Ago Agaj

Ago Agaj (ur. 7 marca 1897 w Ramicë, zm. 24 grudnia 1994 w Clearwater) – albański agronom.

Ago Agaj swoją naukę podstawową ukończył w tureckojęzycznej szkole podstawowej we Wlorze, następnie naukę kontynuował w Wiedniu^[1], gdzie ukończył studia w zakresie inżynierii agronomicznej; specjalizował się na terenie należącego ówcześnie do Niemiec Górnego Śląska^[2][3]. Pracował następnie na terenie Polski i Mołdawii^[2][1].

W 1919 roku wrócił do Albanii, gdzie wziął udział w bitwie o Wlorę^[1], następnie wyjechał do Niemiec, gdzie w latach 1920-1923 pracował z profesorem Uniwersytetu Kolońskiego Ernstem Nowakiem, z którym sporządzał mapy geograficzną, topograficzną i geologiczną Albanii^[2][3]. Rok później wszedł w skład Komisji ds. ostatecznego ustalenia nomenklatury mapy Albanii^[2]. Również na zlecenie holenderskiego przedsiębiorstwa Shell wziął udział w eksploracji gleb; był obecny na otwarciu pierwszego szybu naftowego w Albanii^[2][3].

W Albanii pracował w Ministerstwie Rolnictwa jako agronom we Wlorze, następnie w Szkodrze, Beracie, Gjirokastrze i Delvinie; również był dyrektorem Szkoły Rolniczej w Lushnje^[2][3].

Był przeciwnikiem władzy króla Zoga I; w 1936 roku został skazany na dożywocie za działalność antyzogistyczną^[2][3]. Został wypuszczony na wolność przez włoskie władze; wkrótce rozpoczął pracę jako agronom w albańskim Ministerstwie Gospodarki Narodowej, następnie pełnił funkcję ministra rolnictwa^[2][3]. Działał następnie w Balli Kombëtar oraz był burmistrzem Mitrowicy, gdzie zorganizował lokalną żandarmerię i otworzył albańskojęzyczne szkoły, jednocześnie walczył przeciwko czetnikom^[2][3][1]. Uratował około 4 tysięcy Romów mieszkających w terenie Mitrowicy, próbując przekonywać niemieckie władze, że Romowie są pochodzenia egipskiego^[2].

Po kapitulacji Włoch został mianowany ministrem gospodarki^[2][4].

W listopadzie 1944 opuścił Albanię; mieszkał początkowo we Włoszech i Austrii, a przez następne 20 lat mieszkał w Egipcie; w latach 60. z powodu prosowieckiej polityki Egiptu, wyemigrował ostatecznie do Stanów Zjednoczonych^[2][3].

• Lufta e Vlorës (1969)^[2][3][1]

Jego ojcem był Shero Emin Agaj, albański działacz niepodległościowy^[2].

Poza językiem albańskim, deklarował również znajomość języka niemieckiego, francuskiego, włoskiego, arabskiego, tureckiego i greckiego^[2][3].