Albrecht Giese

Albrecht Giese (także: Albertus Giso, Albertus Gisius, Adalbertus Giese; ur. 10 lutego 1524 w Gdańsku, zm. 31 lipca lub 1 sierpnia 1580[1] tamże) – gdański kupiec, rajca, dyplomata miejski oraz burgrabia królewski w Gdańsku, jeden z przedstawicieli gdańskiej opozycji wobec polityki Zygmunta II Augusta w latach 1568–1570.

Był synem Hermana Giese i Katarzyny Feldstedt[2]. Należał do wpływowej rodziny patrycjuszowskiej; jego stryjami byli: biskup Tiedemann Giese i kupiec Georg Giese[3][4], znany z portretu Hansa Holbeina. Studiował w Greifswaldzie, Wittenberdze oraz Heidelbergu[1]. 18 lutego 1547 r. poślubił Barbarę Niederhof, córkę burmistrza Eduarda Niederhofa[5].

W 1557 r. został ławnikiem w Gdańsku, w 1564 r. rajcą. Zajmował się szkolnictwem, zasłużył się dla rozwoju gdańskiego Gimnazjum Akademickiego[2]. Uczestniczył w misjach dyplomatycznych, w 1565 r. wraz z Franciszkiem Żelisławskim, podkomorzym malborskim, negocjował w Danii sprawę pośrednictwa pokojowego w wojnie szwedzko-duńskiej i zniesienia blokady cieśniny Sund[6][7]. W 1567 r. jako poseł Gdańska ponownie prowadził w Danii rokowania o swobodną żeglugę przez Sund i o traktowanie gdańskich statków. Fryderyk II zgodził się wówczas przyjąć zaoferowany przez Gdańsk "dar" w wysokości 20 000 talarów zamiast wcześniej żądanych 100 000 talarów[6].

W kwietniu 1568 r. Giese przebywał wraz z burmistrzem Jerzym Kleefeldem na dworze Zygmunta Augusta w Knyszynie. Obaj przesyłali Radzie Gdańska szczegółowe informacje m.in. na temat planów utworzenia Komisji Morskiej[7]. W 1569 wchodził w skład delegacji gdańskiej na sejm lubelski. Został tam wraz z Jerzym Klefeldem, Konstantynem Ferberem i Johanem Proite oskarżony o obrazę majestatu, niewpuszczenie komisji Karnkowskiego do miasta i bunt. 12 sierpnia skazano go wraz z pozostałymi na więzienie, Giese został osadzony w Sandomierzu[7]. W styczniu 1570 władze Gdańska zgodziły się na podwyższenie cła palowego z dwóch do czterech fenigów, uzyskana w ten sposób nadwyżka miała trafiać do skarbu królewskiego. Miasto zobowiązało się również wypłacić królowi 100 tysięcy florenów w ciągu dziesięciu lat. 2 grudnia 1570 Zygmunt August zarządził zwolnienie uwięzionych przedstawicieli miasta[8], którzy już 17 grudnia 1570 roku, uroczyście witani, wjechali z powrotem do miasta[9][10].

Po odzyskaniu wolności Giese kontynuował działalność dyplomatyczną na rzecz miasta. W marcu 1573 jako wysłannik Gdańska, wraz z Jerzym Klefeldem, prowadził w Malborku rokowania z miastami pruskimi[11]. 7 kwietnia 1573 przybył, również z Klefeldem, do Warszawy jako delegat gdański na sejm elekcyjny[12].

19 września 1576 roku wszedł jako jeden z dwóch rajców w skład dwunastoosobowej gdańskiej Rady Wojennej, powołanej w związku z przygotowaniami miasta do konfliktu ze Stefanem Batorym[13] W r. 1576 i 1579 reprezentował Gdańsk na zjazdach hanzeatyckich w Lubece[2]. W 1579 r. Giese pełnił rolę burgrabiego królewskiego w Gdańsku[2].

Od 1558 Giese posiadał jeden z dworów w Sopocie[14], miał także majątek w Czapielsku (niem. Schaplitz)[1]. Zmarł w Gdańsku 31 lipca lub 1 sierpnia 1580 roku[5][1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Artur Giese, „Die Danziger Patrizierfamilie Giese”, „Danziger familiengeschichtliche Beiträge”, H. 2, 1934, s. 117
  2. 1 2 3 4 Giese Albrecht. W: Marian Pelczar: Polski Słownik Biograficzny. T. VII. Wrocław–Warszawa–Kraków: 1948-1958, s. 452-453.
  3. ↑ T. Borawska, "Rodzina Giesów w Gdańsku w XV i na początku XVI wieku", Acta Universitatis Nicolai Copernici. Historia 9 (58), 1973, s. 142–143
  4. ↑ Justyna Wubs-Mrozewicz: Maritime Networks and Premodern Conflict Management on Multiple Levels. The Example of Danzig and the Giese Family. W: Reti marittime come fattori dell’integrazione europea / Maritime Networks as a Factor in European Integration. 2019, s. 400, 403, 405. DOI: 10.36253/978-88-6453-857-0.20.
  5. 1 2 Joachim Zdrenka, Urzędnicy miejscy Gdańska w latach 1342–1792 i 1807–1814, t. 2: Biogramy, Gdańsk: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, 2008, s. 112, poz. 337
  6. 1 2 Danziger Inventar 1531–1591. Mit einem Akten-Anhang, oprac. Paul Simson, "Inventare Hansischer Archive des sechszehnten Jahrhunderts", t. 3: Danzig, München–Leipzig: Duncker & Humblot, 1913, nr 4676, 4733–4734, 5052, 5057 i 5059, s. 350, 355, 384.
  7. 1 2 3 Stanisław Bodniak, Polska a Bałtyk za ostatniego Jagiellona, Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, 1939-1946, t. 3, s. 88, 93, 106-107, 120
  8. ↑ Paul Simson, „Westpreußens und Danzigs Kampf gegen die polnischen Unionsbestrebungen in den letzten Jahren des Königs Sigismund August (1568–1572)”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, H. 37, 1897, s. 69, 103–106.
  9. ↑ A. Jaśniewicz-Downes, Commemoration and Family Identity in Sixteenth-Century Gdańsk: Portraits of Members of the Connert Family (1550–1599), "Porta Aurea" 21 (2022), s. 207
  10. ↑ M. Kaleciński, Mity Gdańska. Antyk w publicznej sztuce protestanckiej res publiki, Gdańsk 2011, s. 135
  11. ↑ Paul Simson (oprac.), Danziger Inventar 1531–1591, München–Leipzig 1913, nr 6490, s. 509
  12. ↑ R. Jacobi, "Thorn, Elbing, Danzig und die polnischen Königswahlen 1573–1575", "Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn", H. 15, 1907, s. 53
  13. ↑ Wilhelm Behring. Beiträge zur Geschichte des Jahres 1577. II: Die Berichte der kursächsischen Gesandten Abraham von Bock und Dr. Andreas Pauli über die Friedensvermittlung zwischen König Stephan Bathory und der Stadt Danzig. „Zeitschrift des Westpreussischen Geschichtsvereins”, s. 10, 1903.
  14. ↑ Friedrich Schultz, Chronik der Stadt Seebad Zoppot, Danzig 1905, s. 69–70

Bibliografia

  • Giese Albrecht. W: Marian Pelczar: Polski Słownik Biograficzny. T. VII. Wrocław–Warszawa–Kraków: 1948-1958, s. 452-453.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.