Acartauchenius scurrilis

Acartauchenius scurrilis – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1873 roku przez Octaviusa Pickarda-Cambridge’a na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London” pod nazwą Erigone scurrilis^[1][2]. Opisu dokonano na podstawie samca odłowionego przez Ludwiga Kocha. Miejscem typowym są okolice Norymbergi^[1]. Eugène Simon w 1884 roku opisał samicę i przeniósł omawiany takson do nowego rodzaju Acartauchenius^[3]. Stanowi on dlań gatunek typowy^[2].

Samce osiągają od 1,5 do 2 mm, a samice od 1,7 do 2 mm długości ciała. Karapaks jest brązowy do czarnobrązowego^[4]; u samca jego głowowa część wyniesiona jest w zaokrąglony do prawie stożkowatego płat licznie porośnięty długimi, czarnymi szczecinkami^[1][5]. W widoku bocznym linia od szczytu owego płata do oczu przednio-środkowych opada z bardzo słabym wklęśnięciem pośrodku, a od wysokości oczu przednio-środkowych do krawędzi nadustka jest lekko wypukła. Wszystkie oczy są drobne i umieszczone w czarnych kropkach; oczy przednio-środkowe są najmniejsze i położone w jednej linii z oczami obu par bocznych. Oczy tylno-środkowe są szeroko rozstawione po bokach dołu wyniosłości i tworzą z parą przednio-środkową trójkąt równoboczny^[1]. Odnóża są żółtawobrązowe. Na szarawożółtym do szarego wierzchu opistosomy (odwłoka) występują jaskrawe, poprzeczne paski^[4][5]. Powierzchnię jej porastają dość wyraźne włoski^[1].

Bulbus samca cechuje się pozbawionym grzbietowych płatów tegulum oraz wyciągniętą odsiebnie w długą, zakrzywioną, prawie błoniastą strukturę apofyzą medialną. Dosiebny koniec tej struktury styka się grzbietowo z małym, błoniastym płatkiem zaopatrzonym w spiczasty wyrostek, z boku i poniżej którego biegnie gruba, zesklerotyzowana beleczka. Część radiksowa wyciągnięta jest w krótki i szeroki płat. Część emboliczna przedłużona jest w krótki, zakrzywiony, spiczasty wyrostek, na grzbietowo-bocznej stronie którego kończy się zakrzywionym, półbłoniastym płatem przewód nasienny^[6].

Pająk ten zasiedla głównie suchsze łąki i suche wrzosowiska. Bytuje przede wszystkim w mrowiskach murawki darniowca. Tam też przypuszczalnie osobniki dorosłe aktywne są przez cały lub prawie cały rok. Poza mrowiskami natomiast wędrujące samice obserwuje się od kwietnia do października, a samce od maja do września^[7].

Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Serbii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskiej części Rosji^[4]. W Azji notowany jest z anatolijskiej części Turcji (z prowincji Bartın^[5]), Gruzji, południa syberyjskiej części Rosji, Kazachstanu i innych krajów Azji Środkowej^[4][2].