Adolf Juzof

Adolf Juzof

Jarosz, Juchnicki

kapitan piechoty
Pełne imię i nazwisko	Adolf Antoni Juzof
Data i miejsce urodzenia	19 maja 1899 Cieszyn
Data i miejsce śmierci	20 maja 1956 Cieszyn
Przebieg służby
Lata służby	1917–1945
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	batalion ON „Krotoszyn”
Stanowiska	dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia

Adolf Antoni Juzof^[a], pseud. „Jarosz”, „Juchnicki” (ur. 19 maja 1899 w Cieszynie, zm. 20 maja 1956 w Cieszynie) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

syn Jana (1858–1934) i Zuzanny de domo Gembala (1866–1937) urodzony 19 maja 1899 w Cieszynie^[2][3][4]. Ukończył szkołę powszechną wydziałową i dwa kursy w Seminarium Nauczycielskim w Cieszynie^[2].

10 marca 1917 został wcielony do 1 tyrolskiego pułku strzelców cesarskich. Od maja do września 1917 odbył przeszkolenie w szkole oficerów rezerwy w Freistadt. We wrześniu 1917 został przeniesiony do 2 tyrolskiego pułku strzelców cesarskich w Enns. Od listopada 1917 do października 1918 walczył na froncie włoskim w szeregach 56 batalionu szturmowego 56 Dywizji Strzelców. W lipcu 1918 został ranny^[2].

3 listopada 1918 wstąpił do formującego się 10 pułku piechoty w stopniu podchorążego. Brał udział w obsadzaniu, przewidywanej przez stronę polską, przyszłej granicy polsko-czeskiej na odcinku Gnojnik – Błędowice k. Ostrawy. 8 stycznia 1919 pociągnął z III batalionem swego pułku na front ukraiński, gdzie przebywał do października 1919. Wyróżnił się 12 stycznia pod Kiernicą i 17 lutego w obronie Lubienia Małego oraz w czasie patroli przeprowadzonych 7 marca i nocą z 13 na 14 maja 1919^[2][5]. 19 marca 1920 dowódca 10 kompanii, podporucznik Karol Olma sporządził wniosek na jego odznaczenie Orderem Virtuti Militari, który został poparty przez wyższych przełożonych^[2].

Zwolniony na plebiscyt cieszyński zorganizował oddział Tajnej Organizacji Wojskowej (TOW), obejmujący gminę Pastwiska i 5 sąsiadujących gmin, stając się jego dowódcą. Oddział ten przeprowadził szereg akcji, których celem było ograniczenie działalności bojówek czeskich.

Po ustaleniu granicy między Polską i Czechami wrócił do wojska. Służył w 35 pułku piechoty w Brześciu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 339. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[6]. 12 lutego 1923 prezydent RP awansował go z dniem 1 stycznia 1923 na porucznika ze starszeństwem z 1 stycznia 1921 i 32. lokatą w korpusie oficerów piecchoty^[7][8]. Z dniem 26 lutego 1925 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza^[9]. Pełnił służbę w 5 batalionie granicznym w Łużkach na stanowisku dowódcy plutonu i kompanii granicznej^[2]. 2 kwietnia 1929 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1929 stopień kapitana w korpusie oficerów piechoty i 66. lokatą^[10]. W kwietniu 1930 został przeniesiony z KOP do 4 pułku strzelców podhalańskich w Cieszynie^[11]. W marcu 1934 był dowódcą 2 kompanii karabinów maszynowych^[2].

W czasie zaostrzającego się konfliktu polsko-czeskiego zgłosił się ochotniczo do tworzenia Legionu „Zaolzie”. Pełnił funkcję zastępcy dowódcy Grupy I „Cieszyn”. W październiku 1938 uczestniczył w zajmowaniu Zaolzia.

W marcu 1939 dowodził 6 kompanią 4 psp^[12]. W maju 1939 objął dowództwo Krotoszyńskiego Batalionu ON i na jego czele walczył w kampanii wrześniowej^[13]. Przebył szlak od Krotoszyna, przez Koźmin, Turek, Koło, zakończony udziałem w bitwie nad Bzurą^[14]. 18 września 1939 ranny, dostał się do niewoli niemieckiej^[14]. Przebywał w Oflagu VII A w Murnau do uwolnienia 30 kwietnia 1945^[15][3].

Po powrocie do ojczyzny pracował w PZU jako inspektor akwizycji^[14]. W 1952 został zwolniony bez możliwości otrzymania jakiejkolwiek pracy w strefie przygranicznej^[14]. Od tego czasu pracował jako rolnik we własnym gospodarstwie w Pastwiskach^[14]. Zmarł 20 maja 1956 i został pochowany na cmentarzu w Cieszynie-Pastwiskach (sektor IV, rząd 7, numer 14)^[4][3][16].

Był żonaty z Eugenią Glińską (1903–1975), z którą miał trzy córki: Aldonę (1925–2001), lekarza, Halinę Leokadię (1927–2020), nauczycielkę, zamężną z Władysławem Nadarzyńskim^[2] i Barbarę (ur. 1939)^[14][17][18].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5769^[2]
• Medal Niepodległości – 28 marca 1939 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[19]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 29 października 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”^[20][21]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[2]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[2]

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Długajczyk E. „Tajny front na granicy cieszyńskiej”, s.156, 159,
• Długajczyk E. "Polska konspiracja wojskowa na Śląsku Cieszyńskim w latach 1919–1920", s.232–233
• Władysław Nadarzyński. Zasłużony Kapitan. „Głos Ziemi Cieszyńskiej”. 26 (1856), 1997-06-27. Cieszyn. 
• Kazimierz Pindel: Obrona Narodowa 1937-1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979. ISBN 83-11-06301-X.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
• Jerzy Szczurek: Z wielkich dni Śląska Cieszyńskiego. Cz. IV: Pułk piechoty Ziemi Cieszyńskiej. Cieszyn: nakładem autora, 1930.