Agrilus salicis

Agrilus salicis
Friváldszky, 1877
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Nadrodzina

bogatki

Rodzina

bogatkowate

Podrodzina

Agrilinae

Plemię

opiętki

Podplemię

Agrilina

Rodzaj

Agrilus

Gatunek

Agrilus salicis

Synonimy
  • Agrilus alutaceus Obenberger, 1916
  • Agrilus acutangulus Schaefer, 1949

Agrilus salicis – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje Europę i zachodnią Azję. Żeruje na wierzbach.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1877 roku przez Imre Friváldszkiego[1].

Morfologia

Chrząszcz o mocno wydłużonym ciele długości od 4,5 do 6,5 mm. Ubarwienie ma ciemnooliwkowozielone do brązowego. Wierzch ciała porasta delikatne, krótkie, jasne, trudno dostrzegalne owłosienie. Spód ciała równomiernie porośnięty jest cienkimi, krótkimi, jasnymi włoskami, które nie tworzą plam na bokach sternitów odwłoka. Głowa ma duże, niemal dorównujące szerokością oczom, u samca gęsto i jasno owłosione policzki. W widoku od przodu dolne krawędzi oczu leżą wyżej niż nasady czułków. Przedplecze ma podwójne krawędzie boczne połączone od okolicy środka długości, a z jego tylnych kątów wybiegają rozszerzone ku przodowi żeberka (kile). Przedpiersie ma słabo rozwinięty płat przedni z płytko wklęśniętą krawędzią oraz równoległe boki wyrostka międzybiodrowego. Odwłok ma rowek wzdłuż krawędzi ostatniego widocznego sternitu niezmodyfikowany, zaokrąglony[2][3].

Ekologia i występowanie

Owad preferujący nizinne lasy i zarośla nadrzeczne[4]. Ksylofagiczne, monofagiczne larwy żerują w gałęziach wierzb, zwłaszcza takich o krzaczastym pokroju. Wśród ich roślin żywicielskich wymienia się wierzby iwę, płożącą, szarą, uszatą i wiciową[5][6]. Zwykle wybierany jest materiał lęgowy o średnicy od 15 do 40 mm, rzadziej rozwój ma miejsce w konarach czy pniach. Jedna samica umieszcza na nim osobno od 6 do 30 jaj pokrytych białawą wydzieliną. Pofalowany chodnik drążony jest przez larwę ku nasadzie gałęzi i zakończony obrączką. Przepoczwarczenie ma miejsce w komorze wygryzionej w bielu, zwykle w kwietniu lub maju[4]. Osobniki dorosłe obserwuje się od maja lub czerwca do lipca lub sierpnia[5][4]. Żerują na liściach wierzb[4].

Gatunek palearktyczny o pontyjsko-kaspijskim typie rozsiedlenia[4]. Znany jest z Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, europejskiej części Rosji, europejskiej[1][4] i anatolijskiej części Turcji oraz Zakaukazia. W całym zasięgu lokalny[5]. Na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek zagrożony wymarciem (EN)[7].

Przypisy

  1. 1 2 Agrilus salicis Frivaldszki, 1877. [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2023-08-17].
  2. ↑ Karl Wilhelm Harde: Familie Buprestidae (Prachtkäfer). W: Die Käfer Mitteleuropeas Band 6: Diversicornia. Heinz Freude, Karl Wilhelm Harde, Gustav Adolf Loshe (red.). Krefeld: Goecke & Evers Verlag, 1979, s. 204–247.
  3. ↑ Roman Królik: Uproszczony klucz do oznaczania polskich gatunków z rodzaju Agrilus. [w:] Entomo.pl [on-line]. 2004. [dostęp 2023-08-17].
  4. 1 2 3 4 5 6 Svatopluk Bílý, Summary of the bionomy of the Buprestid beetles of Central Europe (Coleoptera: Buprestidae), „Acta Entomologica Musei Nationalis Pragae”, Supplementum 10, s. 25, ISSN 0231-8571.
  5. 1 2 3 B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Część XXIII, zeszyt 10. Chrząszcze – Coleoptera. Buprestoidea, Elateroidea i Cantharoidea.. Warszawa: 1985.
  6. ↑ Willem N. Ellis: Agrilus salicis Frivaldszki, 1877. [w:] Plant Parasites of Europe. Leafminers, galls and fungi [on-line]. bladmineerders.nl, 2001-2023. [dostęp 2023-08-17].
  7. ↑ Jan Farkač, David Král, Martin Škorupík: Červený seznam ohrožených druhů České republiky. Bezobratlí. List of threatened species in the Czech Republic. Invertebrates.. Praha: Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, 2005. ISBN 80-86064-96-4.