Aleksander Graff
| Data urodzenia |
1887 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przyczyna śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
prawnik, ekonomista |
| Narodowość |
polska |
| Odznaczenia | |
Aleksander Graff (ur. 1887[1], zm. 1 kwietnia 1919 w Brzeźnie) – polski prawnik, ekonomista, działacz niepodległościowy i społeczny, współtwórca Związku Patriotycznego.
Życiorys
Aleksander Graff należał do OMN Szkół Średnich, a następnie OMN Szkół Wyższych w Kijowie, gdzie skończył studia prawnicze i ekonomiczne. W 1907 roku był współorganizatorem Narodowego Związku Chłopskiego powstałego w wyniku oderwania się sekcji wiejskiej od Ligi Narodowej[2.1]. Należał do „Zetu”, w którym od 1914 roku był członkiem Komitetu Centralnego (wraz z Kazimierzem Wyszyńskim i Stanisławem Janikowskim)[2.2]. Na początku I wojny światowej przyjechał do Warszawy, gdzie również zaangażował się w działalność polityczną. Przeszedł wraz z bratem Stanisławem przez Wolną Szkołę Wojskową[2.3]. Działał m.in. w Konfederacji Stronnictw Niepodległościowych, był współorganizatorem Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie”[3.1], reprezentował OMN w Centralnym Komitecie Narodowym w Warszawie[3.2] (od lipca 1916 do maja 1917)[4] i w Radzie Narodowej powstałej po podpisaniu aktu 5 listopada 1916 roku, których był współzałożycielem[2.4] i członkiem[5]. Należał do tzw. obozu Piłsudskiego[6]. Był przewodniczącym konferencji braterskiej „Zetu” okręgów warszawskiego i lubelskiego w Lublinie[2.4].
W 1918 roku wraz z grupą starszych członków OMN utworzył Związek Młodej Polski. Latem 1918 roku był członkiem 12-osobowej grupy członków „Zetu”, która była inicjatorem powstania Związku Patriotycznego[2.5]. Został członkiem pierwszej Centralizacji tego związku[2.6].
W 1919 roku ratował w Brzeźnie miejscową ludność przed epidemią tyfusu, na który zaraził się i zmarł tamże[5].
Ordery i odznaczenia
W 1931 roku Aleksander Graff został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Niepodległości[7].
Życie rodzinne
Aleksander Graff miał brata Stanisława, urodzonego w 1893 roku w Babinie na Ukrainie. Podobnie jak brat, Stanisław należał do OMNSŚ, a później OMNSW w Kijowie. W 1915 roku przyjechał do Królestwa, gdzie działał w tamtejszym OMN. W lecie 1915 roku pracował jako student medycyny w szpitalu dla zakaźnie chorych. Chorował na tyfus. Po wyzdrowieniu działał w OMN i POW. Zmarł na chorobę płuc 15 grudnia 1917 roku w Otwocku[5]. W 1931 roku również otrzymał (pośmiertnie) Krzyż Niepodległości[7].
Przypisy
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-04-02]..
- Tadeusz W. Nowacki: II. W wirach wojny. W: Tadeusz W. Nowacki (red.): ZET w walce o niepodległość i budowę państwa − szkice i wspomnienia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-12142-4.
- Tadeusz W. Nowacki: III. W II Rzeczypospolitej. W: Tadeusz W. Nowacki (red.): ZET w walce o niepodległość i budowę państwa − szkice i wspomnienia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-12142-4.
- ↑ Jerzy Z. Pająk, O rząd i armię. Centralny Komitet Narodowy (1915–1917), Kielce 2003, s. 245.
- 1 2 3 Tomasz Piskorski: Wykaz poległych i zmarłych uczestników ruchu niepodległościowego Młodzieży Narodowej (członków Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, Organizacji „Przyszłość” – „Pet” i innych stopni organizacyjnych w okresie lat 1886–1936. Warszawa: Nakładem Związku Seniorów OMN i ZPMD, 1936, s. 22.
- ↑ Janusz Rakowski: ZET akademicki w latach 1918–1927. W: Tadeusz W. Nowacki (red.): ZET w walce o niepodległość i budowę państwa − szkice i wspomnienia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 348. ISBN 83-01-12142-4.
- 1 2 M.P. z 1931 r. Nr 18, poz. 31 (ISAP)
Linki zewnętrzne
- Publikacje A. Graffa w zbiorach Biblioteki Narodowej - wersja cyfrowa na Polona.pl