Aleksander Wiliński

Aleksander Wiliński

Imię i nazwisko	Aleksander Heller
Data i miejsce urodzenia	6 maja 1869 Wilno
Data i miejsce śmierci	jesień 1939 Wilno
Gatunki	muzyka poważna
Zawód	dyrygent, kompozytor, śpiewak, dyrektor teatrów
Aktywność	1906–1939

Aleksander Wiliński wł. Aleksander Heller (ur. 6 maja 1869 w Wilnie, zm. w 1939 tamże) – polski śpiewak, dyrygent i kompozytor pochodzenia żydowskiego.

Ukończył Konserwatorium Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego w Petersburgu, a następnie studiował w Moskwie u Piotra Czajkowskiego. Zaczynał karierę jako śpiewak, z czasem poświęcił się dyrygenturze i komponowaniu. Od 1906 roku był dyrektorem petersburskich teatrów: Pasaż, Lunapark i Fiela. Podróżował po Europie, występując m.in. w Paryżu (1912) i Londynie (1914). Od 1917 kierował baletem w Petersburgu^[1].

W 1918 roku powrócił do Polski. Pracował w Wilnie, gdzie dyrygował w teatrach: Nowoczesnym (1918), Lutnia (1918, 1936) oraz w Teatrach Miejskich (1922–1926), Warszawie (Teatr Nowy 1921, Teatr Nowości 1926–1928, Teatr Ateneum 1929), Grudziądzu (1924–1925), Lwowie (1923), Toruniu (1930–1931) i Bydgoszczy (1931–1932)^[2]. Podczas pracy w Wilnie w 1936 roku był założycielem Związku Muzyków i Pracowników Teatru Lutnia^[1].

Skomponował opery: Kapitan królewskiej gwardii, Zaza, Rycerz Wariag, Białe lilie i Sąd bogów, operetki: Potęga miłości, Kaprys miliarderki oraz Miss Europa a także tworzył pieśni, ilustracje muzyczne, piosenki i utwory dla dzieci^[1][3].

Był ojcem aktorki Niny Wilińskiej (1916–1987)^[4]. Został zamordowany jesienią 1939 roku w Wilnie wraz żoną, śpiewaczką Aleksandrą z von Hildebrandtów^[1][5] (serwis encyklopediateatru.pl podaje inną, przybliżoną datę śmierci: ok. 1941 roku)^[2]).