Adopcja

Adopcja (łac. adoptio), przysposobienie, usynowienie – forma przyjęcia do rodziny osoby obcej, stwarzająca stosunek podobny do pokrewieństwa. Jest to przybranie dziecka (często w wieku dziecięcym) za swoje.

Historia

W starożytnym Rzymie polegała na przejęciu pod władzę ojcowską syna lub córki z innej rodziny. Adopcja przeprowadzana była w obecności pretora lub namiestnika. Nie była wymagana zgoda adoptowanego. Powodem przeprowadzania adopcji była najczęściej potrzeba utrzymania ciągłości rodu[1].

Polskie prawo zna adopcję od XIII w. Szczególnymi rodzajami przysposobienia były adopcja braterska i adopcja do herbu.

W polskim prawie współczesnym

Współcześnie w polskim prawie adopcja występuje pod nazwą przysposobienie i rozumiana jest jako prawne uznanie obcego biologicznie dziecka za własne. Proces adopcji regulują przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 114-127). Pomocnicze przepisy znajdują się w ustawie z 9 czerwca 2011 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 980 (ISAP)).

O przysposobieniu orzeka sąd opiekuńczy po przeprowadzeniu rozprawy (art. 586 kodeksu postępowania cywilnego).

Głównym i nadrzędnym celem adopcji jest dobro dziecka. Adoptować można jedynie osobę małoletnią, czyli osobę, która nie ukończyła jeszcze 18. roku życia i nie wstąpiła w związek małżeński. Jeśli dziecko ukończyło 13 lat, wymagana jest jego zgoda do orzeczenia adopcji, chyba że nie jest do tego zdolne albo traktuje przysposabiających jako swoich rodziców[2.1]. Rodzice, o ile nie są nieznani i nie pozbawiono ich władzy rodzicielskiej, także muszą wyrazić zgodę na adopcję[2.2]. Nie jest to możliwe, jeśli dziecko nie ukończyło jeszcze 6 tygodni[2.3].

Polskie prawo wyróżnia:

  • przysposobienie pełne rozwiązywalne
  • przysposobienie niepełne (powodujące powstanie wyłącznie stosunku między przysposabiającym a przysposobionym)
  • przysposobienie pełne nierozwiązywalne[2.4].

Przez przysposobienie między stronami powstaje stosunek podobny do pokrewieństwa[2.5]. Władza rodzicielska naturalnych rodziców gaśnie[2.6].

Dwa pierwsze rodzaje przysposobienia sąd może z ważnych powodów rozwiązać na żądanie strony stosunku przysposobienia, o ile nie zagrozi to dobru małoletniego dziecka[2.7]. Również prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mogą wytoczyć powództwo o rozwiązanie przysposobienia (odpowiednio: na podstawie art. 127 KRO, art. 14 pkt 4 ustawy o RPO i art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o RPD).

W prawie międzynarodowym

  • Europejska Konwencja o przysposobieniu dzieci sporządzona w Strasburgu 24 kwietnia 1967 r.[3]
  • Konwencja o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, sporządzona w Hadze 29 maja 1993 r.[4]
  • Konwencja o prawach dziecka (1989) w art. 20 i 21 oraz II Protokół Dodatkowy w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii (2000) w art. 3[5]

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Jean-Claude Fredouille, 2004, Słownik cywilizacji rzymskiej, s. 29, Wydawnictwo „Książnica”, ISBN 83-7132-853-2.
  2. Tadeusz Smyczyński: Prawo rodzinne i opiekuńcze. Warszawa: C.H. Beck, 2016. ISBN 978-83-255-8393-4.
    1. ↑ S. 276.
    2. ↑ S. 278.
    3. ↑ S. 280.
    4. ↑ S. 281–282.
    5. ↑ S. 271.
    6. ↑ S. 283.
    7. ↑ S. 289.
  3. ↑ Dz. U. z 1999 r. Nr 99, poz. 1157 (ISAP), lista stron.
  4. ↑ Dz. U. z 2000 r. Nr 39, poz. 448 (ISAP), lista stron.
  5. ↑ Dz. U. z 2007 r. Nr 76, poz. 494 (ISAP), lista stron.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.