Adam F. Baran
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data urodzenia | |
| Pełne imię i nazwisko |
Adam Franciszek Baran |
| Zawód, zajęcie |
historyk, pisarz, instruktor harcerski |
| doktor habilitowany nauk humanistycznych | |
| Specjalność: historia najnowsza | |
| Alma Mater |
Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Jana Kochanowskiego w Kielcach, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II |
| Doktorat |
2005 – historia |
| Habilitacja |
2015 – historia |
| Instytut | |
| Okres zatrudn. |
od 2002 |
| Nagrody | |
Adam Franciszek Baran (ur. 1968[1]) – polski historyk, pisarz, pedagog, nauczyciel i instruktor harcerski (harcmistrz)[2]. Doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie historii, związany z Instytutem Studiów Politycznych PAN[3]. Zajmuje się historią najnowszą, dziejami harcerstwa w kraju i za granicą oraz problematyką opozycji i oporu społecznego w Polsce[4].
Życiorys
Wykształcenie i praca zawodowa
W 1993 ukończył studia magisterskie w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Jana Kochanowskiego w Kielcach. Od 1994 pracował jako nauczyciel w Szkole Podstawowej nr 3 w Tarnobrzegu. W 1997 ukończył studia podyplomowe z informatyki w Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. W latach 2000–2004 odbył studia doktoranckie z historii na Wydziale Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II[3].
Stopień doktora uzyskał w 2005 na podstawie rozprawy Niepokorni i niezależni. Walka o kształt harcerstwa w Polsce (1980–1990)[5][6]. W 2015 habilitował się na podstawie cyklu prac Młodzież wobec komunizmu po II wojnie światowej, na przykładzie środowisk i organizacji harcerskich w Polsce i za granicą[3][7].
Od 2002 był związany zawodowo z Instytutem Studiów Politycznych PAN. W latach 2002–2005 pracował w Pracowni Badań nad Ziemiami Wschodnimi II Rzeczypospolitej w Zakładzie Najnowszej Historii Politycznej, następnie w latach 2005–2011 jako adiunkt w tej pracowni. W latach 2011–2014 był adiunktem w Zakładzie Historii Ziem Wschodnich, a od 2015 profesorem nadzwyczajnym w tym zakładzie[3].
Uczestniczył w projektach badawczych dotyczących antykomunistycznego podziemia w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1944–1953 oraz międzynarodowych aspektów akcji „Wisła”[3][8].
Działalność harcerska i społeczna
W latach 1986–1990 był instruktorem Środowiskowego Szczepu 6 TDH „Knieja” im. Szarych Szeregów w Tarnobrzegu. W latach 1991–1992 pełnił funkcję komendanta Małopolskiej Chorągwi Harcerzy ZHR, a w 1993 działał w komendzie Lubelskiej Chorągwi Harcerzy ZHR[2]. W latach 2005–2007 był członkiem Zespołu Historycznego ZHR[2].
Od 2008 zasiadał w Radzie Fundacji im. Tomasza Strzembosza. Jest członkiem Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego[2].
Nagrody
W 2013, wraz z Grzegorzem Motyką, Rafałem Wnukiem i Tomaszem Stryjkiem, otrzymał pierwszą nagrodę w II Konkursie Historycznym na najlepsze prace naukowe poświęcone drugiej konspiracji w Polsce za książkę Wojna po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1944–1953[3]. W 2014 współautorzy tej pracy zostali uhonorowani Nagrodą im. Jerzego Giedroycia przyznawaną przez Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie[9].
Wybrane publikacje
- Adam F. Baran: Wywiady Adama Bienia. wstęp, wybór, oprac. i nota biograficzna. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu, 2000. ISBN 83-88006-63-0.
- Adam F. Baran: Walka o kształt harcerstwa w Polsce (1980–1990). Niepokorni i niezależni. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2007. ISBN 978-83-7399-251-1.
- Adam F. Baran: Profesor Strzembosz. Historyk Armii Krajowej, harcerz i wychowawca. Warszawa: Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej, Oficyna Wydawnicza Rytm, 2009. ISBN 978-83-7399-377-8.
- Adam F. Baran: Tarnobrzeg. Szkice z dziejów miasta i jego obywateli. Tarnobrzeg: Wydawnictwo Attyla, 2012. ISBN 978-83-921699-6-3.
- Grzegorz Motyka, Rafał Wnuk, Tomasz Stryjek, Adam F. Baran: Wojna po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1944–1953. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2012. ISBN 978-83-7383-580-1.
- Adam F. Baran: Od pieriestrojki do Karty Polaka. Środowiska i organizacje polskiego harcerstwa na terenie ZSRR i po jego rozpadzie. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2014. ISBN 978-83-64091-20-9.
- Adam F. Baran: Z tymi co zostali... Harcerskie relacje Warszawa – Londyn (1945–1990). Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2016. ISBN 978-83-64091-78-0.
Przypisy
- ↑ Wojna po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1944–1953. Wydawnictwo Naukowe Scholar. [dostęp 2026-06-18]. (pol.).
- 1 2 3 4 Noty o autorach. „Krakowski Rocznik Historii Harcerstwa”, s. 143, 2014. [dostęp 2026-06-18].
- 1 2 3 4 5 6 Dr hab. Adam F. Baran. politic.edu.pl. [dostęp 2026-06-18]. (ang.).
- ↑ Nota biograficzna. „Skaut. Harcerskie Pismo Historyczne”, s. 20, 2012. [dostęp 2026-06-18].
- ↑ Wykaz rozpraw magisterskich i doktorskich. Wydział Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. [dostęp 2026-06-19]. (pol.).
- ↑ Katarzyna Marszałek. Doktoraty i habilitacje z tematyki dotyczącej organizacji harcerskich, w latach 1969–2016. Część I rozprawy doktorskie. „Studia z Teorii Wychowania”, s. 212, 2016. [dostęp 2026-06-19].
- ↑ Katarzyna Marszałek. Doktoraty i habilitacje z tematyki dotyczącej organizacji harcerskich, w latach 1969–2016. Część II. Prace/cykle habilitacyjne. „Studia z Teorii Wychowania”, s. 208, 213, 2016. [dostęp 2026-06-19].
- ↑ Historical and contemporary international aspects of "Operation Vistula" in 1947. Narodowe Centrum Nauki. [dostęp 2026-06-18]. (ang.).
- ↑ Uzasadnienia – Nagroda im. Jerzego Giedroycia. Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. [dostęp 2026-06-18]. (pol.).