Aizawl
![]() Aizawl w 2014 roku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Stan | |
| Dystrykt |
Aizawl |
| Powierzchnia |
129,9 km² |
| Populacja (2011) |
|
| • liczba ludności |
293 416 |
| • gęstość |
2259 os./km² |
| Nr kierunkowy |
0389 |
| Kod pocztowy |
796001 |
Położenie na mapie Indii ![]() | |
| Strona internetowa | |

Aizawl (hindi आइज़ोल, trb.: Ajdźal, trl.: Āijāl; ang. Aizawl) – miasto w północno-wschodnich Indiach, stolica i największy ośrodek administracyjny, gospodarczy oraz kulturalny stanu Mizoram, a także siedziba dystryktu Aizawl.
Populacja aglomeracji wynosi ponad 400 tysięcy mieszkańców, co czyni ją jednym z głównych centrów miejskich w regionie Indii Północno-Wschodnich[1]. Miasto leży na wysokości powyżej 900 m n.p.m., przez co jest jedną z najwyżej położonych stolic stanowych w Indiach[2]. Ośrodek obsługuje krajowy port lotniczy Lengpui.
Historia
Współczesna historia Aizawl rozpoczęła się pod koniec XIX wieku w kontekście brytyjskich operacji wojskowych w Górach Lushai. W odpowiedzi na rajdy lokalnych plemion na brytyjskie plantacje herbaty, w latach 1871–1872 władze kolonialne utworzyły w tym regionie placówkę wojskową. Oficjalne założenie ufortyfikowanego posterunku w Aizawl przez siły brytyjskie datuje się na 1890 rok, kiedy to miasto stało się głównym centrum administracyjnym dystryktu[3].
W historii najnowszej miasta kluczowym i dramatycznym momentem było powstanie Narodowego Frontu Mizo (MNF) w 1966 roku, dążącego do niepodległości regionu[3]. W marcu 1966 roku, w celu stłumienia rebelii, rząd Indii podjął bezprecedensową decyzję o przeprowadzeniu nalotów bombowych na Aizawl przy użyciu lotnictwa wojskowego[4]. Był to jedyny przypadek w historii Indii, kiedy indyjskie siły powietrzne zbombardowały miasto leżące we własnych granicach[5]. Po dekadach niepokojów i podpisaniu porozumienia pokojowego (ang. Mizoram Peace Accord), w 1987 roku Aizawl oficjalnie zostało stolicą nowo utworzonego, 23. stanu Indii – Mizoram[3].
Demografia i religia
Miasto charakteryzuje się stałym przyrostem ludności związanym z migracją wewnętrzną mieszkańców stanu Mizoram do stolicy. Pod względem struktury społecznej dominującą grupą etniczną są Mizo[6].
Większość populacji miasta stanowią chrześcijanie, co wyróżnia Aizawl na tle struktury wyznaniowej całych Indii[7]. Lokalny Kościół Prezbiteriański, założony pod koniec XIX wieku przez walijskich misjonarzy, stanowi największe wyznanie w stanie i wraz z innymi związkami wyznaniowymi prowadzi znaczną część miejskich placówek edukacyjnych oraz medycznych[8].
Przypisy
- ↑ Aizawl, India Metro Area Population (1950-2026) | MacroTrends [online], www.macrotrends.net [dostęp 2026-07-15].
- ↑ Geographical Features of Aizawl - The Capital of Mizoram [online], Aizawl District, Government of Mizoram [dostęp 2026-07-15] (ang.).
- 1 2 3 Historical Background of Aizawl: The Capital of Mizoram | Aizawl District, Government of Mizoram | India [online] [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- ↑ Military Digest: Inside the 1966 Mizo rebellion and the IAF’s most controversial mission [online], The Indian Express, 15 marca 2026 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- ↑ Vanlal Tlana Renthlei, ‘Air attacks in Mizoram, 1966 – our dirty, little secret’ The Economic Times, 19 Feb, 2013. [online], Matlana, 26 października 2015 [dostęp 2026-07-17] (ang.).
- ↑ Historical Background of Aizawl: The Capital of Mizoram | Aizawl District, Government of Mizoram | India [online] [dostęp 2026-07-15] (ang.).
- ↑ Aizawl District Religion Data - Hindu/Muslim [online], www.census2011.co.in [dostęp 2026-07-15].
- ↑ Ronald Lalnunmawia Royte i inni, Financial Management of Church Institutions: A Study of Guest Houses Run by Mizoram Presbyterian Church [online], Journal of Information and Computational Science, 2020 [dostęp 2026-07-15] (ang.).

