Ada Palmer
![]() Ada Palmer (2017) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Alma Mater |
Simon's Rock at Bard College, Bryn Mawr College, Uniwersytet Harvarda |
| Strona internetowa | |
Ada Palmer (ur. 9 czerwca 1981) – amerykańska historyczka i pisarka, laureatka Nagrody Johna W. Campbella dla najlepszego nowego pisarza w 2017. Jej debiutancka powieść Do błyskawicy podobne została opublikowana w maju 2016[1]. Dzieło spotkało się z uznaniem krytyków i było nominowane do Nagrody Hugo za najlepszą powieść[2]. Jej książki dwukrotnie zdobyły tytuł Zagranicznej Książki Roku według miesięcznika „Nowa Fantastyka”[3][4].
Wczesne życie i edukacja
Ada Palmer to córka inżyniera komputerowego Douglasa Palmera i artystki Laury Higgins Palmer. Urodziła się w Waszyngtonie, ale dorastała w Annapolis w stanie Maryland, gdzie uczęszczała do Key School[5]. Rozpoczęła dwuletnie studia licencjackie w wieku 15 lat w Bard College w Simon's Rock, a następnie przeniosła się do Bryn Mawr College, gdzie w 2001 uzyskała licencjat z historii[6]. Następnie uzyskała tytuł magistry i doktor historii na Uniwersytecie Harvarda w 2003 i 2009[7][5][8].
Kariera literacka
Jej debiutancka powieść, pierwsza z cyklu Terra Ignota, Do błyskawic podobne, została opublikowana w 2016 i zdobyła nominację do Nagrody Hugo w 2017[2]. Była opisywana jako dzieło inspirowane zarówno fantastyką naukową, jak i powieścią historyczną[9], co potwierdziła sama autorka[10]. W ramach cyklu ukazały się w sumie cztery powieści.
Palmer zapowiedziała kilka nadchodzących projektów, w tym Hearthfire, pierwszą powieść z nowej serii powieści historycznych o mitologii wikingów; oraz The Wrath of Abaia, pisaną wspólnie z Jo Walton[11].
Życie prywatne
W 2004 zdiagnozowano u Palmer chorobę Leśniowskiego-Crohna i zespół policystycznych jajników. Jest ona działaczką na rzecz osób niepełnosprawnych[12].
Twórczość
Fikcja
Cykl Terra Ignota
| Część | Polski tytuł | Oryginalny tytuł | Rok oryginalnego wydania | Oryginalny wydawca | Oryginalny ISBN | Polski wydawca | Polski ISBN | Komentarz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Do błyskawicy podobne | Too Like the Lightning | 2016 | Tor Books | ISBN 978-0765378002 | Wydawictwo Mag | ISBN 978-83-7480-715-9 | |
| 2 | Siedem kapitulacji | Seven Surrenders | 2017 | ISBN 978-0765378026 | ISBN 978-83-66409-42-2 | |||
| 3 | Zdecydowani na walkę | The Will to Battle | ISBN 978-1-78669-956-5 | ISBN 978-83-66712-05-8 | ||||
| 4 | Być może gwiazdy | Perhaps the Stars | 2021 | ISBN 978-0765378064 | ISBN 978-83-67023-46-7 |
Twórczość non-fiction
| Oryginalny tytuł | Rok oryginalnego wydania | Oryginalny wydawca | Oryginalny ISBN | Komentarz |
|---|---|---|---|---|
| The Recovery of Ancient Philosophy in the Renaissance: A Brief Guide | 2008 | Leo S. Olschki, Firenze | ISBN 978-88-222-5769-7 | Współautor James Hankins |
| Reading Lucretius in the Renaissance | 2014 | Harvard University Press, Cambridge | ISBN 978-0-674-72557-7 | |
| Inventing the Renaissance: The Myth of a Golden Age | 2025 | University of Chicago Press, Chicago | ISBN 978-0-226-83797-0 |
Odbiór
Aleksandra Klęczar w felietonie dla miesięcznika „Nowa Fantastyka” twierdzi, że Ada Palmer w swoim cyklu Terra Ignota testuje na czytelnikach ideę pisania w stylu dawnych filozofów, by wyrazić to, jak ich idee mogłyby zostać wcielone w życie w fikcyjnym XXV wieku. Palmer kreuje świat, w którym porusza tematy wolnej woli, wolności, zniewolenia, cenzury, autocenzury, polityki i filozofii społecznej. Według Klęczar, Palmer wplata w swój tekst idee, zadając czytelnikowi pytania, jednak nie pozostawiając jasnych odpowiedzi[13].
Nagrody i nominacje
| Rok | Nagroda | Publikacja | Wynik | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| 2017 | Nagroda Hugo | Do błyskawicy podobne | Nominacja | [14] |
| Nagroda Jamesa Tiptree Jr. | Nominacja | |||
| Nagroda Comptona Crooka | Wygrana | |||
| Nagroda Astounding dla nowego pisarza | - | Wygrana | ||
| 2018 | Nagroda Locusa za powieść SF | Siedem kapitulacji | Nominacja | |
| 2020 | Zagraniczna książka roku | Do błyskawicy podobne | Wygrana | [15] |
| 2021 | Siedem kapitulacji | Nominacja | [16][17] | |
| 2022 | Nagroda Hugo za najlepszy cykl | Terra Ignota | Nominacja | [14] |
| 2023 | Zagraniczna książka roku | Być może gwiazdy | Wygrana | [18][18] |
Przypisy
- ↑ Historian Ada Palmer's debut sci-fi novel receives acclaim, award nominations | Division of the Social Sciences [online], socialsciences.uchicago.edu [dostęp 2026-03-16] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-12] (ang.).
- 1 2 Katharine Trendacosta, Here Are the 2017 Hugo Awards Finalists [online], Gizmodo, 4 kwietnia 2017 [dostęp 2026-03-16] (ang.).
- ↑ Nagrody „Nowej Fantastyki” przyznane [online], Rynek książki [dostęp 2026-03-16].
- ↑ NAGRODY „NOWEJ FANTASTYKI” 2020 – WYNIKI [online].
- 1 2 g, Ada Palmer: Beyond the Exponential Age [online], Locus Online, 14 maja 2018 [dostęp 2026-03-16] (ang.).
- ↑ Ada Palmer, ADA PALMER Curriculum Vitae [online].
- ↑ Gregory Barber, Ada Palmer and the Weird Hand of Progress, „Wired”, ISSN 1059-1028 [dostęp 2026-03-16] (ang.).
- ↑ Jason Heller, Science, Fiction And Philosophy Collide In Astonishing 'Lightning', „NPR”, 10 maja 2016 [dostęp 2026-03-16] (ang.).
- ↑ What’s so brilliant about Ada Palmer’s Too Like the Lightning — Crooked Timber [online], crookedtimber.org [dostęp 2026-03-22].
- ↑ The Big Idea: Ada Palmer [online], Whatever, 11 maja 2016 [dostęp 2026-03-22] (ang.).
- ↑ End of 2022 Reflections & Plans | Ada Palmer [online], Patreon [dostęp 2026-03-22] (wł.).
- ↑ Gregory Barber, Ada Palmer and the Weird Hand of Progress, „Wired”, ISSN 1059-1028 [dostęp 2026-03-22] (ang.).
- ↑ Aleksandra Klęczar, Sprawiedliwe miasta i zawodni mędrcy, „Nowa Fantastyka”, 08 (515), sierpień 2025, s. 3, ISSN 0867-132X (pol.).
- 1 2 sfadb : Ada Palmer Awards [online], www.sfadb.com [dostęp 2026-03-22].
- ↑ Facebook „Nowej Fantastyki” [online], 28 maja 2020.
- ↑ „Nowa Fantastyka” nr 06 (465) 2021, 25 czerwca 2021.
- ↑ „Nowa Fantastyka” nr 04 (463) 2021, 25 marca 2021.
- 1 2 Ogłoszono nominacje do Nagród „Nowej Fantastyki” [online], instytutksiazki.pl, 27 marca 2023 [dostęp 2025-04-16].
