodowy KPP w Poznaniu, sekretarz Komitetu Warszawskiego KPP i Komitetu Węglowego KPP, kierownik Centralnej Redakcji KPP 1936–1937, redaktor wydawnictwa Sekcji Polskiej Kominternu.

Życiorys

Był synem komiwojażera Jankiela Bera i Chai Sury Rozenberg. Po ukończeniu szkoły powszechnej w sierpniu 1914 wyjechał z rodziną do Moskwy, gdzie uczęszczał do gimnazjum i wstąpił do organizacji syjonistycznej. Latem 1919 powrócił do Łodzi, gdzie ukończył gimnazjum. We wrześniu 1920 odszedł od syjonizmu i związał się z młodzieżową grupą komunistyczną. W czerwcu 1921 został na krótko aresztowany. Od 1922 działacz KPP i Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK), członek Łódzkiego Komitetu ZMK. Jednocześnie działał w legalnym Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej. Od września 1923 propagandysta KPP w dzielnicy Łódź Górna. Od stycznia 1924 sekretarz dzielnicowy KPP Bałuty, a od lutego 1924 członek łódzkiego Komitetu Okręgowego KPP. Za działalność komunistyczną dwukrotnie wydalany z gimnazjum, a w latach 1924–1927 więziony. Był starostą komuny więziennej.

Po zwolnieniu działał w Warszawie, w Wydziale Agitacji i Propagandy Komitetu Warszawskiego KPP. Później pracował w Centralnym Wydziale Propagandy i Agitacji KPP. W końcu października 1927 został sekretarzem okręgowym KPP w Krakowie. Od marca do maja 1928 członek Egzekutywy Komitetu Warszawskiego KPP, następnie sekretarz okręgowy KPP na Górnym Śląsku. W latach 1928–1932 ponownie więziony, następnie w związku z wymianą więźniów wyjechał do ZSRR.

W latach 1932–1933 wykładowca historii KPP w polskim sektorze Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej i Komunistycznego Uniwersytetu Mniejszości Narodowych Zachodu. Od października 1933 do kwietnia 1934 pracował w KC KPCz i pisywał artykuły do organu prasowego tej partii Bolszewik. Od maja 1934 organizował Sekretariat Krajowy KC KPP w Kopenhadze. Od czerwca 1935 sekretarz Obwodu Węglowego KPP, a od października 1935 Poznańskiego Komitetu Obwodowego KPP. Od grudnia 1935 do stycznia 1936 sekretarz Komitetu Warszawskiego KPP, następnie kierował Centralną Redakcją partii. Współredaktor Dziennika Popularnego. Od maja 1937 redagował w Brukseli pismo Przegląd. W sierpniu 1937 udał się do Paryża, skąd próbował wyjechać do Hiszpanii, by wziąć udział w wojnie domowej po stronie republikanów, jednak w maju 1938 został wezwany do Moskwy.

19 lutego 1939 został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa i udziału w organizacji sabotażowej i 27 czerwca 1939 skazany na karę śmierci[1]. Rozstrzelany 31 lipca 1939. Zrehabilitowany 26 listopada 1955[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Мюллер Вильгельм (1905) [online], Открытый список [dostęp 2025-10-20] (ros.).

Bibliografia

  • Polski Słownik Biograficzny t. XI, Wrocław-Warszawa-Kraków 1964-1965.