Aipysurus

Aipysurus[1]
Lacépède, 1804[2]
Ilustracja
Krępacz olbrzymi (Aipysurus laevis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Elapoidea

Rodzina

zdradnicowate

Podrodzina

Hydrophiinae[3]

Rodzaj

Aipysurus

Typ nomenklatoryczny

Aipysurus laevis Lacépède, 1804

Synonimy
Gatunki

9 gatunków – zobacz opis w tekście

Aipysurus – rodzaj węży z rodziny zdradnicowatych (Elapidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w wodach wschodniego Oceanu Indyjskiego i zachodniego Oceanu Spokojnego[3][9].

Systematyka

Etymologia

  • Aipysurus: gr. αιπυς aipus „wysoki”[10]; ουρα oura „ogon”[11].
  • Stephanohydra: gr. στεφανος stephanos „diadem, korona”, od στεφανοω stephanoō „koronować”[12]; υδρα hudra „wąż morski”[13]. Gatunek typowy: Stephanohydra fusca von Tschudi, 1837.
  • Hypotropis: gr. ὑπο hupo „pod, poniżej”[14]; τροπις tropis, τροπιδος tropidos „kil statku”[15]. Gatunek typowy: Hypotropis jukesii J.E. Gray, 1846 (= Aipysurus laevis Lacépède, 1804).
  • Tomogaster: gr. τομος tomos „ostry, tnący”, od τεμνω temnō „ciąć”[16]; γαστηρ gastēr, γαστρος gastros „brzuch”[17]. Gatunek typowy: Tomogaster eydouxii J.E. Gray, 1849.
  • Pelagophis: gr. πελαγος pelagos „morze”[18]; οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”[19]. Gatunek typowy: Pelagophis lubricus Peters & Doria, 1878 (= Aipysurus duboisi Bavay, 1869).
  • Smithohydrophis: Malcolm Arthur Smith (1875–1958), brytyjski herpetolog i lekarz pracujący na Półwyspie Malajskim; rodzaj Hydrophis Latreille, 1801[8]. Gatunek typowy: Aipysurus apraefrontalis M.A. Smith, 1926.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[3]:

  • Aipysurus apraefrontalis Smith, 1926
  • Aipysurus duboisii Bavay, 1869 – krępacz wręgowany[20]
  • Aipysurus eydouxii (Gray, 1849) – krępacz kolczasty[20]
  • Aipysurus foliosquama Smith, 1926
  • Aipysurus fuscus (Tschudi, 1837)
  • Aipysurus laevis Lacépède, 1804 – krępacz olbrzymi[21]
  • Aipysurus mosaicus[22] Sanders, Rasmussen, Elmberg, Mumpuni, Guinea, Blias, Lee & Fry, 2012
  • Aipysurus pooleorum Smith, 1974
  • Aipysurus tenuis Lönnberg & Andersson, 1913

Przypisy

  1. ↑ Aipysurus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ B.G. de Lacépède. Mémoire sur plusieurs animaux de la Nouvelle- Hollande dont la description n’a pas encore été publiée. „Annales du Muséum d’Histoire Naturelle”. 4 (21), s. 197, 1804. (fr.).
  3. 1 2 3 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Aipysurus. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-21]. (ang.).
  4. ↑ J.J. von Tschudi. Neues Genus von Wasserschlangen. „Archiv für Naturgeschichte”. 3 (1), s. 335, 1837. (niem.).
  5. ↑ J.E. Gray. A new genus of Sea-Snake from Port Essington. „The Annals and Magazine of Natural History”. 18, s. 284, 1846. (ang.).
  6. ↑ J.E. Gray: Catalogue of the specimens of snakes in the collection of the British museum. London: Printed by order of the Trustees, 1849, s. 59. (ang.).
  7. ↑ W. Peters & G. Doria. Catalogo dei Rettili e dei Batraci raccolti da O. Beccari, L.M. d’Albertis A.A. Bruijn nella sotto-regione Austro-Malese. „Annali del Museo Civico di Storia Naturale di Genova”. 13, s. 413, 1878. (wł.).
  8. 1 2 V.E. Kharin. A review of sea snakes of the genus Aipysurus (Serpentes, Hydrophiidae). „Zoologicheskii Zhurnal”. 60 (2), s. 262, 1981. (ros.).
  9. ↑ R. Midtgaard, Genus Aipysurus, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-06-21] (ang.).
  10. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 10.
  11. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 247.
  12. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 221.
  13. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 106.
  14. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 107.
  15. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 243.
  16. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 239.
  17. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 97.
  18. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 164.
  19. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 154.
  20. 1 2 W. Jaroniewski: Węże jadowite świata. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1984, s. 53. ISBN 83-02-00977-6.
  21. ↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 411. ISBN 83-01-14344-4.
  22. ↑ K.L. Sanders, A.R. Rasmussen, J. Elmberg, Mumpuni, M. Guinea, P. Blias, M.S.Y. Lee & B.G. Fry. Aipysurus mosaicus, a new species of egg-eating sea snake (Elapidae: Hydrophiinae), with a redescription of Aipysurus eydouxii (Gray, 1849). „Zootaxa”. 3431, s. 1–18, 2012. (ang.).

Bibliografia