Aleksander Guterch

Aleksander Guterch
Data i miejsce urodzenia

16 lutego 1936
Sękowa

Data i miejsce śmierci

28 grudnia 2023
Warszawa

profesor nauk o Ziemi
Specjalność: sejsmologia, geodynamika, fizyka wnętrza Ziemi
Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Doktorat

1969
AGH w Krakowie

Habilitacja

1974

Profesura

1981

Polska Akademia Nauk / Umiejętności
Status PAN

członek rzeczywisty

Status PAU

członek korespondent

Instytut

Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Odznaka Honorowa „Bene Merito”

Aleksander Guterch (ur. 16 lutego 1936 w Sękowej[1], zm. 28 grudnia 2023 w Warszawie[2]) – polski uczony, profesor nauk geograficznych.

Życiorys

Studiował na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1961 uzyskał magisterium. Specjalizował się w geofizyce i sejsmologii[3]. Członek korespondent krajowy Polskiej Akademii Nauk od 1989 roku, członek rzeczywisty tej instytucji od 1998 roku. Był również członkiem Warszawskiego Towarzystwa Naukowego oraz członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności[1]. Pracownik Zakładu Sejsmicznych Badań Litosfery w Instytucie Geofizyki PAN[4].

Stopień doktora nauk fizycznych uzyskał w 1969 roku, pięć lat później habilitował się na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie[4]. Tytuły profesorskie uzyskiwał kolejno w 1981 (nadzwyczajny)[5][4] oraz w 1991 (zwyczajny)[4].

Wybrane prace

Kierownik, promotor i recenzent wielu prac z zakresu geofizyki oraz sejsmologii, w tym[3]:

  • Ramowy Narodowy Program Badań Polarnych 2002-2010 – opracowanie
  • Struktura skorupy ziemskiej w strefie TESZ wzdłuż profilu sejsmicznego POLONAISE'97 - P2 w północno-zachodniej Polsce
  • Sejsmiczne dane refrakcyjne o strukturze skorupy ziemskiej w centralnej części transeuropejskiej strefy szwu (TESZ) na obszarze Polski
  • Struktura dolnej litosfery w transeuropejskiej strefie szwu (TESZ) z danych na profilach sejsmicznych POLONAISE'97
  • Trójwymiarowe sejsmiczne modelowanie struktury skorupy ziemskiej w rejonie TESZ na podstawie danych z eksperymentu POLONAISE'97
  • Sejsmiczna charakterystyka skorupy ziemskiej w strefie przejściowej od Południowego Pacyfiku do Półwyspu Antarktycznego, Zachodnia Antarktyka
  • Sejsmiczne sondowania litosfery Basenu Panońskiego - od podłoża do dolnej skorupy
  • Modelowanie sejsmicznej struktury skorupy i górnego płaszcza ziemi na podstawie funkcji odbioru
  • Trójwymiarowe modelowanie struktury skorupy ziemskiej w strefie kontaktu między Półwyspem Antarktycznym i Południowym Pacyfikiem z danych sejsmicznych

Nagrody i wyróżnienia

Uhonorowany następującymi nagrodami i wyróżnieniami:

  • Zespołową Nagrodą Państwową pierwszego stopnia (1976),
  • Nagrodą Prezesa Rady Ministrów (2003),
  • Zespołowymi Nagrodami Wydziału III i Wydziału VII PAN (1970–84),
  • Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973),
  • Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1998),
  • Odznaką Honorową „Bene Merito” Ministra Spraw Zagranicznych RP (2015)

Przypisy

  1. 1 2 Guterch Aleksander, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2019-08-18].
  2. ↑ Odszedł prof. Aleksander Guterch [online], ptgeol.pl, 3 stycznia 2024 [dostęp 2024-01-04] [zarchiwizowane z adresu 2024-01-05].
  3. 1 2 Prof. dr hab. czł. rzecz. PAN Aleksander Guterch, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-05-14].
  4. 1 2 3 4 Aleksander Guterch, [w:] Pracownicy Zakładu Sejsmicznych Badań Litosfery [online], Instytut Geofizyki PAN [dostęp 2019-08-18] (pol.).
  5. ↑ Aleksander Guterch, [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], PAN [dostęp 2019-08-18].

Linki zewnętrzne